Winterbanden: zijn ze echt nuttig?

Allereerst mogen we het niet hebben over sneeuwbanden. Winterbanden dienen niet enkel voor gebruik op besneeuwde of beijzelde wegen. Hun rol gaat veel verder dan dat. De samenstelling van hun rubber, met silicium en natuurrubber, staat garant voor een goede soepelheid bij lage temperaturen. Zodra de omgevingstemperatuur onder de 7 graden Celsius daalt zijn ze soepeler dan zomerbanden, die onder dergelijke omstandigheden steeds harder worden naarmate de temperatuur daalt. Omgekeerd heeft een winterband de neiging om zachter te worden zodra de gemiddelde temperatuur regelmatig boven de 15 graden gaat. Dat is nadelig voor het comfort, maar ook voor het rijgedrag en de remweg. Het wordt dan tijd om terug op zomerbanden over te stappen. Maar we hadden het dus over winterbanden. Bij koud weer vinden die meer grip op de weg. Ze doen dus hun werk voor het remmen, de trekkracht, de wegligging en de bestuurbaarheid van de wagen.

Ook de vorm van winterbanden is aangepast aan de weersomstandigheden die je in de winter kan tegenkomen. De groeven zijn ontworpen om (koud) water beter af te voeren. Ze gaan bovendien aquaplaning tegen, ook op sneeuw die smelt dankzij het strooien van zout. Lamellen of blokjes in de tekening van de band werken als kleine klauwen om vooruit te geraken op sneeuw of ijs, maar ze zijn vooral nuttig om nog te kunnen remmen en sturen op gladde of beijzelde wegen. Toch moet je steeds voorzichtig blijven. De diepte van de groeven is ontwikkeld om de trekkracht en grip op sneeuw te verbeteren. Dat alles draagt bij aan meer comfort op gladde wegen die bedekt zijn met ijzel of vettigheid. Maar winterbanden helpen vooral om de controle te behouden op koude en vochtige ondergrond, waar een zomerband je bij minder dan 7 graden Celsius in de steek zouden kunnen laten. Dergelijke omstandigheden zijn in België vrij courant in de herfst en de winter.

Ze duidelijk herkennen

Een winterband herken je niet enkel aan de vermelding "M+S" op de flank. Die letters geven aan dat de band is ontwikkeld voor rijden op sneeuw (‘S') en modder (‘M'), maar dat betekent niet automatisch dat het rubbermengsel is aangepast aan winterse omstandigheden en lage temperaturen. Daarom moeten deze letters vergezeld zijn van het 3PMSF-logo: een bergt met drie toppen en een sneeuwkristal. Vaak geven producenten hun winterbanden ook een duidelijke naam (Winter, Alpin, Snow, Grip, Ice, Blizz) om verwarring uit te sluiten.

Kiezen voor winterbanden is geen financiële misrekening. Natuurlijk moet je wel een veilige opbergruimte voorzien of huren om je zomerbanden correct op te bergen (en omgekeerd) en moet je twee keer per jaar naar de bandencentrale. Maar terwijl je op je winterbanden rijdt, verslijten je andere banden niet. Bovendien verkleint het risico op (kleine) aanrijdingen als gevolg van een verlies van controle. Koetswerkkosten of een verzekeringsfranchise zijn vaak hoger dan de aankoopprijs van een set winterbanden. Bovendien – en dat is ongetwijfeld het belangrijkste – staan winterbanden garant voor veiliger autorijden van oktober tot april, zelfs onder de slechtste winterse omstandigheden. En ze kunnen tijdverlies bij rijden op besneeuwde wegen beperken.

Verplicht bij de buren

Je mag ook niet uit het oog verliezen dat winterbanden verplicht zijn in onder meer Duitsland, het Groothertogdom Luxemburg, Oostenrijk, Kroatië, de Tsjechische Republiek, Slovenië, Zweden en bepaalde regio's van Italië. Vanaf november 2021 zal dat bovendien ook het geval zijn in ‘bergachtige' dorpen en streken in Frankrijk. Er bestaan ook verkeersborden die winterbanden of sneeuwkettingen verplichten op bepaalde bergwegen in Spanje, Frankrijk (tot in november 2021 de algemene verplichting komt), Portugal en Zwitserland. En in bepaalde landen zoals Zwitserland kunnen ongeschikte banden worden gezien als de oorzaak van een ongeval waardoor je in fout kan worden gesteld. De juiste reflex als je tussen oktober en april met de auto op reis gaat naar de bergen in het oosten of naar Scandinavië is dus: rijd op winterbanden.

Deze evolutie op de markt heeft onder meer te maken met de specifieke eigenschappen van moderne wagens, die zwaarder zijn en die van in de fabriek worden geleverd met banden die zijn ontwikkeld om onder optimale omstandigheden te voldoen aan milieunormen. In de zomer zijn die banden perfect veilig en efficiënt, ook bij onweer. Maar ze zijn niet aangepast aan winters weer, zelfs niet als dat zoals bij ons relatief mild is. Daarom is het belangrijk om je banden te wisselen zodra de eerste nachtvorst wordt aangekondigd.

En wat met vierseizoensbanden? Hun kwaliteit wordt jaar na jaar beter en sommige hebben zelfs recht op het 3PMSF-logo. Toch blijven ze een compromis, dat vooral geschikt is voor wagens die beperkt of enkel in de stad worden gebruikt. Ze zijn voldoende efficiënt om op de sneeuw te rijden, maar ze zijn er minder onfeilbaar, vooral wanneer je moet remmen op ijs of opgehoopte sneeuw. En in de zomer zal hun remafstand bij hoge temperaturen wat langer zijn dan bij zomerbanden, maar wel minder dan met winterbanden, die niet aangepast zijn aan rijden in de zomer.

Het hele jaar door op winterbanden rijden is dus uitgesloten.