Concrete pistes om een einde te maken aan de Covid-19-crisis (opinie)

Nu weten we echter meer over het virus en kunnen we ons doeltreffend beschermen. Tegen die achtergrond zou een nieuwe lockdown een vergissing zijn zowel op medisch-psychosociaal vlak als voor de economie. Helaas gaan de beslissingen die op 16 oktober werden genomen, in die zin. Er bestaan nochtans andere, meer genuanceerde oplossingen. Zelf ben ik voorstander van een selectieve en alternerende lockdown conform het therapeutische project van elk individu.

Selectieve lockdown: lockdown enkel van mensen die een hoog risico lopen (toch nog 25% van de bevolking). Dat zou dan resulteren in een progressieve besmetting van mensen die een laag risico lopen, wat hopelijk snel zou uitmonden in groepsimmuniteit. De waarschijnlijkheid dat die mensen complicaties krijgen, is zeer laag. Het aantal ziekenhuisopnames wegens Covid-19 zou geleidelijk dalen, waardoor de ziekenhuizen niet meer zouden worden overbelast.

Alternerende lockdown: 65-plussers zouden bijvoorbeeld kunnen circuleren tussen 9 en 12 uur 's morgens. De winkels en andere diensten voor de bevolking zouden dan enkel open zijn voor 65-plussers. Voor 9 uur zou de andere groep kunnen circuleren om de kinderen naar school te brengen en naar het werk te gaan. Vanaf 12 uur zouden de 65-plussers in quarantaine moeten blijven. Voor mensen jonger dan 65 jaar die een risico lopen, zou hetzelfde schema gelden als voor 65-plussers.

Conform het therapeutische project: idealiter zouden we risicopersonen de keuze moeten laten de voorgestelde lockdownmaatregelen al dan niet na te leven. Sommigen willen immers niet meer in quarantaine gaan en verkiezen hun sociale en culturele leven voort te zetten boven isolatie. Ethisch gezien kunnen we onze ouderen niet verplichten de weinige tijd die hun nog rest, alleen door te brengen zonder lichamelijk of sociaal contact met hun dierbaren als zij dat niet wensen.

Zodra er sprake is van groepsimmuniteit, zouden we dan de lockdownmaatregelen voor de hele bevolking kunnen opheffen. Die maatregelen zouden moeten worden volgehouden om te voorkomen dat de ziekenhuisstructuren overbelast zouden worden.

Mijn redenering is gebaseerd op de vaststelling dat de mens er nog nooit in geslaagd is een epidemie te controleren, ook al hebben we soms die illusie wel gehad. Het probleem is dat die illusie, die aan de bevolking wordt verkocht om haar gerust te stellen, de mensen enkel maar infantiliseert waardoor ze zelf geen verantwoordelijkheid meer aan de dag leggen.

De laatste pandemieën, namelijk de Spaanse griep en de Hongkonggriep, hebben meerdere jaren geduurd: de Spaanse griep 4, 5 jaar en de Hongkonggriep meer dan 2 jaar. Ik denk dat de duur van een pandemie de tijd weerspiegelt die nodig is om alle mensen te treffen die ze moet treffen. In dat geval zal een massale lockdown het proces alleen maar vertragen, de duur van de pandemie verlengen en het probleem opschuiven naar later zonder dat er daarom minder slachtoffers zullen vallen.

Volgens een recente studie uitgevoerd in Manaus, een stad in Brazilië op de grens met het Amazonegebied, moet groepsimmuniteit mogelijk zijn. In die stad werden geen lockdownmaatregelen toegepast en blijkt 66% van de inwoners nu antistoffen tegen het SARS-CoV-2 te hebben. Dat is voldoende hoog om een efficiënte verspreiding van het virus te verhinderen, zei de groep van 34 Braziliaanse en internationale vorsers.

