COVID-19: Sanitaire maatregelen roepen vragen op over respect van fundamentele rechten, zegt oppositie

Oppositiepartijen N-VA, Vlaams Belang, PVDA, DéFI en cdH interpelleerden minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden donderdag tijdens het vragenuurtje in de Kamer over het ontbreken van een wettelijke basis voor de ingrijpende coronamaatregelen in de vorm van een pandemiewet. Die maatregelen worden al een hele tijd via ministeriële besluiten genomen, zonder voorafgaand overleg met het parlement, tot grote onvrede van de oppositie, die overigens liever premier Alexander De Croo had ondervraagd over de kwestie.

Volgens Vlaams Belang-fractieleidster Barbara Pas zijn de ministeriële besluiten "een aanfluiting voor de democratie". "Iedereen is zich ervan bewust dat we in uitzonderlijke omstandigheden leven, en dat dat uitzonderlijke maatregelen vraagt. Maar er is wel een verschil tussen noodmaatregelen, en het langdurig beknotten van vrijheden."

N-VA-fractieleider Peter De Roover betichtte de regering ervan het parlement buitenspel te zetten. "Naar aanleiding van de eerste golf heeft het parlement de regering volmachten verleend, beperkt in opdracht en in tijd. Wanneer vandaag wordt beslist bij ministeriële besluiten wordt het parlement buitenspel gezet, zonder dat het daar zelf toestemming voor heeft verleend. Dat zijn geen gegeven volmachten, die zijn genomen."

De Roover waarschuwde ook voor chaos in de rechtbanken: sommige rechters hebben al geoordeeld dat ze bepaalde overtredingen op de coronaregels niet kunnen bestraffen omdat de wettelijke basis onvoldoende is, zei hij.

Minister Verlinden ontkende dat laatste met klem. "De Raad van State heeft het ministerieel besluit al verschillende keren als rechtsgrond erkend. Dat moet naar waarde worden geschat. Het treft mij dat zij die de mond vol hebben van de wettigheid van die ministeriële besluiten zich willen verheffen boven wat het hoogste administratieve rechtscollege daarover al herhaaldelijk heeft gezegd", klonk het fijntjes. Bovendien kan iedereen dit dat wil naar de Raad van State stappen tegen bepaalde maatregelen, zei ze. "Onze rechtstaat functioneert, en wie het tegendeel beweert is niet ver weg van desinformatie."

Het klopt ook niet dat er maatregelen worden getroffen zonder enig overleg, zei Verlinden. "Alle maatregelen worden genomen in het Overlegcomité met de andere regeringen en op basis van uitgebreide adviezen van experten. Zonder meer stellen dat daar geen overleg aan voorafgaat, gaat in tegen de feiten."

Bovendien "nemen andere regeringen ook beslissingen op basis van een zekere urgentie", stelde ze, "bijvoorbeeld over de organisatie van afstandsonderwijs". "Daar gaat ook geen enkel debat aan vooraf. De verontwaardiging uit bepaalde fracties lijkt bijzonder selectief." In Vlaanderen levert de N-VA met Ben Weyts de minister van Onderwijs.

Verlinden is nog altijd van plan om dit voorjaar een ontwerp van pandemiewet in te dienen in het parlement. Dat wordt een "toekomstige juridische basis voor pandemieën op lange termijn", zei ze, die evenwicht zal houden tussen de nodige flexibiliteit die nodig is om snel maatregelen te treffen in een pandemie en rechtszekerheid.

Een concrete datum voor de indiening van het ontwerp in de Kamer, gaf Verlinden niet. Maar "ik merk op dat de mensen die zeggen op hun honger te zitten daar in de media allerlei optredens over doen maar zich zelf niet de moeite hebben getroost om een voorstel te doen". "Ik vraag me af waar de N-VA-fractie op wacht. Men hanteert kennelijk andere standaarden inzake urgentie voor de meerderheid, dan voor zichzelf."

De Roover diende een motie in om de regering aan te bevelen het ontwerp ten laatste tegen 15 februari in te dienen in de Kamer. "U heeft een meerderheid in het parlement, niet wij", klonk het. De N-VA-fractieleider beschuldigde de minister ook van een "lichtzinnige omgang met terechte bezorgdheden".