Werkzaamheid en collectieve bescherming 17 jaar na invoering van het HPV-vaccin

De studie van een klein aantal Amerikaanse vorsers en een Canadese vorser is gepubliceerd in JAMA Pediatrics. ⁽¹⁾ Ze hebben de werkzaamheid en de collectieve bescherming geëvalueerd tijdens de eerste 17 jaar sinds de invoering van het vaccin tegen het humane papillomavirus (HPV-vaccin) in de Verenigde Staten bij jonge meisjes en jonge vrouwen die een hoger risico liepen op HPV-infectie, evenals de daarmee samenhangende kankers.

De auteurs onderstrepen dat meerdere klinische studies de werkzaamheid en de waarde van HPV-vaccins hebben bewezen, maar dat er nog onvoldoende studies in het reële leven zijn uitgevoerd op populatieniveau.

Ter herinnering, in juni 2006 heeft de Amerikaanse FDA het eerste vaccin tegen HPV, een quadrivalent vaccin, goedgekeurd. In september 2006 heeft de Europese Commissie hetzelfde gedaan (in België is de vaccinatie gestart in 2007). Het quadrivalente vaccin is daarna vervangen door een nonavalent vaccin gericht tegen 9 HPV-genotypes. Het werd eerst voorgeschreven aan meisjes jonger dan 15 jaar die nog nooit seks hadden gehad, en is daarna uitgebreid naar oudere meisjes en jonge vrouwen en enkele jaren later tot jongens en jonge mannen. Vaccinatie is effectiever bij jongeren van minder dan 15 jaar, maar is ook effectief bij ouderen (schema met 3 in plaats van 2 doses) en bij mensen die al seks hebben gehad ("inhaalvaccinatie").

Deze Amerikaanse studie betreft de periode 2006-2023 en de eerste vaccinatiegolven, m.a.w. meisjes en jongvolwassen vrouwen. De vorsers hebben daarvoor de gegevens doorgenomen van 6 epidemiologische studies (2006-2023) en van een groep meisjes en jonge vrouwen van 13 tot 26 jaar gerekruteerd in een klinisch kader die al seksueel actief waren. De deelneemsters werden gestratificeerd naargelang van hun HPV-vaccinatietoestand (de meisjes en vrouwen die minstens 1 dosis van het vaccin hadden gekregen, werden beschouwd als zijnde gevaccineerd).

De werkzaamheid en de collectieve bescherming werden geëvalueerd met vergelijking van het percentage gevaccineerde en niet-gevaccineerde deelneemsters bij wie minstens 1 van de HPV-genotypes was vastgesteld die in het bivalente (2vHPV), het quadrivalente (4vHPV) of het nonavalente vaccin (9vHPV) zate in de 6 surveillancestudies.

In het totaal ging het om 2335 deelneemsters van gemiddeld 18,9 jaar. 1195 (51,2%) hadden een voorgeschiedenis van seksueel overdraagbare infectie en 1843 (78,9%) hebben aangegeven dat ze al seks hadden gehad met minstens 2 mannen.

De vaccinatiegraad is gestegen van 0 op de 371 deelneemsters in 2006 naar 330 op de 402 deelneemsters (82,1%) in 2023. Het aantal gevaccineerde deelneemsters dat positief is getest, is gedaald van 93 op de 371 (27,7%) naar 1 op de 330 (0,4%) met het 2vHPV, van 118 (35,4%) naar 3 (2,1%) met het 4vHPV en van 163 (48,6%) naar 21 (11,8%) met het 9vHPV. Ook het aantal niet-gevaccineerde deelneemsters dat positief is getest, is gedaald: van 93 op de 371 (25,8%) naar 3 op de 72 (7,3%) met het 2vHPV, van 118 (25,3%) naar 4 (6,1%) met het 4vHPV en van 163 (42,7%) naar 13 (31,1%) met het 9vHPV.

De gecorrigeerde OR wees op een significante daling van het risico op infectie met minstens 1 HPV-genotype. De OR verschilde volgens het type vaccin (2-, 4- of 9-valent) en de subgroep (gevaccineerd versus niet-gevaccineerd).

De auteurs concluderen dat HPV-vaccinatie 17 jaar na de invoering van het eerste HPV-vaccin zeer effectief blijkt te zijn op populatieniveau en een collectieve bescherming biedt.

Bron:

1. DeSieghardt A, Ding L, Ermel A, et coll. Population-Level Effectiveness and Herd Protection 17 Years After HPV Vaccine Introduction. JAMA Pediatr. 2025 Sep 29. https://doi.org/10.1001/jamapediatrics.2025.3568

Meer informatie:

• Jezelf beschermen tegen HPV door vaccinatie: https://www.les-hpv.be/nl/vaccins-hpv/