HPV-vaccinatie: eerste gunstige effecten waargenomen in real life bij mannen
Meerdere studies uitgevoerd in real life hebben aangetoond dat HPV-vaccinatie van vrouwen niet alleen dragerschap van het virus voorkomt, maar ook het risico op baarmoederhalskanker verlaagt. In JAMA Oncology is een eerste studie bij mannen gepubliceerd die erop wijst dat HPV-vaccinatie beschermt tegen hoofd- en halskanker.
In 2006 zijn de eerste HPV-vaccinatiecampagnes gestart, aanvankelijk enkel bij jonge meisjes. Pas later (in 2019 in België, maar sinds het begin van de jaren 2010 in Australië en de Verenigde Staten) is HPV-vaccinatie uitgebreid naar jonge jongens omwille van de te verwachten heilzame effecten op hun gezondheid, maar ook teneinde het virus uit te roeien.
Bij gebrek aan een voldoende lange follow-up is de informatie van studies uitgevoerd in real life over de heilzame effecten van het vaccin bij mannen nog beperkt. De weinige studies die tot nog toe zijn uitgevoerd bij mannen, hadden betrekking op mannen die werden gevaccineerd op volwassen leeftijd en toen waarschijnlijk al drager waren van het virus (1). Dat geldt niet voor jongens die werden gevaccineerd voor het begin van hun seksuele leven. HPV wordt immers vooral overgedragen via seksuele weg. In JAMA Oncology zijn de preliminaire gegevens gepubliceerd van een epidemiologische studie, die wijzen op preventieve effecten bij vaccinatie van adolescente jongens(2).
Taito Kitano en Sayaka Yoshida, kinderartsen in het Algemeen Medisch Centrum van de prefectuur Nara (Japan), hebben de gegevensbank TriNetX doorgenomen en hebben 510 260 gevaccineerde kinderen, adolescenten en mannen van 9-26 jaar vergeleken met evenveel jonge mannen van dezelfde leeftijd, die niet waren gevaccineerd. In de eerste groep werden slechts 40 mogelijk aan HPV gerelateerde kankers geregistreerd tegenover 64 in de tweede groep, dus een daling van het risico met 46 %. Die tendens is waargenomen met het nonavalente vaccin en met bivalente en quadrivalente vaccins, de eerste die in de handel zijn gebracht.
Een gedetailleerde analyse van de resultaten leert evenwel dat het enkel ging om gevallen van hoofd- en halskanker. Er is geen enkel geval van andere aan HPV gerelateerde kankers (slokdarm, anus, penis) geregistreerd zodat de vorsers daar geen conclusies over hebben kunnen trekken. Bovendien is er geen bewijs dat die kankers wel degelijk werden veroorzaakt door HPV. Gezien de jonge leeftijd van de proefpersonen was het evenwel weinig waarschijnlijk dat die te wijten waren aan roken.
Volgens andere studies blijft de incidentie van HPV-gerelateerde hoofd- en halskanker in de Verenigde Staten stijgen bij mannen van 45 jaar en ouder, terwijl de incidentie ervan in de leeftijdsgroep van 20-44 jaar daalt (3). "Waarschijnlijk dragen HPV-vaccinatie van jongeren en groepsimmuniteit bij tot die evolutie", aldus de vorsers. Langere studies zijn nodig om het effect van HPV-vaccinatie op andere HPV-gerelateerde kankers bij mannen aan te tonen, zowel na vaccinatie tijdens de adolescentie als na een inhaalvaccinatie.
Bronnen:
- Impact of human papillomavirus vaccination on male disease: a systematic review, Rosado et al., Vaccines (Basel). 2023 Jun 9;11(6):1083. doi: 10.3390/vaccines11061083
- Nine-valent human papillomavirus vaccination and related cancers in males, Kitano et al., JAMA Oncol. 2026 Apr 9:e260496. doi: 10.1001/jamaoncol.2026.0496
- Trends in oropharyngeal cancer incidence among adult men and women in the United States from 2001 to 2018, Guo et al., Front Oncol. 2022 Jul 18:12:926555. doi: 10.3389/fonc.2022.926555
Nine-Valent Human Papillomavirus Vaccination and Related Cancers in Males
Trends in Oropharyngeal Cancer Incidence Among Adult Men and Women in the United States From 2001 to 2018
