Psychosociale stress op kantoor correleert met een hoger risico op coronairlijden
Preventie en vroege detectie zijn essentieel voor de cardiovasculaire gezondheid en belangen vooral de eerstelijnszorg aan (analyse van de risico’s en adviezen voor mogelijke interventies). Een recentelijk gepubliceerde Canadese studie heeft onderzocht in welke mate coronaire accidenten toe te schrijven zijn aan psychosociale stress op het werk, vooral bij ‘wittekraagwerkers’.(1)
Een groep van de Université de Laval (Québec, Canada) heeft haar studie ad hoc in september 2025 gepubliceerd in JACC: Advances, een van de tijdschriften van het American College of Cardiology (ACC). (1)
De studie heeft onderzocht in welke mate coronaire accidenten toe te schrijven zijn aan psychosociale stress op het werk. De vorsers merken op dat het verband tussen stress op het werk en het coronaire risico bewezen is, maar dat nog niet duidelijk was in welke mate stress daartoe bijdraagt. Dat hebben ze onderzocht in een cohorte, die prospectief gedurende 20 jaar werd gevolgd.
Voor hun studie zijn ze uitgegaan van de gegevens van het cohortonderzoek PROspective Québec (PROQ), dat begin van de jaren negentig is opgestart en de gezondheid van ‘wittekraagwerkers', mensen met kantoorwerk dus, op het werk heeft onderzocht in 19 openbare en semipublieke organisaties in Québec. Tussen 1999 en 2001 zijn 6295 mensen in de studie opgenomen. Die vertoonden geen hart- en vaataandoening bij inclusie in de studie en werden gevolgd van 2004 tot 2018 (de eerste 5 jaar werden uitgesloten om het risico op een omgekeerde causaliteit uit te sluiten).
Figuur uit de studie. (1)
Stress op het werk (mentale belasting en evenwicht tussen inspanning en erkenning) werd geëvalueerd met de Job Content Questionnaire, een klassieke vragenlijst met 18 items, afgeleid van het Karasek-model. Eén van de doorslaggevende elementen is de "beslissingsbreedtegraad" (beslissingsautonomie). Die bepaalt de classificatie passief versus actief (geringe versus hoge autonomie bij het nemen van beslissingen) en speelt mee bij de perceptie van de psychische belasting (professionele vragen en vereisten; werkvolume, complexiteit van de taken, beperkte tijd, tegenstrijdige verzoeken, frequentie van onvoorziene zaken en onderbrekingen ….). Het evenwicht (of het gebrek aan evenwicht) tussen inspanning en erkenning betreft de investering in termen van inspanning en de erkenning daarvoor (loon, veiligheid, carrièremogelijkheden, achting en respect vanwege gelijken of hiërarchische oversten …).
Coronairlijden: voor 20%
toe te schrijven aan stress op het werk
Tijdens een follow-up van 15 jaar (of 112 297 persoonjaren) zijn 669 coronaire accidenten geregistreerd, dus een incidentie van 5,96 per 1000 persoonjaren.
De fractie die kon worden toegeschreven aan psychische belasting, bedroeg 18,2% (95% BI: 1,8%-34,7%) en de fractie die kon worden toegeschreven aan een onevenwichtigheid tussen de inspanning en de erkenning, 3,3% (95% BI: van - 1,6% tot 8,2%). De fractie die kon worden toeschreven aan die twee psychosociale stressoren op het werk samen, bedroeg 19,5% (95% BI: 0,7%-38,4%).
Figuur uit de studie. (1) Waarschijnlijkheid van coronaire accidenten. Lage/hoge psychische belasting, passieve/actieve job (geringe/sterke autonomie bij het nemen van beslissingen).
Figuur uit de studie. (1) Waarschijnlijkheid van coronaire accidenten volgens de blootstelling aan stressfactoren op het werk (geen, weinig, intermediair, dubbel)
20% van de coronaire accidenten
De auteurs concluderen dat 20% van de coronaire accidenten toe te schrijven is aan blootstelling aan die twee psychosociale factoren. Die accidenten had men dus kunnen vermijden.
Wat kan je die patiënten voorstellen zodra de psychosociale factoren zijn geduid? Interventies om het zelfmanagement van stress te verbeteren en de weerslag van stress te verminderen: psychologische begeleiding (psycholoog, coach …), psychocorporale methoden (yoga, mindfulness, Pilates, meditatie …) en alles wat stress kan verminderen: lichaamsbeweging (wandelen, zwemmen, fietsen …), sport, hobby's … Het zou ideaal zijn mocht je kunnen ingrijpen op de werkcontext, maar dat is niet altijd mogelijk. Als die psychosociale stressoren permanent aanwezig zijn, moet je de andere cardiovasculaire risicofactoren evalueren en de gezondheid van de kransslagaders aandachtiger volgen.
Bron:
- Lavigne-Robichaud M, Trudel X, Talbot D, et coll. Coronary Heart Disease Attributable to Psychosocial Stressors at Work. JACC Adv. 2025 Oct. https://doi.org/10.1016/j.jacadv.2025.102160
