Hittegolven? Obesitas neemt toe met de thermometer
Een interessante Australische studie heeft een link vastgesteld tussen blootstelling aan “extreme” temperaturen (> 30 °C) en overgewicht en obesitas.(1) De BMI stijgt met de thermometer. De belangrijkste oorzaak: de mensen nemen weinig lichaamsbeweging als het zo warm is. Logisch, maar toch wat verrassend, want die studie ligt in de lijn van andere studies die het verband tussen klimaatopwarming en obesitas onderzoeken.(2)
Australische vorsers hebben de correlatie tussen blootstelling aan "extreme" temperaturen (meer dan 30 graden Celsius) en obesitas onderzocht. De studie is in juli 2025 gepubliceerd in Economics & Human Biology.1
De drie vorsers herinneren eerst aan recente gegevens van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO). De WGO raamt het aantal volwassenen met overgewicht of obesitas wereldwijd op meer dan 1,9 miljard. Ze onderstreept ook de hoge sociale, financiële en gezondheidskosten van obesitas. In Australië worden die kosten geraamd op meer dan 23 miljard USD per jaar, dus circa 1,74% van het Australische BBP.
De vorsers zijn voor hun studie uitgegaan van de gegevens van het HILDA-project (Household, Income and Labour Dynamics in Australia), een grote longitudinale studie die representatief is voor de Australische bevolking en die o.m. de body mass index per postcode registreert. De vorsers hebben de gegevens doorgenomen van 2006 tot 2022 en ze hebben die dan gekoppeld aan de meteorologische-gegevensbank ERA5, die dagelijks de temperaturen en de neerslag registreert, eveneens volgens de postcode.
BMI stijgt met 0,02% bij elke extra hete dag
De vorsers hebben een positieve correlatie gevonden tussen hoge temperaturen (hoger dan 30 graden) en obesitas. Elke extra dag met een temperatuur van meer dan 30 °C tijdens een jaar correleerde met een stijging van de BMI met 0,02% en een 0,2% hogere waarschijnlijkheid van evolutie naar obesitas. Als je die cijfers doortrekt naar de hele volwassen populatie in Australië, zou het aantal zwaarlijvigen met 21 296 stijgen bij elke extra hete dag.
De auteurs preciseren dat die effecten dezelfde zijn bij mannen als bij vrouwen en groter zijn in de oudere leeftijdsgroepen. Ze proberen ook de onderliggende mechanismen te ontrafelen en hebben daarbij een correlatie vastgesteld met minder lichaamsbeweging als het erg warm is (niet sporten, minder uitgaan, meer sedentair gedrag …), maar vooral met een "verlies van controle" (locus van controle) onder invloed van de warmte, waardoor de mensen hun "gezonde" gedragingen laten vallen.
Een boom van obesitas in streken met een gematigd klimaat
Een Chinese studie (juni 2024, Springer Nature) heeft de link tussen obesitas en klimaatopwarming in een breder kader onderzocht.2 Bij analyse van de temperatuurschommelingen van jaar tot jaar in de periode 1975-2016 hebben ze een correlatie vastgesteld tussen klimaatopwarming en een significante toename van de prevalentie van obesitas in landen met een gematigd klimaat. Bij elke stijging van de gemiddelde jaarlijkse temperatuur met 1 °C steeg het aantal zwaarlijvige volwassenen wereldwijd met meer dan 79 miljoen. Bij subgroepanalyses (temperatuur volgens de seizoenen, klasse, variaties, temperatuurspreiding) werden soortgelijke effecten gezien. Naargelang van het land kunnen ook andere factoren zoals het inkomen, structuur volgens de leeftijd van de populatie en opleidingsniveau invloed kunnen hebben op de prevalentie van obesitas en zouden die wat verschillen kunnen teweegbrengen, maar de impact van de klimaatopwarming op obesitas in landen met een gematigd klimaat blijft een constante.
Bronnen:
- Akwasi Ampofo, Rejoice E.A. Churchill, Sefa Awaworyi Churchill, When the thermometer rises, the scales tip: Extreme temperature exposure and obesity, Economics & Human Biology, Volume 58, 2025, https://doi.org/10.1016/j.ehb.2025.101516
- Huang, K., Hong, Q. The impact of global warming on obesity. J Popul Econ 37, 59 (2024). https://doi.org/10.1007/s00148-024-01039-2
The impact of global warming on obesity
