Type 2-diabetes: de voeding in aanvulling op medicatie
Meerdere recente studies hebben het nut van interventies op de voeding geëvalueerd in aanvulling op de medicatie bij de behandeling van type 2-diabetes. De resultaten zijn vrij interessant, met name in termen van preventie en controle van de complicaties. Een kort overzicht van enkele interventies.(1),(2),(3),(4)
Een eerste studie heeft uitgaande van de gegevens van de gerandomiseerde, gecontroleerde studie DASH4D (Dietary Approaches to Stop Hypertension for Diabetes) de effecten van een combinatie van een zoutarm DASH-dieet op de bloeddruk geëvalueerd bij volwassenen met type 2-diabetes tussen juni 2021 en juni 2024. Een DASH-dieet gelijkt op een mediterrane voeding en beoogt specifiek een verhoogde bloeddruk te verlagen of te voorkomen. De studie is uitgevoerd bij 102 type 2-diabetespatiënten van gemiddeld 66 jaar (66% vrouwen) met een gemiddelde bloeddruk van 135/75 mmHg. 66% (n = 67) nam al minstens 2 antihypertensiva in. De studie is in augustus 2025 gepubliceerd in JAMA Internal Medicine.1
De vorsers hebben het effect van een DASH4D (DASH-dieet aangepast voor diabetespatiënten) met een ‘gebruikelijk' natriumgehalte (3700 mg/d) vergeleken met dat van een natriumarm DASH4D-dieet (1500 mg natrium per dag). Op het einde van de studieperiode was de systolische bloeddruk 4,6mmHg (95% BI: 7,2-2,0) lager en was de diastolische bloeddruk 2,3 mmHg lager met het natriumarme DASH4D-dieet dan met het gebruikelijke DASH4D-dieet.
Minder zout, minder hypertensie, minder diabetes
Een groep bestaande uit grotendeels dezelfde vorsers heeft het effect van een DASH4D-dieet op de glykemiecontrole en de glykemische variabiliteit onderzocht bij volwassenen met type 2-diabetes. De studie is uitgevoerd met precies dezelfde studieopzet bij 89 patiënten met type 2-diabetes. Ze is in augustus 2025 gepubliceerd in Nature Medicine.2 De gemiddelde glykemie was significant lager en de tijd dat de glykemie binnen de streefwaarden lag (time in range) was significant langer met het DASH4D-dieet.
Beide studies hebben dus fraaie resultaten opgeleverd, maar die moeten nog op een grotere schaal worden bevestigd.
Mediterrane voeding + lichaamsbeweging
In augustus 2025 is in Annals of Internal Medicine een Spaanse studie gepubliceerd die de effecten van een combinatie van lichaamsbeweging en een mediterrane voeding op de calorie-inname en het optreden van type 2-diabetes heeft onderzocht.3
De auteurs zijn voor hun studie uitgegaan van de gegevens van de PREDIMED-studie (Prevención con Dieta Mediterránea)-Plus, een enkelblinde gerandomiseerde studie uitgevoerd bij 4746 patiënten van 55-75 jaar met een metabool syndroom en overgewicht of obesitas zonder cardiovasculaire voorgeschiedenis en zonder diabetes. Na een mediane follow-up van 6 jaar was de incidentie van type 2-diabetes bij de proefpersonen met overgewicht of obesitas significant lager in de groep die een mediterrane voeding met caloriebeperking plus lichaamsbeweging volgde.
Intermitterend vasten gedurende 12 weken
Een Chinese groep heeft de effecten van intermitterend vasten, meer bepaald een TRE (time restricted eating) van 10 uur, gedurende 12 weken op de glykemie geëvalueerd bij patiënten met type 2-diabetes, iets wat blijkbaar nog niet eerder was gedaan. De studie is in september 2025 gepubliceerd in Clinical Nutrition.4 Het betreft een nagenoeg experimentele studie uitgevoerd bij een zeer klein aantal patiënten, meer bepaald 18 volwassenen met overgewicht of obesitas en een type 2-diabetes die onvoldoende onder controle was ondanks aanpassing van de levenswijze al dan niet in combinatie met een antidiabeticum (metformine en/of alfaglucosidaseremmer). De TRE was de enige interventie: 14 uur niet eten en eten naar believen binnen een tijdsspanne van 10 uur.
Na 12 weken waren het gewicht, het HbA1c-gehalte en de nuchtere glykemie significant gedaald. Het gewicht was gedaald met 1,72 kg gedaald, het HbA1c-gehalte met 0,69% en de nuchtere glykemie met 0,90 mmol/l. Tijdens een follow-up van 1 jaar bleef het effect op het HbA1c-gehalte gehandhaafd.
Verder onderzoek is dus zeker wenselijk.
Bronnen:
- Pilla SJ, Yeh HC, Mitchell CM, et coll. Dietary Patterns, Sodium Reduction, and Blood Pressure in Type 2 Diabetes: The DASH4D Randomized Clinical Trial. JAMA Intern Med. 2025 Aug 1. https://doi.org/10.1001/jamainternmed.2025.1580
- Fang M, Wang D, Rebholz CM, et coll. DASH4D diet for glycemic control and glucose variability in type 2 diabetes: a randomized crossover trial. Nat Med. 2025 Aug 5. https://doi.org/10.1038/s41591-025-03823-3
- Ruiz-Canela M, Corella D, Martínez-González MÁ, Bet coll. Comparison of an Energy-Reduced Mediterranean Diet and Physical Activity Versus an Ad Libitum Mediterranean Diet in the Prevention of Type 2 Diabetes : A Secondary Analysis of a Randomized Controlled Trial. Ann Intern Med. 2025 Aug 26. https://doi.org/10.7326/annals-25-00388
- Fu W, Yang K, Tang R, et coll. Effects of time-restricted eating on glycemic control in type 2 diabetes: A 12-week quasi-experimental single-arm study with 1-year follow-up. Clin Nutr. 2025 Sep. https://doi.org/10.1016/j.clnu.2025.08.002
DASH4D diet for glycemic control and glucose variability in type 2 diabetes: a randomized crossover trial
Comparison of an Energy-Reduced Mediterranean Diet and Physical Activity Versus an Ad Libitum Mediterranean Diet in the Prevention of Type 2 Diabetes: A Secondary Analysis of a Randomized Controlled Trial
https://www.clinicalnutritionjournal.com/article/S0261-5614(25)00216-X/fulltext
