Seksuele problemen bij axSpA: frequent en zware invloed
Eerdere studies hebben aangetoond dat seksueel welzijn een essentiële component van het algehele welzijn is en vooral dan van het mentale welzijn en het de aan de gezondheid gerelateerde welzijn. Hoe is het seksuele welzijn bij patiënten met een axSpA? Volgens een recente Britse studie vertonen mannen en vrouwen met een axSpA vaak seksuele problemen en wordt die diagnose vaak gemist, waardoor het uiteraard moeilijk wordt die te behandelen of er een oplossing voor uit te dokteren.(1)
Een Britse groep heeft de literatuur ad hoc doorgenomen en dan een meta-analyse gepubliceerd in Rheumatology in oktober 2025 om de invloed van axiale spondyloartritis (axSpA) en de verschillende specifieke verschijnselen ervan op de seksuele functie te evalueren.
De vorsers hebben in grote gegevensbanken (PsycINFO, CINAHL, MEDLINE, Embase en Cochrane Central) 342 studies gepubliceerd voor februari 2025 teruggevonden. Ze hebben slechts 37 studies (gepubliceerd tussen1983 en 2025) geselecteerd voor hun overzichtsartikel en 9 voor hun meta-analyse.
Het waren allemaal observatieonderzoeken (23 casus-controleonderzoeken en 14 transversale). 19 (50%) van de 37 studies zijn enkel uitgevoerd bij mannen, 12 §34%) bij mannen en vrouwen en 5 (13%) enkel bij vrouwen. In 1 studie (3%) is dat niet gespecificeerd. De studies zijn uitgevoerd in 14 landen, vooral in Turkije (n = 14/37), China (n = 5), het Verenigd Koninkrijk (n = 3), Brazilië (n = 3) en Marokko (n = 2); de overige 10 studies zijn uitgevoerd in 10 verschillende landen. Een andere bijzonderheid is dat 4 studies vermelden dat de patiënten heteroseksueel waren; de overige 33 studies spreken niet over de seksuele geaardheid of vonden dat allicht niet belangrijk om te vermelden.
De auteurs vermelden ook dat dat niet de eerste studies zijn die die vragen tegen het licht hebben gehouden. Al in 2014 is een overzichtsartikel (Fan et coll.) gepubliceerd over de seksuele impact van axSpA, maar jammer genoeg enkel bij mannen.
De auteurs herinneren vooreerst aan de definitie van een goede seksuele functie, en dat is niet onbelangrijk: het vermogen tot een vlotte voortgang van de verschillende fasen van het seksuele verlagen, van de opwinding tot het orgasme, als dat ook gepaard gaat met een subjectief gevoel van tevredenheid over de frequentie en de "uitkomst" van het seksuele gedrag (individueel of met een partner).
Een tot twee derde van de patiënten heeft seksuele problemen
In negen studies (24%) bedroeg de prevalentie van seksuele problemen bij patiënten met een axSpA 32% tot 71%. Er zijn weinig studies uitgevoerd met een controlegroep, maar in de studies met een controlegroep was de prevalentie inderdaad hoger bij de axSpA-patiënten dan bij gezonde controlepersonen van dezelfde leeftijd.
De auteurs erkennen evenwel de heterogeniteit van de studies en het soms kleine aantal patiënten. De frequentste seksuele problemen bij mannen met een axSpA waren erectiestoornissen, verminderde libido en moeilijk een orgasme kunnen krijgen. In een studie wordt gesproken van ejaculatio praecox, maar bij vergelijking van mannen met axSpA met een controlegroep was het verschil niet statistisch significant. De zin in seks was het enige domein dat niet negatief werd beïnvloed (geen significante vermindering bij mannen met een axSpA).
Bij vrouwen had de axSpA een bredere invloed op hun seksuele functie: totaalscore, opwinding, pijn (dyspareunie), nat worden en zin in seks.
De auteurs onderstrepen dat de seksuele problemen bij patiënten met een axSpA dus worden onderschat. Daarom is verder onderzoek wenselijk. Ze vestigen voorts de aandacht op het feit dat vrouwen ruim ondervertegenwoordigd zijn in de studies ter zake.
Bron:
- Max Somer, Simone Battista, Jake Grange, et coll. Sexual function in axial spondyloarthritis: a systematic review and meta-analysis, Rheumatology, 2025;, keaf578, https://doi.org/10.1093/rheumatology/keaf578
