Roken neemt sterk af, vooral bij jongeren
Minder dan een kwart van de 18- tot 24-jarigen rookt dagelijks in Frankrijk, een historisch laag niveau. Maar de vrees bestaat dat tabak wordt vervangen door andere verslavende trends.
Wordt de sigaret een drug voor ouderen? Dr. Bernard Basset, voorzitter van de vereniging Addictions France, is daarvan overtuigd. "We beschouwen sigaretten en tabaksproducten als drugs van de vorige generaties", legt de verslavingsarts uit. Hij baseert zich op de recentste cijfers over tabaksgebruik in Frankrijk, die dinsdag werden gepubliceerd door het Observatoire français des drogues et des tendances addictives (OFDT) en Santé publique France (SPF) en die wijzen op een daling van het roken in Frankrijk.
Volgens deze jaarlijkse bevraging bij ongeveer 15.000 personen rookt slechts 23,1% van de 18- tot 75-jarigen in Frankrijk dagelijks (en 31,1% rookt occasioneel), "de laagste prevalentie die ooit werd geregistreerd", aldus het OFDT. Het aandeel dagelijkse rokers in de bevolking is daarmee met zes procentpunten gedaald sinds 2016 (toen 29,4%). Roken komt nog steeds vaker voor bij mannen (25,4%) dan bij vrouwen (20,9%).
De 25- tot 44-jarigen roken het meest (29,5%), gevolgd door de 18- tot 24-jarigen (23,4%). Het tabaksgebruik bij mensen jonger dan 25 jaar is sinds de jaren 1990 en het begin van de systematische metingen nog nooit zo laag geweest. Het is ook de eerste keer dat jongeren onder de 25 minder roken dan de 25- tot 44-jarigen. "De sterke daling van het roken bij adolescenten in de laatste jaren begint zich nu dus ook af te tekenen bij jongvolwassenen," merkt het OFDT tevreden op.
Socio-economische verschillen in rookgedrag blijven bestaan
De daling van het tabaksgebruik gaat gepaard met een voortdurende stijging van het gebruik van de elektronische sigaret. In 2023 gebruikte 6,1% van de 18- tot 75-jarigen dagelijks een e-sigaret, meer dan dubbel zoveel als in 2017 (2,7%). Niet onverwacht komt vapen vaker voor bij jongere generaties (8,7% van de 25- tot 34-jarigen vapet dagelijks) dan bij ouderen (slechts 2% prevalentie bij de 65- tot 75-jarigen).
Het rapport van het OFDT bevestigt ook de grote socio-economische verschillen in de prevalentie van roken. Personen zonder diploma secundair onderwijs zijn beduidend vaker dagelijks roker (28,9%) dan wie een hogere opleiding heeft gevolgd (16,6%). Ook wat de beroepssituatie betreft, is het verschil groot: meer dan een derde (35,7%) van de werkzoekenden rookt dagelijks, tegenover een kwart van de werkenden.
Ten slotte onderzocht het OFDT regionale verschillen in tabaksgebruik. Over het algemeen zijn de verschillen over Frankrijk heen beperkt, maar vier regio's vallen op: in Île-de-France en Bretagne ligt het rookpercentage onder de 20% (en Bretoenen vapen meer dan het Franse gemiddelde); omgekeerd zijn de inwoners van Bourgogne-Franche-Comté (26,8% dagelijkse rokers) en de regio Provence-Alpes-Côte d'Azur (PACA; 26,5%) zware rokers.
Jonge Europeanen ruilen de sigaret in voor sociale media en online games
Deze verminderde belangstelling van jongere generaties voor klassieke legale drugs wordt op Europees niveau bevestigd door een studie van het Europees Waarnemingscentrum voor Drugs en Drugsverslaving (EWDD), eveneens dinsdag gepubliceerd. In 2024 gaf slechts 43% van de Europese 15- tot 16-jarigen aan alcohol te hebben gedronken in de voorafgaande maand, tegenover 55% in 1995. De daling is nog sterker voor tabak: in 2024 gaf slechts 32% van de Europese adolescenten aan al eens een sigaret te hebben gerookt, tegenover 68% in 1995.
De Europese autoriteiten maken zich echter zorgen dat deze klassieke drugs worden vervangen door andere ongezonde verslavingen. Het EWDD wijst op enkele zorgwekkende trends. Recreatief gebruik van geneesmiddelen neemt sterk toe, vooral bij meisjes. Online gokken is tussen 2019 en 2024 verdubbeld: 14% van de adolescenten heeft al eens geld ingezet via het internet. Over moeilijker meetbare verslavingen merkt het EWDD op dat 22% van de Europese studenten zichzelf als verslaafd beschouwt aan videogames, en 47% geeft aan problematisch gebruik te maken van sociale media.
Er is dus reden tot waakzaamheid voor vervanging door modernere en gevaarlijkere vormen van verslaving.
Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd door JIM.fr, dat net als MediQuality deel uitmaakt van de Medscape-groep.
