axSpA: leeftijd, geslacht, lichaamssamenstelling en respons op behandeling met bDMARD’s
Twee studies hebben de invloed van verschillende factoren op de respons op de behandeling geëvalueerd. Een Chinese meta-analyse heeft het effect van de leeftijd en het geslacht op de werkzaamheid van bDMARD’s bij asSpA onderzocht.(1) Duitse vorsers hebben de invloed van de lichaamssamenstelling op de respons op behandeling met bDMARD’s onderzocht bij patiënten met een radiografische axSpA.(2)
Een meta-analyse van 3 Chinese vorsers, die in november 2024 is gepubliceerd in Rheumatology, heeft de invloed van het geslacht en de leeftijd op de respons op een behandeling met bDMARD's bij axiale spondyloartritis (axSpA) geëvalueerd.
Hoge werkzaamheid bij mannen, vrouwen, jonge en minder jonge patiënten
De vorsers zijn in de literatuur gaan zoeken naar de gerandomiseerde, gecontroleerde studies die voor augustus 2023 zijn gepubliceerd. De respons op de behandeling werd vooral beoordeeld naar het percentage ASAS40-respons. Uiteindelijk hebben de vorsers 9 studies bij in het totaal 4127 patiënten gehandhaafd voor hun analyse. In vergelijking met de placebogroep waren de patiënten die een bDMARD kregen, uiteraard significant verbeterd. Dat was zo in alle subgroepen. De respons op de behandeling was beter bij mannen en jonge patiënten. Het percentage ASAS40-respons was hoger bij mannen dan bij vrouwen (OR: 1,89, 95% BI: 1,56-2,30) en was ook hoger bij jongere dan bij minder jonge patiënten (OR: 2,07, 95% BI: 1,42-3,02).
Het goede nieuws is dat bDMARD's effectief zijn gebleken in alle subgroepen. Gezien de betere respons bij mannen en jonge patiënten moeten we onze verwachtingen bij het starten van een bDMARD bij vrouwen of minder jonge patiënten met een axSpA misschien bijstellen. Nieuwe studies zijn nodig om dat verder uit te pluizen.
Opgelet voor de vetmassa
Duitse vorsers (Berlijn) hebben in maart 2025 een studie gepubliceerd in Rheumatology, waarin ze de invloed op de lichaamssamenstelling gemeten met bio-impedantie op de klinische parameters hebben geëvalueerd bij patiënten met een radiografische axiale spondyloartritis (r-axSpA) die werden behandeld met een bDMARD sinds 1 jaar.(2)
Ze zijn daarvoor uitgegaan van de gegevens van het Duitse cohortonderzoek GESPIC (German Spondyloarthritis Inception Cohort). Alle patiënten hadden een actieve r-axSpA, die onvoldoende werd verlicht met niet-steroïdale ontstekingsremmers (NSAID's), en hadden bij inclusie in de studie nog nooit een bDMARD gekregen. Gedurende 1 jaar na het starten van een bDMARD hebben ze de parameters van de lichaamssamenstelling gemeten na 0, 6 en 12 maanden en hebben ze die vergeleken met de klinische gegevens (score van ziekteactiviteit, functie en beweeglijkheid).
Uiteindelijk ging het om 74 patiënten van gemiddeld 36,5 jaar met een r-axSpA (71% mannen). De r-axSpA bestond gemiddeld al 6,2 jaar. De gemiddelde ASDAS bij inclusie was 3,4 en de gemiddelde score op de BASDAI 5,4. Ook de scores op de BASFI en de BASMI, die de functionele hinder weergeven, waren hoog (respectievelijk 4,3 en 3,2).
De vorsers hebben een positieve correlatie vastgesteld tussen de vetmassa (gemeten in kg en met een index van vetmassa) en de ziekteactiviteit (ASDAS: ß respectievelijk 0,012, 95% BI: - 0,003 tot 0,027, en 0,035, 95% BI: - 0,010 tot 0,081) en de scores van functioneel verlies (BASFI: ß respectievelijk 0,037, 95% BI: 0,004-0,070, en 0,125, 95% BI: 0,031-0,219).
Viscerale adipositas correleerde met een duidelijk minder goede beweeglijkheid van de wervelkolom (BASMI: ß = 0,20, 95% BI: 0,07-0,33).
Figuur uit de studie.(2) Hier in groot formaat. FMI = vetmassa-index, FFMI = index van vetvrije massa, VAT: visceraal vetweefsel, SMM: skeletspiermassa, ECW: extracellulair vocht, ICW = intracellulair vocht, TBW = totaal lichaamswater.
De auteurs erkennen de zwaktes van hun observatieonderzoek, maar pleiten toch voor vroege interventies op de vetmassa bij de behandeling van r-axSpA in aanvulling op de behandeling met bDMARD's.
Bronnen:
- Yan Xie, Yang Liu, Qiuhong Wu, Effect of gender and age on bDMARD efficacy for axial spondyloarthritis patients: a meta-analysis of randomized controlled trials, Rheumatology, Volume 63, Issue 11, November 2024. https://doi.org/10.1093/rheumatology/keae088
- Rios Rodriguez V, Torgutalp M, Proft F, et coll. Impact of body composition on clinical outcomes in patients with active radiographic axial spondyloarthritis under biological therapy. Rheumatology (Oxford). 2025 Mar https://doi.org/10.1093/rheumatology/keae133
Impact of body composition on clinical outcomes in patients with active radiographic axial spondyloarthritis under biological therapy
