Psoriatische artritis: axiale aantasting bij 39% van de patiënten jonger dan 50 jaar

Er worden alsmaar meer parallellen vastgesteld tussen axiale spondyloartritis (axSpA) en psoriatische artritis. Wat is de frequentie van axiale aantasting bij patiënten jonger dan 50 jaar met gewrichtspsoriasis? Over het algemeen wordt die frequentie geraamd op 25-70%. Hoe hoog is de frequentie bij jongere patiënten met een axSpA, een klinisch erg uiteenlopend ziektebeeld?

Fadi Kharouf et coll. (Toronto, Canada) hebben de prevalentie van inflammatoire of mechanische rugpijn geëvalueerd bij patiënten jonger dan 50 jaar, die om de 6-12 maanden klinisch werden geëvalueerd. Bij inclusie in de studie en na gemiddeld 2 jaar hebben ze standaardröntgenonderzoeken uitgevoerd, die werden geïnterpreteerd door 2 ervaren reumatologen. 

Voor hun studie hebben de auteurs patiënten jonger dan 50 jaar gerekruteerd tussen januari 1978 en juni 2023. De radiografische criteria van axiale aantasting waren: vernauwing van de tussenwervelschijf, vorming van osteofyten, artrose van de facetgewrichtjes en spondylolisthesis op de standaard- en profielröntgenfoto's van de halswervels en de thoracolumbale wervelkolom. Na analyse werden de patiënten in 4 groepen ingedeeld: geïsoleerde degeneratieve afwijkingen, geïsoleerde spondyloartritis (sacro-iliitis en/of syndesmofyten), combinatie van degeneratieve en inflammatoire letsels en normale röntgenfoto's.

De vorsers hebben ook de correlatie geëvalueerd tussen het type lage rugpijn en de radiografische beelden.

Begin op een gemiddelde leeftijd van 31,5 jaar

De studie is uitgevoerd bij 814 patiënten. Bij inclusie waren de patiënten 36,4 ± 8,3 jaar oud. 58,5% van de patiënten waren mannen. De gemiddelde leeftijd waarop de psoriatische artritis was begonnen, was 31,5 ± 9,3 jaar. 18,1% van de patiënten was HLA-B27 positief.

316 patiënten (38,8%) vertoonden degeneratieve afwijkingen van de wervelkolom bij röntgenonderzoek (enkel aantasting van de halswervels: 20,6%, enkel aantasting van de dorsolumbale wervelkolom: 37% en totale prevalentie: 42,4%). Bij 57,6% van de patiënten werden degeneratieve afwijkingen gediagnosticeerd bij inclusie in de studie (over het algemeen snel na het stellen van de diagnose). In 42,4% van de gevallen werden de degeneratieve afwijkingen vastgesteld tijdens de follow-up (mediane follow-up van 6,1 jaar).

23,1% van de patiënten klaagde van pijn aan de wervelkolom (19,6% van de patiënten zonder degeneratieve afwijkingen bij röntgenonderzoek en 28,6% van de patiënten met degeneratieve afwijkingen).

De auteurs hebben radiografische tekenen van sacro-iliitis vastgesteld bij 24,4% van de patiënten en syndesmofyten bij 10,7%.

Mannen, oudere patiënten, patiënten met diabetes en overgewicht

Factoren die correleerden met de ontwikkeling van degeneratieve letsels (n = 182), waren een hogere leeftijd (HR: 1,08, p < 0,01), het mannelijke geslacht (HR: 1,52, p = 0,03), type 2-diabetes (HR: 2,35, p = 0,045), een hoge BMI, een hielspoor en een beroepsactiviteit (versus werkloosheid). Verrassender was dat ook een gerichte behandeling en inflammatoire rugpijn (HR: 2,03, p < 0,01) correleerden met degeneratieve letsels.

De vorsers hebben geen significante correlatie vastgesteld tussen rugpijn en beeldvorming. Ze hebben evenmin een significante correlatie waargenomen tussen inflammatoire rugpijn en de radiografische aspecten. Wel hebben ze een negatieve correlatie gemeten tussen rugpijn van het mechanische type en een geïsoleerde axiale aantasting (versus normale röntgenfoto's).

De auteurs hebben de frequentie van degeneratieve afwijkingen geëvalueerd bij vrij jonge patiënten met een psoriatische artritis. Rugpijn van het inflammatoire type was geen betrouwbaar criterium bij de differentiële diagnose tussen axiale psoriatische artritis en degeneratief ruglijden. 

Bron:

Kharouf F, Gao S, Pereira D et coll. Degenerative Disc Disease in Young Adults With Psoriatic Arthritis. J Rheumatol. 2025 Jun 1;52(6):583-589. doi: 10.3899/jrheum.2024-1148.l