Medicamenteuze behandeling voor obesitas: een beslisboom van de EASO
Gezien de recente ontwikkeling van innovatieve geneesmiddelen heeft de EASO (European Association for the Study of Obesity) richtlijnen geformuleerd in de vorm van een zeer nuttige beslisboom. Die geeft niet alleen een overzicht van de geneesmiddelen voor de behandeling van obesitas, maar houdt vooral bij de keuze rekening met de complicaties.(1)
De beslisboom voor de medicamenteuze behandeling van obesitas is opgesteld door artsen uit 8 landen (onder wie een vorser uit Maastricht, Nederland). De beslisboom is in oktober 2025 gepubliceerd in Nature Medicine (1) en tegelijkertijd op de website van de EASO. (2)
De EASO (European Association for the Study of Obesity) is een federatie opgericht in 1986, die de verenigingen in 40 Europese landen bundelt die zich bezig houden met obesitas. Ze telt (o.a.) een Belgische, de Belgian Association for the Study of Obesity (BASO), een Nederlandse (NASO) en een Luxemburgse tak (LASO).
De auteurs komen eerst terug op de definitie van obesitas. Obesitas is een niet-overdraagbare, chronische, recidiverende en multifactoriële ziekte, die gekenmerkt wordt door een disfunctionele en/of overmatige ophoping van vetweefsel. Dat heeft directe negatieve effecten op de werking van de individuele organen en/of het hele lichaam en kan op min of meer lange termijn een baaierd aan complicaties met zich meebrengen. Die complicaties kunnen in 2 categorieën worden ingedeeld: "mechanische" als gevolg van de aanwezigheid van een grote hoeveelheid vetweefsel en de functionele gevolgen ervan en complicaties die het gevolg zijn van een ontregeling van de metabole, endocriene, inflammatoire en immunologische reacties.
Ze herinneren er vervolgens aan dat de behandeling van obesitas niet mag worden beperkt tot louter vermagering. Dat is een essentieel punt. De auteurs pleiten voor een holistische aanpak: preventie, genezing of verbetering van de complicaties en verbetering van het mentale welzijn, de lichamelijke conditie, het sociale functioneren, de gezondheid en de levenskwaliteit in het algemeen.
De behandeling van obesitas stoelt dan ook op meerdere grote assen, die tegelijkertijd kunnen worden geactiveerd: niet-farmacologische maatregelen (gezonde voeding, interventies op de voeding, lichaamsbeweging voor therapeutische doeleinden, stressmanagement, betere slaap ….), begeleiding, psychologische ondersteuning en geneesmiddelen tegen obesitas of metabole of bariatrische chirurgie en endoscopie.
We beschikken nu over een goed gevuld therapeutisch arsenaal zodat we de behandeling bij elke patiënt afzonderlijk kunnen aanpassen. Bij de medicamenteuze behandeling moet je rekening houden met twee grote criteria: het afslankeffect en de effecten op eventuele obesitasgerelateerde complicaties. Het eerste waar je naar moet kijken, is dan ook: zijn er al dan niet complicaties?
Figuur uit de studie. (1) Hier in groot formaat
"Mechanische" complicaties zijn het obstructieveslaapapneusyndroom en knieartrose (respectievelijk OSAS en KOA in de bovenstaande beslisboom). Obesitasgerelateerde complicaties door endocriene, immunologische …. "ontregeling" zijn: prediabetes, type 2-diabetes, hart- en vaataandoeningen, hartfalen en leververvetting (MASLD en MASH).
Zie ook de tabel (volgens subgroepen van patiënten) in de publicatie.
Figuur EASO. (2)
De pagina op de website van de EASO (2) bevat ook een "5-Minute CPD", een video, die, zoals de naam aangeeft, in 5 minuten de sleutelpunten van dat beslissingskader samenvat.
Bronnen:
- McGowan B, Ciudin A, Baker JL, et coll. Framework for the pharmacological treatment of obesity and its complications from the European Association for the Study of Obesity (EASO). Nat Med. 2025 Oct. https://doi.org/10.1038/s41591-025-03765-w
- Site Internet EASO. Framework for the pharmacological treatment of obesity and its complications from EASO. October 2025. https://easo.org/framework-for-the-pharmacological-treatment-of-obesity-and-its-complications-from-the-european-association-for-the-study-of-obesity/
The Netherlands Association for the Study of Obesity (NASO)
L'Association Luxembourgeoise pour l'Etude de l'Obésité (LASO)
Table 1: Primary endpoints for each subgroup of patients
Framework for the pharmacological treatment of obesity and its complications from the European Association for the Study of Obesity (EASO)
Framework for the Pharmacological Treatment of Obesity And its Complications from The European Association for the Study of Obesity
