Invloed van eetstoornissen bij de moeder op het risico op astma bij het kind

In eerdere studies is een correlatie aangetoond tussen de geestelijke gezondheid van de moeder (en vooral dan depressie en angst) en het risico op astma bij het kind (1). De gevolgen van eetstoornissen zoals anorexie en boulimie voor het kind zijn minder bekend. Volgens een Italiaanse publicatie in 2018 is de incidentie van wheezing hoger bij jonge kinderen van moeders met een eetstoornis (2).

Maja Popovic et coll. van de afdeling epidemiologie van de Universiteit van Turijn (Italië) hebben dat verder uitgepluisd in een studie uitgevoerd uitgaande van de gegevens van zeven cohortonderzoeken van het EU Child Cohort Network bij bijna 132 000 moeder-kindkoppels (3). Dat is waarschijnlijk de grootste studie die daar ooit over is uitgevoerd. De studie bevestigt dat er een verband bestaat tussen eetstoornissen bij de moeder en de respiratoire gezondheid van het kind. 

0,8% tot 17% van de vrouwen die aan die verschillende cohortonderzoeken hebben deelgenomen, had een eetstoornis vertoond voor de zwangerschap. De prevalentie van piepende ademhaling bij de kinderen op de leeftijd van 4 jaar bedroeg 20,7-49,6% en de prevalentie van astma bij kinderen van schoolgaande leeftijd bedroeg 2,1-17,3%. Die grote verschillen zowel bij de moeders als bij de kinderen zijn ten dele te verklaren door verschillen in de wijze waarop de gevallen werden opgespoord, tussen de verschillende cohortonderzoeken.

Na correctie voor vertekenende factoren was de incidentie van piepende ademhaling en astma respectievelijk 25% en 26% hoger bij de kinderen van een moeder met een eetstoornis. De verschillen waren statistisch significant. De incidentie van astma was 28% hoger bij de kinderen van vrouwen met boulimie en 34% hoger bij de kinderen van vrouwen met een voorgeschiedenis van anorexie. De incidentie van piepende ademhaling was hoger bij de kinderen van moeders met boulimie. Er is echter geen significant verschil in de incidentie van piepende ademhaling vastgesteld bij de kinderen van moeders met anorexie.

Gezien de bewezen link tussen andere mentale problemen (depressie, angst …) en de respiratoire gezondheid van het kind hebben de vorsers een aanvullende analyse uitgevoerd, waarin de vrouwen met dergelijke problemen niet werden meegeteld, teneinde de invloed van de eetstoornis zelf te kunnen analyseren. De incidentie van astma en piepende ademhaling was dan nog respectievelijk 24% en 19% hoger bij de kinderen van vrouwen met een eetstoornis. Dat wijst erop dat eetstoornissen correleren met de respiratoire gezondheid van het kind, los van andere mentale problemen.

Een mogelijke verklaring voor die correlaties is volgens de auteurs dat geestelijke gezondheidsproblemen en de daarmee samenhangende stress de hypothalamus-hypofyse-bijnieras activeren, wat invloed heeft op de ontwikkeling van de foetale longen en de rijping van het immuunsysteem van het kind en waardoor de vatbaarheid voor immunologisch gemedieerde ziektes zoals astma toeneemt.

Andere studies hebben een hogere incidentie van tragere intra-uteriene groei, vroeggeboorte, keizersnede en een laag geboortegewicht vastgesteld bij de kinderen van moeders met een eetstoornis, allemaal factoren die het risico op astma verhogen (4). Het zou ook kunnen dat de maternale stoornissen en het astma bij de kinderen het gevolg zijn van een gemeenschappelijke genetische origine, bv. via de immunologische afwijkingen en ontstekingsverschijnselen, die die twee ziektes gemeen hebben.

De vorsers hebben geen verschil vastgesteld naargelang de eetstoornis die al voor de zwangerschap bestond, aanhield tijdens of na de zwangerschap. Het feit dat veel vrouwen eetstoornissen vertonen gedurende meerdere perioden, wijst er volgens de auteurs op dat de waargenomen correlaties minder zijn toe te schrijven aan een bepaalde timing dan aan het chronische karakter of de ernst van de eetstoornis.

Bronnen:

1. Are prenatal anxiety or depression symptoms associated with asthma or atopic diseases throughout the offspring's childhood? An updated systematic review and meta-analysis, Chen et al., BMC Pregnancy Childbirth. 2021 Jun 22;21(1):435. doi: 10.1186/s12884-021-03909-z
2. The role of maternal anorexia nervosa and bulimia nervosa before and during pregnancy in early childhood wheezing: findings from the NINFEA birth cohort study, Popovic et al., Int J Eat Disord. 2018 Aug;51(8):842-851. doi: 10.1002/eat.22870
3. Maternal eating disorders and respiratory outcomes in childhood: findings from the EU Child Cohort Network, Popovic et al., Thorax. 2025 Dec 2:thorax-2025-223718. doi: 10.1136/thorax-2025-223718
4. Eating disorders during gestation: implications for mother's health, fetal outcomes, and epigenetic changes, Sebastiani et al., Front Pediatr. 2020 Sep 17:8:587. doi: 10.3389/fped.2020.00587

Are prenatal anxiety or depression symptoms associated with asthma or atopic diseases throughout the offspring's childhood? An updated systematic review and meta-analysis
The role of maternal anorexia nervosa and bulimia nervosa before and during pregnancy in early childhood wheezing: Findings from the NINFEA birth cohort study
Maternal eating disorders and respiratory outcomes in childhood: findings from the EU Child Cohort Network
Eating Disorders During Gestation: Implications for Mother's Health, Fetal Outcomes, and Epigenetic Changes