Correlatie tussen een gezonde levenswijze en endometriumkanker
Wereldwijd stijgen de incidentie van en de sterfte aan endometriumkanker. Dan rijst automatisch de vraag: “Zijn er risicofactoren voor endometriumkanker die kunnen worden vermeden?” Belgische en Nederlandse vorsers hebben recentelijk de correlatie onderzocht tussen de verschillende componenten van een gezonde levenswijze en het risico op endometriumkanker.(1)
Drie vorsers van de Universiteit van Maastricht en de Universiteit van Hasselt hebben een studie uitgevoerd om de correlatie te evalueren tussen een gezonde levenswijze en het risico op endometriumkanker. De levensgewoontes werden geëvalueerd met een index van gezond leven (Healthy Life Index - HLI), die gebaseerd is op verschillende vrij klassieke elementen: voeding, rookgedrag, alcohol drinken, lichaamsbeweging en body mass index (BMI). De studie is in maart 2025 gepubliceerd in Cancer Epidemiology.
Ze hebben daarvoor een casus-controleanalyse uitgevoerd van gegevens van de grote NLCS (Netherlands Cohort Study on Diet and Cancer). Dat prospectieve cohortonderzoek is in 1986 opgestart bij 62 573 mensen, die bij inclusie 55-69 jaar oud waren en die een zeer gedetailleerde vragenlijst hebben ingevuld over hun levensgewoontes en een aantal mogelijke determinanten van kanker.
Op grond daarvan hebben ze een score van gezond leven (HLI) berekend, een score die gaat van 0 = "slechte" levensgewoontes tot 20 = zeer gezonde levenswijze. Naargelang van die score werden de patiënten in 4 categorieën opgesplitst: HLI-score 0-7, 8-10, 11-13 en 14-20. De analyse betreft de totale HLI-score en het mogelijke effect van de individuele items van die score, wat de studie net zo interessant maakt. Daarvoor hebben de vorsers de HLI-score opnieuw berekend na uitsluiting van een bepaald item (voeding, rookgedrag, alcohol, lichaamsbeweging, BMI).
Na toepassing van strikte uitsluitingscriteria betrof de analyse 414 gevallen van endometriumkanker en 1593 controlepersonen in die subcohorte. De gemiddelde leeftijd van de vrouwen in beide groepen was 61 jaar en de gemiddelde follow-up 21,3 jaar.
The usual suspects: roken, BMI, lichaamsbeweging
De HR van endometriumkanker bedroeg 0,86 (95% BI: 0,78-0,94) voor elke stijging van de totale HLI-score met 1 SD. De incidentie van endometriumkanker was lager bij de niet-rooksters (vrouwen die nooit hadden gerookt of die meer dan 10 jaar geleden waren gestopt met roken) dan bij de vrouwen die rookten of minder dan 10 jaar geleden waren gestopt met roken. Bij analyse van de individuele items van een gezonde levenswijze hebben de vorsers vastgesteld dat de correlatie tussen de HLI-score en het risico op endometriumkanker vooral toe te schrijven was aan de BMI en lichaamsbeweging.
13e kanker in België
In hun inleiding schrijven de auteurs dat jaarlijks circa 661 000 nieuwe gevallen van endometriumkanker worden gediagnosticeerd en dat jaarlijks 348 189 vrouwen eraan overlijden (cijfers van 2022). De incidentie is het hoogst in Noord-Amerika en West-Europa. De vorsers vestigen ook de aandacht op het feit dat de incidentie van en de sterfte aan endometriumkanker wereldwijd stijgen.
In België is endometriumkanker de op 12 na frequentste kanker.2 In 2021 zijn 261 vrouwen gestorven aan endometriumkanker. In 2022 zijn 76 220 kankers gediagnosticeerd in België, waarvan 1385 gevallen van endometriumkanker (1,82%).
De 5 jaarsoverleving bedraagt 80,9%. Endometriumkanker is goed voor 19,1% van de kankersterfte (cijfers van 2022). We mogen echter niet vergeten dat dat gemiddelden zijn. De prognose hangt vooral af van het stadium van de endometriumkanker.
Figuur uit het dossier van de Stichting tegen kanker.2
Figuur uit het dossier van de Stichting tegen kanker.2
Bronnen:
- Eveline Coemans, Piet A. van den Brandt, Leo J. Schouten, Healthy lifestyle and the risk of endometrial cancer, Cancer Epidemiology, Volume 96, 2025, https://doi.org/10.1016/j.canep.2025.102798
-
Stichting tegen Kanker, Brussel. Wat is baarmoederkanker ?
