Endometriumkanker in 2026: incidentie en classificatie

Incidentie en sterfte

In de Verenigde Staten is endometriumkanker de op drie na frequentste kanker bij vrouwen. De incidentie ervan is de laatste tien jaar gestegen (met 1% per jaar). Tussen 2018 en 2022 bedroeg de voor de leeftijd gecorrigeerde incidentie van endometriumkanker in de USA 28,3 per 100 000 vrouwen. Bovendien is endometriumkanker ook een van de weinige kankers die alsmaar meer dodelijke slachtoffers maakt (stijging van de sterfte met 1,5% per jaar in de Verenigde Staten). Endometriumkanker is nu de op vier na belangrijkste oorzaak van kankersterfte bij vrouwen in de USA. Dat is ten dele toe te schrijven aan de hogere incidentie van niet-endometrioïde subtypes, die agressiever zijn en die nu al goed zijn voor bijna 40% van de sterfte.

Een ander opmerkelijk feit is dat de diagnose alsmaar vroeger wordt gesteld. We hebben altijd gedacht dat endometriumkanker zeldzaam is voor de leeftijd van 50 jaar en dat je er vooral aan moet denken na de menopauze. De diagnose wordt nu echter vaak gesteld bij vrouwen jonger dan 50, die vaak te veel wegen of zwaarlijvig zijn (naast diabetes de belangrijkste risicofactor). Vaak wordt de tumor toevallig ontdekt naar aanleiding van metrorragieën of vaginaal bloedverlies. 

Circa 2-5% van de gevallen van endometriumkanker treedt op bij patiënten met een genetische aanleg (syndroom van Lynch). Andere risicofactoren zijn een langdurige blootstelling aan natuurlijke hormonen (vroege puberteit, late menopauze), een hormonale substitutietherapie voor de menopauze en behandeling met tamoxifen.

Nieuwe classificatie en nieuwe biomarkers

In 2023 heeft de International Federation of Gynecologie and Obstetrics (FIGO) de classificatie van endometriumkanker bijgewerkt met een moleculaire classificatie (status POLE, MMR en p53). Er is echter discussie over de wijzigingen die tussen 2009 en 2023 zijn aangebracht aan de FIGO-classificatie. Sommigen stellen dat vrouwen dan vlotter toegang krijgen tot behandeling, terwijl anderen opwerpen dat het gaat om een passage van een zuiver anatomische classificatie naar een classificatie van het risiconiveau. De patholoog moet in zijn verslag vermelden: het pathologisch-anatomische type van de tumor, de graad in geval van een endometrioïde tumor, de aan- of afwezigheid van embolieën en de uitbreiding van de tumor (invasie van het myometrium, de serosa, de baarmoederhals, de vagina, de adnexa en de nabijgelegen organen). 

Biomarkers geven een beter inzicht in de biologie van de tumor en kunnen de respons op behandeling voorspellen. We denken daarbij aan mutaties van het gen dat codeert voor polymerase-epsilon (POLEmut), dMMR (deficient mismatch repair), gevallen zonder specifiek moleculair profiel, mutaties van het TP53-gen en een abnormale expressie van het p53-eiwit (p53abn).

Naast de moleculaire biomarkers zijn biomarkers in het serum zoals HE4, CA 125, CA72-4, CA 19-9, YKL-40 en TAG-72 nuttig bij de follow-up van de behandeling of een recidief.

Andere biomarkers in het serum zouden de respons van het immuunsysteem kunnen voorspellen en zouden een prognostische waarde kunnen hebben, bv. oestrogeen- en progesteronreceptoren, biomarkers van de ontstekingsreactie en de reactie van het immuunsysteem zoals het CRP-gehalte en bepaalde cytokines.

Bepaling van circulerend tumoraal DNA zou informatie kunnen geven over genetische mutaties en het methyleringsprofiel van de tumor en kan zo bijdragen tot een vroege opsporing, evaluatie van de respons op de behandeling en follow-up van een recidief.

Bron:

Rodriguez V, Morrow M, Rajpara R et coll. Endometrial cancer therapy in 2026. Curr Opin Obstet Gynecol. 2026 Feb 1;38(1):22-33. doi: 10.1097/GCO.0000000000001078.