AxSpA: depressieve symptomen hebben invloed op de respons op de behandeling
Volgens een Duitse studie bij patiënten met een axiale spondyloartritis hebben depressieve symptomen objectieve en significante invloed op de respons op de behandeling. (1)
Het observatieonderzoek, dat in mei 2025 is gepubliceerd in RMD Open, (1) heeft de eventuele invloed van depressieve symptomen op de effecten van de behandeling geëvalueerd bij patiënten met een axiale spondyloartritis. De twee primaire eindpunten waren "een geringe ziekteactiviteit" en "geen ziekteactiviteit" 3 en 6 maanden na het opstarten van een nieuwe behandeling via algemene weg.
De vorsers zijn voor hun studie uitgegaan van het Duitse RABBIT-SpA-register, dat het German Rheumatology Research Center (DRFZ) in 2017 op touw heeft gezet. Het register verzamelt de gegevens van volwassenen met een bewezen diagnose van axSpA of psoriatische artritis die door een reumatoloog worden gevolgd en bij wie een nieuwe behandeling wordt gestart (klassieke of b/tsDMARD).
Depressieve symptomen werden geëvalueerd met een gevalideerde score van mentaal welzijn gemeten met de WHO-5 Well-Being Index van de Wereldgezondheidsorganisatie. Een score lager dan 29 wijst op het bestaan van matig ernstige tot ernstige depressieve symptomen. De ziekteactiviteit en het effect van de behandeling werden na 3 en 6 maanden gemeten aan de ASDAS-CRP (Axial Spondyloarthritis Disease Activity Score with C-reactive protein).
In het totaal ging het om 1755 patiënten met een axiale spondyloartritis, van wie 44% vrouwen. De gemiddelde leeftijd was 44,1 jaar, de gemiddelde duur van de spondyloartritis was 11,4 jaar, de gemiddelde ASDAS-CRP bij inclusie in het register was 2,8 en 74% was HLA-B27-positief.
De patiënten kregen de volgende behandelingen: biologische DMARD's (80%), NSAID's (11%), conventionele synthetische DMARD's (7%) en gerichte synthetische DMARD's (2%). 68% had voordien nooit een gericht synthetisch DMARD of een biologisch geneesmiddel gekregen.
29% van de patiënten met een axSpA vertoonde bij inclusie in de studie matig ernstige tot ernstige depressieve symptomen, een niet-onaanzienlijk aantal dus. De auteurs schrijven dat matig tot zeer depressieve patiënten met een axSpA vaker zwaarlijvig waren, vaker rookten, vaker blijk gaven van een sedentair gedrag en minder sportten dan de patiënten met weinig of geen depressieve symptomen. Die patiënten haalden ook een hogere ASDAS-CRP en hogere scores op de BASDAI (Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index) en de BASFI (Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index) en hadden meer comorbiditeiten.
De behandeling werkt minder goed
De resultaten spreken voor zich. In beide groepen had de behandeling een fraai effect na 3 en 6 maanden, maar dat effect was duidelijk kleiner in de groep met matig ernstige tot ernstige depressieve symptomen. Het percentage patiënten met een geringe ziekteactiviteit na 3 maanden was 41% in de groep met depressieve symptomen en 62% in de groep met weinig of geen depressieve symptomen. Na 6 maanden was dat respectievelijk 44% en 65%.
Idem wat het criterium "geen ziekteactiviteit" betreft. Het percentage patiënten zonder ziekteactiviteit na 3 maanden bedroeg respectievelijk 20% en 32%. Na 6 maanden was dat respectievelijk 19% en 35%.
Figuur uit de studie. (1)
Patiënten met een geringe ziekteactiviteit (A) en zonder ziekteactiviteit (B) gemeten aan de ASDAS-CRP na 3 en 6 maanden. Depressieve symptomen: geen/lichte (in het geel), matige/ernstige (in het blauw).
Bij de patiënten met matig ernstige tot ernstige depressieve symptomen had de behandeling na 3 en 6 maanden ook minder effect op de individuele evaluatiecriteria: ASDAS-CRP, rugpijn, CRP-gehalte, perifere pijn en stijfheid.
In hun conclusie pleiten de auteurs ervoor systematisch te polsen naar depressieve symptomen bij de behandeling van axSpA.
Bron:
- Andreas Reich, Anja Weiß, Lisa Lindner, ret coll. Effect of depressive symptoms on treatment response in patients with axSpA: data from the RABBIT-SpA register. RMD Open 2025. https://rmdopen.bmj.com/content/11/2/e005422
Effect of depressive symptoms on treatment response in patients with axSpA: data from the RABBIT-SpA register
