Vetverlagers en hoog cardiovasculair risico: nog heel wat manoeuvreerruimte
Volgens een recentelijk gepubliceerde Britse studie uitgevoerd in het reële leven is het gebruik van vetverlagende middelen bij patiënten met een hoog tot zeer hoog cardiovasculair risico licht toegenomen en is de LDL-cholesterolconcentratie duidelijk gedaald bij patiënten die een vetverlagend middel innamen. De studie leert vooral dat er nog heel wat manoeuvreerruimte is en dat het percentage patiënten waarbij de streefwaarde voor de LDL-C volgens de richtlijnen van NICE of de ESC/EAS werd bereikt, suboptimaal blijft.
Britse vorsers en één vorser uit Milaan, Italië, hebben een secundaire analyse uitgevoerd van de SANTORINI-studie na een follow-up van 1 jaar. De studie is in april 2026 gepubliceerd in BMJ Open(1). De SANTORINI-studie is een observatieonderzoek dat loopt in primaire en secundaire zorgcentra in het Verenigd Koninkrijk en 13 andere Europese landen, waaronder België en Nederland.
De vorsers hebben gekeken naar het gebruik van vetverlagende middelen bij patiënten met een hoog of zeer hoog cardiovasculair risico in het Verenigd Koninkrijk en de andere landen van het SANTORINI-project en hebben de invloed daarvan op de LDL-C geëvalueerd. Daarbij zijn ze uitgegaan van de streefwaarden voor de behandeling van dyslipidemie zoals vastgelegd door NICE (National Institute for Health and Care Excellence) (2023) en de ESC/EAS-richtlijnen van 2019 (European Society of Cardiology/European Atherosclerosis Society), afhankelijk van het cardiovasculaire risico.
LDL-C na 1 jaar ≤ 2,0 mmol/L (NICE)
of < 1,4 mmol/L en < 1,8 mmol/L (ESC/EAS)
De richtlijnen hebben nieuwe streefwaarden vastgelegd voor patiënten met een hoog cardiovasculair risico: LDL-C ≤ 2,0 mmol/L volgens NICE (2023) en < 1,4 mmol/L of < 1,8 mmol/L volgens de ESC/EAS-richtlijnen (2019), respectievelijk voor patiënten met een zeer hoog en een hoog cardiovasculair risico.
De analyse is uitgevoerd bij 663 patiënten met een hoog of zeer hoog cardiovasculair risico in het Verenigd Koninkrijk en 8 502 patiënten in de andere Europese landen. Van 380 Britse patiënten en 6 830 patiënten uit de Europese groep waren de LDL-C-waarden bij inclusie en na 1 jaar beschikbaar.
Tijdens de follow-up van 1 jaar is het percentage Britse patiënten zonder vetverlagend middel gedaald van 20,4 % bij inclusie naar 7,1 % na 1 jaar. In de Europese groep daalde dat percentage van 20,9 % naar 3,0 %. Het percentage Britse patiënten dat één vetverlagend middel innam, steeg van 74,8 % naar 84,9 %. Die percentages lagen duidelijk hoger dan in de Europese groep, waar een stijging werd waargenomen van 52,0 % naar 55,0 %. Het aantal patiënten dat een combinatie van vetverlagende middelen innam, steeg in het Verenigd Koninkrijk licht (van 4,9 % naar 7,1 %), terwijl in continentaal Europa een stijging werd gezien van 27,1 % naar 40,2 %.
De gemiddelde LDL-C-concentratie daalde bij de Britse patiënten van 2,5 [1,2] mmol/L bij inclusie naar 2,1 [1,0] mmol/L na 1 jaar. In de Europese groep daalde die van 2,4 [1,0] mmol/L naar 2,0 [0,9] mmol/L. Het percentage Britse patiënten waarbij de streef-LDL-C werd bereikt, bedroeg 40,3 % bij inclusie en 52,6 % na 1 jaar volgens de NICE-richtlijnen (2023). In de Europese groep bedroegen die percentages respectievelijk 22,9 % en 32,9 % volgens de ESC/EAS-richtlijnen (2019). Het percentage patiënten in continentaal Europa waarbij de ESC/EAS-streefwaarde werd bereikt, steeg respectievelijk van 21,1 % naar 30,9 %.
Vrij bemoedigende cijfers dus, al kunnen de resultaten nog beter.. Er is nog heel wat manoeuvreerruimte om de behandeling in de klinische praktijk verder te optimaliseren.
Bron:
Connolly D, Fuat A, McCormack T, et coll. Real-world changes in lipid-lowering therapy use and LDL-C goal attainment in high and very high cardiovascular risk patients in the UK: a secondary analysis of the European SANTORINI study 1-year follow-up. BMJ Open. 2026 Apr 24. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2025-114031
