Cijfers over de sterfte aan type 1-diabetes in België
Een groep van het KCE heeft de oversterfte aan type 1-diabetes in België berekend. Dankzij de therapeutische aanwinsten is zeker vooruitgang geboekt, maar de levensverwachting bij patiënten van 20-50 jaar met type 1-diabetes blijkt toch nog 4 jaar korter te zijn dan in de algemene bevolking. De belangrijkste oorzaken daarvan zijn de complicaties en de comorbiditeiten. Wat leert ons dat?(1)
Het KCE (Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg) heeft de sterfte en de levensverwachting bij volwassenen met type 1-diabetes die werden behandeld, vergeleken met die in de algemene Belgische bevolking. De studie is in september 2025 gepubliceerd in Diabetes Research and Clinical Practice.(1)
Naar schatting telt België 40 000 mensen met type 1-diabetes. De auteurs vestigen er evenwel de aandacht op dat er geen officieel nationaal register van type 1-diabetes bestaat. De morbiditeit en de sterfte aan type 1-diabetes zijn in belangrijke mate toe te schrijven aan complicaties. Anderzijds is de glykemiecontrole sterk verbeterd dankzij de therapeutische aanwinsten van de laatste jaren, waardoor de frequentie van complicaties is gedaald. Er bestonden echter nog geen specifieke gegevens over de oversterfte en de levensverwachting bij patiënten met type 1-diabetes.
De auteurs zijn uitgegaan van de gegevens van het Riziv over de periode 2017-2021. Complicaties en comorbiditeiten werden opgespoord op grond van de terugbetaalde geneesmiddelen (RAAS-remmers, behandeling voor nierinsufficiëntie ….).
Type 1-diabetespatiënten van 20-50 jaar leven 4 jaar minder
8,2% van de patiënten was jonger dan 25 jaar, 39,6% was 25 tot 50 jaar, 43,9% 50 tot 75 jaar en 8,2% ouder dan 75 jaar. 55,2% van de patiënten waren mannen. Meer dan de helft van de patiënten (55,0%) vertoonde geen comorbiditeit. 33,5% kreeg een remmer van het renine-angiotensine-aldosteronsysteem, 10,7% vertoonde een diabetische retinopathie en minder dan 1% had een ernstige nierinsufficiëntie. 7% had macrovasculaire complicaties en 69,4% had al type 1-diabetes sinds meer dan 10 jaar.
De uiteindelijke analyse betrof 144 960 patiëntjaren (2057 overlijdens). De gestandaardiseerde sterfteverhouding bedroeg 1,21 (95% BI: 1,19-1,23), wat overeenstemt met een oversterfte van 3,2 overlijdens per 1000 patiëntjaren. Nierinsufficiëntie was de enige comorbiditeit die sterke invloed had bij jongere patiënten. De levensverwachting van patiënten van 20-50 jaar met type 1-diabetes was 4 jaar korter dan die in de algemene bevolking van die leeftijd zonder type 1-diabetes.
Oversterfte van 3,2 overlijdens per 1000 patiëntjaren
Figuur uit de studie.(1)
Een studie die in juni 2024 is gepubliceerd in BJM (en die ook aan bod is gekomen in een eerder artikel in MediQuality), heeft de belasting qua type 1-diabetes wereldwijd bij volwassenen van minstens 65 jaar geëvalueerd tijdens de periode 1990-2019.(2) De Chinese vorsers zijn daarvoor uitgegaan van de gegevens van de GBD Study (GBD 2019 - Global Burden of Disease Study 2019) uitgevoerd in 21 regio's en 204 landen of gebieden. Ze hebben de prevalentie, de sterfte en het voor de leeftijd gecorrigeerde aantal DALY's (disability adjusted life years) als gevolg van type 1-diabetes geanalyseerd evenals de jaarlijkse percentuele verandering van die cijfers.
Zo hebben ze vastgesteld dat de levensverwachting van patiënten met type 1-diabetes mooi is verbeterd en dat de sterfte aan type 1-diabetes drastisch is gedaald zowel wereldwijd als in West-Europa en België. Die positieve cijfers betreffen evenwel ouderen van minstens 50 jaar.
De auteurs van het KCE-rapport hebben gekeken naar jongere patiënten met type 1-diabetes. Nu we beschikken over nieuwe geneesmiddelen die een betere glykemiecontrole bewerkstelligen, pleit hun studie voor een betere aanpak van de risicofactoren voor complicaties en van de oversterfte aan type 1-diabetes.
Bronnen:
- Christophe de Meester, Ans Van Ginckel, Irm Vinck, Maria Eyssen, Diego Castanares-Zapatero, Excess mortality in type 1 diabetes patients in Belgium: A population based study, Diabetes Research and Clinical Practice, Volume 228, 2025. https://doi.org/10.1016/j.diabres.2025.112426
- Yang K, Yang X, Jin C, et coll. Global burden of type 1 diabetes in adults aged 65 years and older, 1990-2019: population based study. BMJ. 2024 Jun. https://www.bmj.com/content/385/bmj-2023-078432
Global burden of type 1 diabetes in adults aged 65 years and older, 1990-2019: population based study
