PFOS- Voorzorgsmaatregelen voor de regio Zwijndrecht afgekondigd in afwachting van meer meetresultaten
Het Agentschap Zorg en Gezondheid heeft aanbevelingen opgesteld voor zogeheten “no regret”-maatregelen of voorzorgsmaatregelen in de regio Zwijndrecht. Ze dienen om de blootstelling van omwonenden aan PFOS te beperken, in afwachting van meer meetresultaten over de verspreiding en concentratie van PFAS en meer kennis over hoe mensen aan deze stoffen worden blootgesteld en wat de gezondheidseffecten van langdurige blootstelling zijn.
Voorzorgsmaatregelen om blootstelling te beperken
Vlaams minister van Gezondheid Wouter Beke: "Op basis van de beschikbare data over aanwezigheid van PFAS in de regio Zwijndrecht en de huidige kennis over mogelijke gezondheidseffecten van langdurige blootstelling heeft het agentschap Zorg en Gezondheid enkele maatregelen opgesteld. Ik heb die besproken met de collega's binnen de Vlaamse Regering. We gaan vanavond nog in overleg met de vier burgemeesters van Zwijndrecht, Antwerpen, Beveren en Kruibeke. Deze voorzorgsmaatregelen moeten de inwoners beschermen en aan verdere bootstelling beperken."
De mogelijke gezondheidseffecten van PFAS-blootstelling treden niet acuut op, maar gezien de hoge meetwaarden die in de omgeving van de 3M-fabriek zijn aangetroffen, en er tegelijk nog te weinig geweten is over de verspreiding van deze stoffen, hoe mensen eraan worden blootgesteld en wat de gezondheidsimpact is van een langetermijnblootstelling, zijn het pure voorzorgmaatregelen in afwachting van meer kennisopbouw en meer gerichte acties. Deze maatregelen hebben als doel om de mogelijke blootstelling aan PFAS te beperken en de bevolking te informeren wat ze daarvoor kunnen doen, terwijl er acties ondernomen worden om meer kennis te vergaren.
Op basis van haar risico-analyse adviseert Zorg en Gezondheid deze voorzorgsmaatregelen:
1) In een straal van 1,5k km van de 3M-site:
- Kinderen < 12 jaar, immuungecompromitteerde personen, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven of wensen zwanger te worden worden afgeraden om zelf-geteelde groenten te consumeren;
- De rest van de bevolking wordt aangeraden om zelfgeteelde groenten met mate te consumeren en dus een goede mix aan te houden met groenten die gekocht zijn. De groenten moeten steeds goed gewassen worden voor consumptie;
- De consumptie van zelf geteeld kleinvee wordt afgeraden;
- Drink geen grondwater als drinkwater;
- Gebruik geen grondwater uit ondiepe putten om de moestuin te irrigeren of om een zwembad te vullen;
- Gebruik geen compost samengesteld met materiaal uit de eigen tuin;
- Geen eigen-geteelde eieren consumeren.
2) Zone 5 km: Geen eigen-geteelde eieren consumeren; Zone 5 km – 10 km: Max 1 eigen geteeld ei consumeren per persoon per week.
Als er gaandeweg er meer data en inzicht beschikbaar komt worden deze maatregelen afgezwakt of verstrengd in tijd, ruimte en inhoud.
Kennisopbouw en verder onderzoek
Onder de coördinatie van opdrachthouder Karl Vrancken zijn onderzoeken gestart om de verspreiding van PFAS in de regio en daarbuiten verder in kaart te brengen. Vanuit Zorg en Gezondheid wordt daarvoor op korte termijn een eerste bloedafname en -onderzoek georganiseerd. Wie woont binnen de zone van 3 km rond de site en 12 jaar of ouder is, zal zich vrijwillig kunnen aanmelden voor een bloedafname. Het streefdoel is om tegen uiterlijk midden juli met de bloedafnames te kunnen starten. Voor een analyse op PFOS/PFAS-waardes, moet een bloedstaalname en -analyse in strikt afgebakende en gecontroleerde condities gebeuren. Nu al een bloedafname laten doen bij de huisarts, is dus niet zinvol.