Langwerkend groeihormoon: een stand van zaken
Eén van de onderwerpen die tijdens de 14e rencontres van de SFEDP aan bod zijn gekomen, zijn langwerkende groeihormonen. Ze veilig, doeltreffend en minder belastend dan een groeihormoon dat gelijks moet worden geïnjecteerd bij de behandeling van groeihormoondeficiëntie. Er is echter nog maar weinig informatie over de werkzaamheid van langwerkende groeihormoonpreparaten op lange termijn en in het reële leven.
Wat weten we over langwerkende groeihormoon preparaten?
Een behandeling met groeihormoon versnelt de groei en resulteert in een uiteindelijke lichaamslengte die dicht aanleunt tegen de theoretisch verwachte lichaamslengte bij kinderen en adolescenten met een groeihormoontekort. Gezien de gebrekkige therapietrouw bij behandeling met een groeihormoon dat dagelijks moet worden toegediend, hebben vorsers langwerkende groeihormoonpreparaten ontwikkeld. Op dit ogenblik zijn in Europa drie preparaten goedgekeurd die eenmaal per week worden geïnjecteerd. Lonapegsomatropine, dat nog niet te verkrijgen is in België, is een prodrug bestaande uit somatropine, dat tijdelijk gekoppeld is aan polyethyleenglycol. Somapacitan, dat binnenkort ter beschikking zal worden gesteld, is een gewijzigd groeihormoon dat zich bindt aan albumine, waardoor het langer werkt. Somatrogon, dat in de handel te verkrijgen is sinds mei 2023, is een fusie-eiwit dat de aminozuursequentie van groeihormoon bevat plus drie kopieën van de C-terminale peptide van humaan choriongonadotrofine. Fase III-studies hebben aangetoond dat die geneesmiddelen veilig zijn en niet minder goed dan groeihormoonpreparaten die dagelijks worden toegediend.
Studies uitgevoerd in een zeer gecontroleerd kader weerspiegelen echter niet altijd goed de klinische werkelijkheid. Langetermijnstudies uitgevoerd in het reële leven zijn dan ook belangrijk om de veiligheid en de werkzaamheid van die geneesmiddelen in de gebruikelijke klinische praktijkvoering te evalueren.
Patiëntenregisters, een belangrijke bron van informatie
Patiëntenregisters zijn zeer belangrijk voor het verzamelen van informatie over de veiligheid en de werkzaamheid op lange termijn in het reële leven. Het GloBE-Reg (Global Registry For Novel Therapies In Rare Bone & Endocrine Conditions) is een grootschalig internationaal register van patiënten die met een of ander groeihormoonpreparaat worden behandeld. Het telt momenteel meer dan 3200 patiënten, van wie circa 90% jonger is dan 18 jaar. Er lopen meerdere studies die gebaseerd zijn op dat register, waaronder de REAL10-studie met somapacitan en de PROGRES 2.0-studie met somatrogon bij patiënten met groeihormoondeficiëntie. Die studies zullen ons meer informatie geven over het gebruik van langwerkende groeihormoonpreparaten in de klinische praktijk.
Een observatieonderzoek uitgevoerd in het reële leven
In afwachting van de resultaten van die grote studies hebben kleinere cohortonderzoeken toch al interessante informatie opgeleverd. Dr. Isabelle Flechtner heeft de resultaten gepresenteerd van een retrospectieve studie van de AFPEL (Association Française des Pédiatres Endocrinologues Libéraux) over het gebruik van somatrogon in het reële leven bij 99 kinderen van gemiddeld 9,5 jaar gedurende gemiddeld 12 maanden. 54 kinderen hadden nog geen behandeling met groeihormoon gekregen en 45 kinderen kregen dagelijkse injecties van groeihormoon. De initiële dosering van somatrogon was gemiddeld 0,64 mg/kg/week. Bij de laatste consultatie bedroeg die 0,58 mg/kg/week wegens aanpassingen op grond van de IGF-1-spiegel.
Bij 27 patiënten was de IGF-1-spiegel met gemiddeld 47% gestegen in vergelijking met de waarde bij de eerste consultatie en bij twee patiënten zelfs met meer dan 200%. De gemiddelde groeisnelheid was 9,7 cm/jaar bij de patiënten die nog geen behandeling met groeihormoon hadden gekregen, en 6,9 cm/jaar bij de patiënten die waren overgeschakeld van dagelijkse injecties van groeihormoon op een langwerkend groeihormoonpreparaat (de groei met dagelijkse injecties van groeihormoon was vergelijkbaar met de groei na overschakeling op een langwerkend groeihormoon).
Bij meer dan een derde van de patiënten veroorzaakten de injecties hevige pijn. Lipoatrofie, een bijwerking die niet is gemeld in de fase III-studies, is vastgesteld bij 8 patiënten die de injecties altijd op dezelfde plaats toedienden. Bij de laatste consultatie was de BMI met gemiddeld 0,55% gestegen. Bij 8 patiënten werd de behandeling met somatrogon stopgezet binnen zes maanden (2 patiënten die voordien nog geen groeihormoon hadden gekregen, en 6 patiënten die waren overgeschakeld van dagelijkse injecties van groeihormoon op een langwerkend groeihormoonpreparaat), hoofdzakelijk wegens te veel pijn (n = 3), een te snelle gewichtstoename (n = 2) en vroege bijwerkingen (urticariële reactie, plaatselijke ontsteking). Bij één patiënt is de behandeling stopgezet wegens onvoldoende therapietrouw.
Bronnen:
- Pr Michel Polak, « Hormone de croissance hebdomadaire, impact clinique et nouvelles données cliniques », Symposium Novo Nordisk, 14e rencontres de la Société Française d'Endocrinologie et Diabétologie Pédiatrique (SFEDP), Bordeaux, 25-27 juin 2025
- Dr Thomas Edouard, « Registre Globe Reg/BAMARA », 14e rencontres de la Société Française d'Endocrinologie et Diabétologie Pédiatrique (SFEDP), Bordeaux, 25-27 juin 2025
- Dr Isabelle Flechtner, « Traitement par Somatrogon : retour sur expérience des pédiatres endocrinologues libéraux », », 14e rencontres de la Société Française d'Endocrinologie et Diabétologie Pédiatrique (SFEDP), Bordeaux, 25-27 juin 2025
