Burn-out van ouders: een onderschatte werkelijkheid
Burn-out van ouders is een reëel, maar sterk onderschat probleem. Twee recente Belgische studies werpen een nieuw licht op dat syndroom, dat schadelijk is voor de ouders én voor de kinderen. De eerste studie heeft onderzocht hoe ouders met een burn-out de interacties met hun kinderen ervaren.(1) De tweede heeft oplossingen gezocht en heeft de effecten van o.a. mindfulness geëvalueerd.(2)
Wat is parentale burn-out? Parentale burn-out is een vrij nieuw concept dat verwijst naar de chronische stress die ouders ervaren, en de gevolgen ervan. Langdurige stress kan immers bij één of beide ouders (of mensen die voor het kind zorgen) leiden tot lichamelijke en geestelijke uitputting.
Een parentale burn-out wordt gekenmerkt door 4 specifieke aspecten:3
- Psychische en morele uitputting als ouder: niet weten hoe je het einde van de dag kunt halen, niet weten wat je als ouder moet doen, terwijl je wel vitaal bent en gestimuleerd wordt op je werk,
- Emotionele afstand tot het kind: gevolg van een emotionele uitputting
- Verlies van plezier en zelfvervullng als ouder: de ouder ervaart geen plezier in de interacties met zijn kind,
- Contrast met een eerdere ervaring: de ouder herkent zichzelf niet meer en daar gaat hij onder gebukt.
De groep van de Université catholique de Louvain (Brussel en Louvain-la-Neuve) heeft haar studie in mei 2024 gepubliceerd in Frontiers in Public Health.1 Die studie heeft onderzocht hoe ouders met een burn-out de interacties met hun kinderen ervaren.
De vorsers hebben semigestructureerde gesprekken gevoerd met ouders met een burn-out. Eén van de inclusiecriteria was dat ze zich bewust moesten zijn van hun toestand van uitputting. Voor alle duidelijkheid, het ging niet op een perinatale parentale burn-out, maar wel om een burn-out van de ouders in het algemeen. Een ander criterium was zorg dragen voor een of meer kinderen jonger dan 18 jaar die zorg of bijzondere aandacht nodig hadden, een mogelijke oorzaak van uitputting.
De groep heeft 21 ouders onderzocht, meer bepaald 13 individuele ouders en 4 ouderkoppels. Ze hebben 17 gesprekken gevoerd met 13 individuele ouders met een burn-out en 4 koppels van ouders die beiden in een burn-out zaten. Daarna heeft een collectief gesprek plaatsgevonden om de conclusies van de studie met de ouders te bespreken.
De vorsers hebben 4 thema's teruggevonden die meespeelden bij de beleving van die uitgeputte ouders:
- Verlies van controle in de interacties en de communicatie met de kinderen,
- Problemen bij het spreken over hun burn-out met de kinderen,
- Pogingen om zin te geven aan hun burn-out zich baserend op hun eerdere ervaringen als kinderen,
- De nood gehoord te worden en de nood aan erkenning van hun lijden.
Verlies van controle in alle domeinen van het leven en vooral in de interacties met de kinderen is een opmerkelijk aspect. Dat verlies genereert bovendien schuld- en schaamtegevoelens. Wat de vorsers ook is opgevallen in die studie, is de immense nood van uitgeputte ouders om gehoord te worden en de nood aan erkenning van hun lijden (door hun naasten, gezondheidswerkers enz.).
Een Belgische groep uit Luik en Louvain-la-Neuve heeft in januari 2024 een studie gepubliceerd in Childeren die de effecten van mindfulness en zelfcompassie heeft onderzocht.2 De vorsers hebben mindfulness (n = 29 ouders) en ondersteuning en coaching type Parenting in Balance Program (n = 25) vergeleken gedurende 8 weken. Beide bleken positieve effecten te hebben.
Figuur uit de studie.2 Verandering op het einde van het programma. MCA = mindfulness
Bronnen:
- Dubois AC, Roberti-Lintermans M, Mallien Z, et coll. How do exhausted parents experience their interactions with their children? A qualitative and participative study. Front Public Health. 2024 May. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1340748
- Bayot M, Brianda ME, van der Straten N, et coll. Treating Parental Burnout: Impact and Particularities of a Mindfulness- and Compassion-Based Approach. Children (Basel). 2024 Jan https://doi.org/10.3390/children11020168
Treating Parental Burnout: Impact and Particularities of a Mindfulness- and Compassion-Based Approach
Weinig kennis over parentale burn-out en negatieve gevolgen ervan
