Cholesterol: niet te hoog, niet te laag

De Chinese vorsers hebben hun studie in juli 2025 gepubliceerd in Engineering. Ze hebben hun onderzoek uitgevoerd in 2 Chinese cohortes en 1 Britse.⁽¹⁾ Daarbij hebben ze gezocht naar eventuele correlaties tussen een onbehandelde cholesterolconcentratie en vooral een lage concentratie en de totale sterfte en de sterfte aan specifieke doodsoorzaken. Door analyse van 3 cohortes hebben de auteurs hun analyse kunnen uitbreiden tot een groot aantal patiënten en hebben ze ook de verschillende populaties met elkaar kunnen vergelijken.

De gegevens waren afkomstig van drie grote prospectieve cohortonderzoeken: de Dongfeng-Tongji Cohort Study (DFTJ) (n = 41 129, 2008-2013), de Kailuan-studie (n = 159 017, 2006-2013) en de UK Biobank (n = 502 401, 2006-2010). De bijzonder relevante exclusiecriteria waren: inname van vetverlagende geneesmiddelen, voorgeschiedenis van coronairlijden, CVA, kanker, een klinisch bevestigde COPD of een lage BMI (< 18,5 kg/m²) bij inclusie en overlijden tijdens de eerste 2 jaar van de follow-up (om de mogelijkheid van een omgekeerde causaliteit uit te sluiten). 

De vorsers hebben gekeken naar de totale cholesterolconcentratie (TC in de onderstaande figuur), de LDL-cholesterolconcentratie (LDL-C) en de non-HDL-cholesterolconcentratie (non-HDL-C). 

Uiteindelijk ging het om niet minder dan 480 420 deelnemers: 25 523 (Dongfeng-Tongji), 137 592 (Kailuan) en 317 305 (UK Biobank), 163 115 Chinese en 317 305 Britse volwassenen.

De gemiddelde leeftijd was 49 tot 61 jaar (Dongfeng-Tongji: 61 jaar, Kailuan: 49 jaar, UK Biobank: 54 jaar). Het aantal mannen bedroeg respectievelijk 43%, 81% en 44%.

De mediane duur van de follow-up was vrij vergelijkbaar: 9,7 tot 12,9 jaar, meer bepaald 10,2 jaar in het Dongfeng-Tongji-cohortonderzoek, 9,7 jaar in de Kailuan-studie en 12,9 jaar in de UK Biobank. Tijdens een totale follow-up van 5 415 868 persoonjaren zijn 25 313 deelnemers gestorven, meer bepaald 9553 Chinezen en 15 760 Britten.

5841 van die 25 313 mensen zijn gestorven aan een hart- en vaataandoening en 10 098 aan kanker. In de Chinese cohortes was dat respectievelijk 3292 en 2484 en in de Britse cohorte respectievelijk 2549 en 7614.

U-vormige relatie

In beide populaties correleerde hypercholesterolemie vooral met een hogere cardiovasculaire sterfte en correleerde een lage cholesterolconcentratie veeleer met de totale sterfte en de kankersterfte. De correlatie is U-vormig. 

Figuur uit de studie. (1) Hier in groot formaat. HR van overlijden ongeacht de doodsoorzaak (a-d), overlijden aan een hart- en vaataandoening (e-h) en overlijden aan kanker (i-l) 

In de Chinese cohortes correleerden een totale cholesterolconcentratie (TC) van 200 mg/dl, een LDL-C van 130 mg/dl en een non-HDL-C van 155 mg/dl met de laagste totale sterfte. In de Britse cohorte was dat respectievelijk 250 mg/dl (TC), 175 mg/dl (LDL-C) en 200 mg/dl (non-HDL-C).

Een lage cholesterolconcentratie, in deze studie gedefinieerd als een TC < 160 mg/dl, LDL-C < 100 mg/dl en non-HDL-C < 130 mg/dl, correleerde met een hogere totale sterfte en een hogere kankersterfte. Dat was ook zo bij een gestage daling van de cholesterolconcentratie over meerdere jaren.

Figuur uit de studie. (1) Hier in groot formaat. 

Dit is niet de eerste studie die een U-vormige relatie heeft vastgesteld. De studie bevestigt de vroegere bevindingen en wel in zeer grote cohortes, wat heeft geresulteerd in stevige cijfergegevens.

Een lage cholesterolconcentratie en/of een gestaag dalende cholesterolconcentratie correleren met een hogere sterfte en een hogere kankersterfte en zouden dus een voorspellende waarde kunnen hebben.

De auteurs pleiten dan ook voor een systematische surveillance van zowel hoge als lage cholesterolconcentraties. 

Bron:

1. Qin Jiang, Jiachen Wu, Yu Yuan, et coll. Low and Decreasing Cholesterol Levels and Risk of All-Cause and Cause-Specific Mortality: A Prospective and Longitudinal Cohort Study, Engineering, 2025. https://doi.org/10.1016/j.eng.2025.06.032