Kent u MASH en diens zusje MAFLD? Dat zou toch wenselijk zijn…
Leververvetting veroorzaakt in het begin geen symptomen, wordt dan ook lang niet opgemerkt en vaak wordt de diagnose ervan gemist. Verschillende studies tonen aan dat de prevalentie ervan sterk stijgt. Gezien de snelle toename van type 2-diabetes en obesitas wereldwijd zal die evolutie allicht aanhouden. Nederlandse auteurs hebben recentelijk onderzocht wat gezondheidswerkers weten over leververvetting. De conclusie is duidelijk: de kennis schiet schromelijk tekort.(1)
De studie is uitgevoerd door een groep uit Amsterdam en Utrecht, Nederland, aangevuld met een Belgische vorser van het Erasmusziekenhuis, Brussel, en is in september 2023 gepubliceerd in de United European Gastroenterology Journal (UEG Journal).1
Even een woordje over de terminologie. Tot voor kort spraken we van niet-alcoholische leververvetting of NAFLD (non-alcoholic fatty liver disease) en niet-alcoholische steatohepatitis (NASH), de zwaarste vorm. In juni 2023 zijn die benamingen echter veranderd. De oude term "niet-alcoholisch" zou te ‘hol' zijn en zegt niet waar het precies over gaat. We spreken nu van metabole disfunctie geassocieerde steatotische leverziekte (MASLD, metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease), een leververvetting in samenhang met een metabole disfunctie (het vroegere NAFLD), en metabole disfunctie geassocieerde steatohepatitis (MASH, metabolic dysfunction-associated steatohepatitis), het vroegere "NASH".2,3 De Nederlandse studie is gestart voor er een internationale consensus was bereikt over die nieuwe bewoordingen, en gebruikt daarom nog de oude namen, wat misschien wat jammer is.
De groep heeft onderzocht wat de gezondheidswerkers weten over leververvetting. Kennen ze het bestaan ervan? Kennen ze de diagnostische criteria en de behandeling ervan?
De auteurs herinneren er eerst aan dat de diagnose van NAFLD/MASLD en NASH/MASH vaak wordt gemist, dat de prevalentie ervan snel stijgt en dat die aandoeningen een hoge morbiditeit en mortaliteit veroorzaken, meer bepaald door de cardiovasculaire complicaties van die metabole syndromen. Eigenlijk hebben ze naar eigen zeggen die studie op touw gezet omdat gezondheidswerkers op hepatologen en gastro-enterologen na daar maar weinig blijken over te weten.
Tussen februari en juni 2022 hebben ze via verschillende wetenschappelijke verenigingen een enquête verspreid. Uiteindelijk hebben 613 gezondheidswerkers (van wie 488 artsen) in 88 landen de vragenlijst beantwoord.
Twee derde onderschatte de prevalentie
64% van de respondenten onderschatte de prevalentie van NAFLD. Dat cijfer was het hoogst bij huisartsen (74%) en cardiologen (77%), nochtans twee specialismen die een essentiële rol zouden kunnen spelen bij de preventie en de vroege detectie van leververvetting.
Raming van de prevalentie van NAFLD/MASLD, artsen van verschillende specialismen en andere gezondheidswerkers (assistenten, verpleegkundigen, diëtisten, paramedische beroepen)
De criteria zijn onvoldoende bekend
De cardiologen kenden de tekenen en de symptomen minder goed dan hun collegae.
In welke mate zijn de artsen vertrouwd met de tekenen en de symptomen van NAFLD/MASLD en NASH/MASH (links) en de definitie van NAFLD/MASLD en NASH/MASH (rechts)?
Opmerkelijk is dat ook een vrij hoog aantal gastro-enterologen heeft aangegeven "er een beetje vertrouwd mee te zijn" ("somewhat familiar").
Bronnen:
- Driessen S, de Jong VD, van Son KC, Klompenhouwer T, et coll. A global survey of health care workers' awareness of non-alcoholic fatty liver disease: The AwareNASH survey. United European Gastroenterol J. 2023 Sep. https://doi.org/10.1002/ueg2.12445
- La stéatose hépatique change de nom, mais reste méconnue et sous-diagnostiquée en médecine générale, MediQuality, octobre 2023 https://www.mediquality.net/be-nl/topic/article/25520520/leververvetting-een-andere-naam-maar-miskend-en-vaak-niet-gediagnosticeerd-in-de-huisartsgeneeskunde
- Rinella ME, Lazarus JV, Ratziu V, et coll. A multisociety Delphi consensus statement on new fatty liver disease nomenclature. Hepatology. 2023 Dec. https://doi.org/10.1097/HEP.0000000000000520
Leververvetting: een andere naam, maar miskend en vaak niet gediagnosticeerd in de huisartsgeneeskunde
A multisociety Delphi consensus statement on new fatty liver disease nomenclature
