Covid-19-vaccinatie: 30% van de 16-en 17-jarigen weigerachtig, maar dit initiatief kan helpen

Ondanks enkele haperende leveringen draait de vaccinatiecampagne toch wel op volle toeren. De vaccinatiecentra spelen een cruciale rol in deze massavaccinatie. Organisatorisch en logistiek loopt het als een trein. Toch gaan niet alle vaccinatiecentra openblijven als de massavaccinatie achter de rug is. De plannen om eind van dit jaar nog een derde prik als booster te geven liggen nu op tafel, maar naar alle waarschijnlijkheid zal de toediening ervan via verschillende kanalen verlopen. De huisartsen en thuisverpleegkundigen komen in het vizier, eventueel met de hulp van de apothekers, en het is niet ondenkbaar dat sommige vaccinatiecentra blijven verderwerken.

Inhoudelijke invulling van eerstelijnszone

Maar Dr. Jan Van Emelen is ervan overtuigd dat die vaccinatiecentra kunnen evolueren naar preventiecentra. "De achterliggende idee is dat een lokaal vaccinatiecentrum toch wel voor een specifieke dynamiek heeft gezorgd. Er is een positieve vibe en we ervaren dat de bevolking vertrouwen heeft in de werking van dit lokale initiatief. Een vaccinatiecentrum is eigenlijk een inhoudelijke invulling van een eerstelijnszone. In het begin stonden de huisartsen in onze eerstelijnszone wantrouwend tegenover het concept van een vaccinatiecentrum, maar ze zijn inmiddels heel tevreden en de samenwerking voor de organisatie van de thuisvaccinaties loopt feilloos.

Hoe kunnen we deze positieve dynamiek verderzetten?" Het antwoord van Dr. Jan Van Emelen ligt voor de hand: "Vaccinatie is preventie en er zijn nog andere vaccins. De vaccinatiegraad is niet altijd optimaal en met de ervaringen in het vaccinatiecentrum kunnen we met software aan populatiemanagement doen. Zo weten we nu in welke populatie in een stad de vaccinatiegraad heel laag ligt en kunnen we daar wat aan doen. Dat kan in principe dus ook voor andere vaccinaties."

Lokaal gestuurde preventie

Daar houdt het echter niet mee op. Dr. Van Emelen verwijst naar Japan, waar lokale gezondheidsnetwerken 45-jarigen opvolgen. Zo zijn ze in staat om de 45-jarigen te stratificeren volgens medische en mentale aandoeningen om tot clusters te komen met bepaalde zorgnoden. Dit zorgt voor een betere efficiëntie en kwaliteit van de zorg, zonder dat de gezondheidskosten de pan uitswingen. Met deze aanpak slaagt Japan erin om de kosten voor haar gezondheidszorg jaar na jaar stabiel te houden.

Dr. Jan Van Emelen: "Met deze unieke situatie rond vaccinatie en het bijhorend centrum, moet het mogelijk zijn om de stap te zetten naar chronische zorgtrajecten in eerstelijnszones. In een preventiecentrum zouden we dus naast het toedienen van allerlei vaccinaties gestructureerd kunnen screenen naar bepaalde risicofactoren ter ondersteuning van de huisartsen. Deze lokaal gestuurde preventie kan eveneens inzetten op programma's rond beweging, rookstop, begeleiding bij prediabetes en gewichtscontrole."

Lessen over virussen en het belang van vaccinatie

Uit een recente Vlaamse steekproef De Stemming⁽¹⁾ is gebleken dat hoe jonger de populatie is, hoe lager de vaccinatiebereidheid is. Een derde van de 16- en 17-jarigen zou zich niet laten vaccineren. Omdat er nu ook plannen zijn om die groep effectief te gaan vaccineren, gaat Dr. Jan Van Emelen vanaf deze week in alle middelbare scholen van de eerstelijnszone Voorkempen lessen geven over virussen, bacteriën en het belang van vaccinaties aan 16- en 17-jarigen.

Toen hij de schooldirecties in zijn omgeving dit idee voorstelde, gingen ze meteen akkoord. Tijdens een lesuur zal hij elke klas uitleggen zijn uitleg doen en het belang van vaccinatie beklemtonen. Niet alleen voor de jongere zelf, maar ook hoe hun vaccinatie kwetsbare personen kan beschermen, ook in hun naaste familiekring. Op het einde van het lesuur kunnen de jongeren dan vragen stellen. Een mooi initiatief en misschien grijpen enkele scholen de kans aan om dit in de laatste weken van het schooljaar nog ergens in te lassen in samenwerking met hun lokaal vaccinatiecentrum.

Update

Meer info over de vaccinatie van 16- en 17-jarigen is terug te vinden in het nieuwste advies van de Hoge Gezondheidsraad. Nog niet alle vaccins zijn al voor die leeftijdsgroep getest, maar voor Pfizer is dat wel al gebeurd. "Pfizer heeft vanaf het begin de 16- en 17-jarigen meegenomen in hun onderzoek", zegt dokter Petra Schelstraete, diensthoofd Kindergeneeskunde aan het UZ Gent en voorzitter van de taskforce Corona en Pediatrie. "Het vaccin blijkt even effectief en veilig bij jongeren als bij volwassenen." 

Het Europees geneesmiddelenagentschap EMA heeft vrijdag ook groen licht gegeven voor het gebruik van het coronavaccin van Pfizer/BioNTech bij 12- tot 15-jarigen. 

Referentie:

1. "De stemming is een onderzoek in opdracht van VRT NWS en De Standaard, uitgevoerd bij zo'n 200 Vlamingen, door de universiteiten van Brussel en Antwerpen, onder leiding van Stefaan Walgrave (UA) en Jonas Lefevere (VUB). De steekproef vond plaats tussen einde maart en 19 april 2021.

David Desmet werkt als een freelance consultant in medische en farmaceutische communicatie en public affairs. Hij schrijft onafhankelijke opiniestukken en redactionele bijdragen voor en op vraag van Mediquality.

MediQuality biedt haar leden de mogelijkheid hun mening te uiten over actuele en/of medische kwesties. Deze opinies weerspiegelen de persoonlijke mening van hun auteur en vallen onder diens verantwoordelijkheid.