Nieuws van op het terrein

Wij, huisartsen, hebben tijdens de lockdown 7 dagen op de 7 gewerkt. En nu doen we weer wat van ons wordt verwacht: testen, contactopsporing, aanpassing van het beleid naargelang de patiënt een laag of een hoog risico loopt, al dan niet nauw contact … We zijn overbelast. Sinds het begin van het schooljaar is het aantal aanvragen werkelijk ontploft. Het wordt moeilijk, zo niet nagenoeg onmogelijk om consultaties te houden wegens de grote hoeveelheid documenten die moet worden ingevuld, en de administratieve taken die moeten worden vervuld, meestal voor patiënten die geen symptomen hebben en ook geen symptomen zullen krijgen. Is dat dus huisartsgeneeskunde in tijden van crisis?

Wij, artsen, hebben geleerd dat de klinische toestand van de patiënt altijd primeert op gelijk welke medische prestatie. Het heeft totaal geen zin het resultaat van een PCR te interpreteren zonder klinische informatie. Zo'n resultaat heeft geen voorspellende waarde. Zoals dr. De Brouwer op 24 augustus heeft geschreven: "Grootschalige populatiescreening is een wetenschappelijke miskleun en zal veel meer problemen creëren dan oplossen."

Het resultaat van een PCR-test leert enkel of de persoon in kwestie al dan niet geïnfecteerd is met het SARS-CoV-2, maar zegt niets over de mate van contaminatie door het virus. Het resultaat kan voorts ook positief zijn als er fragmenten van het virus (dode virussen bijvoorbeeld) in het lichaam zitten of als je geïmmuniseerd bent tegen het virus, zonder dat er daarom sprake moet zijn van contaminatie.

De huidige psychose rond PCR-tests heeft negatieve invloed op ons gezond verstand en onze reflexen als arts. Ik denk dan ook dat we terug moeten keren naar de basis. Voor je een onderzoek aanvraagt, moet je eerst het risico op complicaties van die ziekte ramen, m.a.w. je moet eerst de risico-batenverhouding evalueren. Als de patiënt geen risico loopt, is de test niet relevant.

Ik wil ook even in herinnering brengen dat elke test de staat € 48,6 kost en dat het budget voor gezondheidszorg een gesloten enveloppe is. Een PCR is dus enkel geïndiceerd als er een risico is op morbiditeit of overlijden. Massaal testen van mensen zonder symptomen die een laag risico lopen, is wetenschappelijk niet te verantwoorden.

De regering is te weinig vooruitziend geweest bij de aanpak van de Covid-19-crisis. Dat het aantal gevallen in de herfst weer zou stijgen, was grotendeels te voorzien. Volgens mij zullen de maatregelen die vrijdag 16 oktober werden genomen, alleen maar de pandemie verlengen zonder de morbiditeit en de sterfte te verlagen.

Over de auteur

Dr. Sébastien Lemaire is huisarts sinds 2007. Hij is zijn carrière begonnen op het eiland Martinique, waar hij heeft meegewerkt aan de ontwikkeling van palliatieve zorg. Daarna heeft hij gewerkt voor SOS Médecins Bruxelles en op de dienst continue zorg van het Bordetziekenhuis, Brussel. Nu is hij huisarts in Louvain-La-Neuve. Dr. Lemaire heeft geen belangenconflicten gemeld.

MediQuality biedt haar leden de mogelijkheid om hun mening te geven over medische en/of actuele onderwerpen. De tekst weerspiegelt louter en alleen de mening van de auteur zelf.

Update

Personen die geen symptomen hebben maar wel een hoogrisicocontact hebben gehad, worden voorlopig niet meer getest op COVID-19. Dat bevestigde viroloog Steven Van Gucht maandagavond 19 oktober in VTM NIEUWS. Op die manier moet de druk op testcentra afnemen. Wie niet getest wordt, moet in de plaats van zeven dagen wel tien dagen in quarantaine. Meer info via deze link.

MediQuality biedt haar leden de mogelijkheid hun mening te uiten over actuele en/of medische kwesties. Deze opinies weerspiegelen de persoonlijke mening van hun auteur en vallen onder diens verantwoordelijkheid.