“Beter een goed gevormd dan een goed gevuld hoofd” (opinie dr. Q. Lamelyn)
Opinie
BRUSSEL 05/11 - Achter die beroemde uitspraak van Montaigne schuilt echter een terechte vraag meer bepaald wat de studies geneeskunde betreft. Studenten geneeskunde moeten een schier eindeloze hoeveelheid stof in hun hersenen opslaan. Maar die uitspraak is niet alleen van toepassing op de studies geneeskunde. In feite moet een heel pedagogisch systeem ter discussie worden gesteld teneinde de studenten van vandaag en morgen een serene toekomst te verzekeren.
Altijd maar verder, altijd maar meer
De geneeskunde werd vroeger beschouwd als een kunst, de kunst om te genezen, maar is nu, wat sommigen ook mogen beweren, een zuivere, harde wetenschap geworden gebaseerd op fundamenteel en toegepast onderzoek.
Gedragen door een winstgevende industrie werden over verloop van tijd tal van ontdekkingen gedaan, waardoor onze kennis van het menselijk lichaam exponentieel is toegenomen, en parallel daarmee ook het volume van de cursussen.
Dat is verontrustend, ook al omdat onze toekomstige collegae al die stof in slechts 6 jaar moeten verwerken.
Een ander punt dat moet worden vermeld, is dat de stijging van het aantal studenten geneeskunde sommigen ertoe verplicht heeft hun onderwijsmethoden te herzien … maar niet in goede zin. Het is inderdaad gemakkelijker interactieve, dynamische lessen te geven voor enkele tientallen studenten dan voor honderden. De studenten moeten dus meer materie verwerken in kortere tijd en minder goed, maar wat maakt dat uit, als ze maar slagen voor het examen.
Nagenoeg geen context
Een ander punt waar ik het tijdens mijn studies altijd moeilijk mee heb gehad, is de wijze waarop de kennis wordt opgebouwd. Tot het begin van mijn master had dat nog enigszins zin. Je moet eerst de elementaire begrippen van de fysiologie, de histologie en de anatomie kennen voor je een ziekte in haar geheel kan aanpakken. En gezien de verworven kennis spreken bepaalde symptomen en behandelingen uiteindelijk voor zichzelf.
Neen, wat me dwars zat, was het gebrek aan context bij het opbouwen van de kennis, hooguit een korte inleiding van enkele dia's, die niet moeten gekend zijn en die studenten dus gemakkelijk zullen "overslaan". Ik wil maar zeggen, de geneeskunde dateert niet van gisteren. Een gedeelte van wat we nu doen, komt van onze grootouders, die vaak geëxperimenteerd hebben, soms toevallige ontdekkingen hebben gedaan ….
De dappersten onder ons beginnen uiteindelijk pas jaren na de opleiding zich te interesseren voor de geschiedenis van ons beroep, en wat je daarbij leert, doet het hart vaak meer bonzen dan de krebscyclus of een IgG4-ziekte.
Met die informatie in ons achterhoofd zullen we onze kennis over bepaalde ziektes anders aansnijden en zullen we soms beter begrijpen waarom bepaalde handelingen en behandelingen de voorkeur krijgen of omgekeerd, in de vergeethoek zijn beland en waarom we nu een bepaald proces volgen.
De oorzaken zijn bekend
De universiteit werkt nog zeer archaïsch. Er wordt op dezelfde manier les gegeven als tientallen jaren geleden. Alleen is er ondertussen heel wat stof bijgekomen. De cursussen, die overwegend ex cathedra worden gegeven, worden nog altijd op min of meer dezelfde manier gegeven door hoogleraars die niet altijd geselecteerd zijn op hun pedagogische vaardigheden. Dat is nochtans belangrijk omdat ze allen onderzoek verrichten in een bepaald domein en er niet voor terugdeinzen het volume van bepaalde hoofdstukken, die nochtans niet altijd relevant zijn voor onze latere carrière, onnodig op te blazen.
Dat maakt dat we op het ogenblik dat we afstuderen, onwaarschijnlijke erfelijke ziektes, die we misschien tijdens onze hele carrière nooit zullen tegenkomen, soms beter kennen, maar niet banale, elementaire ziektes, die nochtans de hoofdmoot uitmaken van onze dagelijkse praktijk.
Een ander punt waar ik het altijd moeilijk mee heb gehad, is de wijze waarop onze kennis wordt geëvalueerd: vaak via ingewikkelde meerkeuzevragen, feitelijk de slechtste manier om kennis te evalueren. Omdat er te veel studenten zijn, zullen sommigen zeggen. Ik antwoord dan dat dat een mooi excuus is om zich niet te veel het hoofd te moeten breken over de organisatie.
Samengevat, we worden bedolven onder tonnen informatie, vaak zonder context, en men evalueert hooguit het vermogen van de student om op een gegeven ogenblik alles wat hij heeft moeten blokken, op te hoesten.
Dat laat zich gevoelen op het terrein. Er zijn kandidaten waarvan het kennisniveau zich vaak situeert tussen een rechter- en een linkergrens en die weinig gemotiveerd zijn om na hun diploma nieuwe kennis te verwerven, althans meteen na hun master.
Laten we eens kijken naar onze collegae aan de overkant van de oceaan, die ons vaak een stap voor zijn inzake medische pedagogie. Er moet voorrang worden gegeven aan een evaluatie van de soft skills, parallelle vaardigheden, die vaak een beter idee geven over de intrinsieke kwaliteiten van de kandidaat.
Zou het niet tijd zijn om de studieprogramma's, ook die van geneeskunde, te herzien en de kennis kwalitatief op te bouwen in plaats van kwantitatief?
MediQuality biedt haar leden de mogelijkheid hun mening te uiten over actuele en/of medische kwesties. Deze opinies weerspiegelen de persoonlijke mening van hun auteur en vallen onder diens verantwoordelijkheid.
MediQuality biedt haar leden de mogelijkheid hun mening te uiten over actuele en/of medische kwesties. Deze opinies weerspiegelen de persoonlijke mening van hun auteur en vallen onder diens verantwoordelijkheid.
