Ovariumkanker in de wereld en België
We starten het nieuwe dossier van MediQuality over ovariumkanker met een stand van zaken: de prevalentie en de incidentie van ovariumkanker in de wereld en specifiek in België, evenals de overleving. We hebben daarvoor meerdere bronnen geraadpleegd.
Opmerkelijk is het grote aantal organisaties dat actief betrokken is bij het verstrekken van informatie en bewustmaking, dat onderzoek promoot, patiënten ondersteunt …
De op 7 na frequentste kanker bij vrouwen
De vzw World Ovarian Cancer Coalition is opgericht in 2016 en is wereldwijd actief.(1) De cijfers die de vereniging meedeelt, spreken voor zich: ovariumkanker is de op 7 na frequentste kanker bij vrouwen in de wereld en de op 7 na belangrijkste oorzaak van kankersterfte bij vrouwen wereldwijd. Jaarlijks wordt wereldwijd bij 324 000 vrouwen een diagnose van ovariumkanker gesteld en sterven 207 000 vrouwen eraan.
Naar verwachting zal het jaarlijkse aantal diagnosen tegen 2050, dus op relatief korte termijn, stijgen met 55%. De World Ovarian Cancer Coalition wijst erop dat er grote verschillen zijn in de 5-jaarsoverleving: tussen 36% en 46% in landen met een hoog inkomen, en veel lager in landen met een laag of een intermediair inkomen. De 5-jaarsoverleving bij ovariumkanker is lager dan bij andere kankers. Ter vergelijking: de 5-jaarsoverleving bij borstkanker ligt rond 90%.
De overleving blijft relatief laag
Een Australische studie, die in 2024 is gepubliceerd in Nature Reviews Clinical Oncology,(2) rapporteert soortgelijke cijfers: ovariumkanker is de op 7 na frequentste kanker bij vrouwen en is verantwoordelijk voor 3,7% van het totale aantal kankers en 4,7% van de kankersterfte. Volgens die studie zijn de incidentiecurven veranderd. Tot in de jaren 2000 was de naar leeftijd gecorrigeerde incidentie het hoogst in Noord-Europa en Noord-Amerika. Sindsdien is de incidentie in die landen gedaald, maar stijgt ze in Oost-Europa en Azië.
Ovariumkanker is een zeer heterogene kanker, ook wat betreft de frequentste vorm, het epitheliale carcinoom. Men onderscheidt vijf grote pathologisch-anatomische subtypes op basis van klinische en genetische kenmerken. Carcinomen die in de eileiders ontstaan, worden nu beter herkend en als eileiderkanker geregistreerd. Dat zou een verklaring kunnen zijn voor de ogenschijnlijke daling van de incidentie van ovariumkanker.
Ook de cijfers van het World Cancer Research Fund (WCRF), een internationaal netwerk dat in 1982 werd opgericht,(3) gaan in dezelfde richting: ovariumkanker is de op 7 na frequentste kanker bij vrouwen wereldwijd, met 324 000 nieuwe gevallen in 2022, maar bijvoorbeeld de op 5 na frequentste kanker bij vrouwen in het Verenigd Koninkrijk. Het aantal gevallen van ovariumkanker is het hoogst in China, India, de Verenigde Staten, Indonesië en Rusland, terwijl de naar leeftijd gecorrigeerde incidentie (ASR) het hoogst is in Letland, de Samoa-eilanden, Brunei, Litouwen en Polen. Ook de sterfte aan ovariumkanker is het hoogst in de vijf landen met het grootste aantal gevallen, namelijk China, India, de Verenigde Staten, Indonesië en Rusland.
Het Global Cancer Observatory (GCO)(4) is een groot onlineplatform waarop talrijke overzichtelijke infografieken beschikbaar zijn die de cijfers over ovariumkanker samenvatten (hier beschikbaar in pdf-formaat).
5-jaarsoverleving van 45% in België
Volgens de Belgische Stichting tegen Kanker(5) is ovariumkanker de op 20 na frequentste kanker in België (en de op 17 na frequentste kanker wereldwijd). In 2021 zijn in België 602 vrouwen overleden aan ovariumkanker. In 2022 werden 753 nieuwe gevallen van ovariumkanker gediagnosticeerd. De 5-jaarsoverleving bedraagt 45,9%.
Een van de bepalende factoren voor de overleving is vroegtijdige detectie. Ovariumkanker wordt helaas vaak pas in een laat stadium gediagnosticeerd.
Bronnen:
- World Ovarian Cancer Coalition https://worldovariancancercoalition.org/about-ovarian-cancer/key-stats/
- Webb PM, Jordan SJ. Global epidemiology of epithelial ovarian cancer. Nat Rev Clin Oncol. 2024 May. https://doi.org/10.1038/s41571-024-00881-3
- World Cancer Research Fund (WCRF) https://www.wcrf.org/preventing-cancer/cancer-types/ovarian-cancer/
- Global Cancer Observatory https://gco.iarc.who.int/today/en/fact-sheets-cancers
-
Stichting tegen Kanker - België https://kanker.be/