Adhesieve capsulitis: eerst en vooral een conservatieve behandeling
Genoemd frozen schoulder in de volkstaal, adhesieve capsulitis is een echte kruisweg voor de patiënt: zijn slaap wordt verstoord, bewegingen die zo banaal zijn als tandenpoetsen kunnen pijnlijk zijn en de aandoening kan maanden of zelf jaren duren. Vroeger werd kinesitherapie vermeden tijdens de eerste fase, maar nieuwe onderzoeken bevestigen diens verdiensten.
De behandeling is afhankelijk van de onderliggende oorzaak en de fase van het ziekteproces waarin de patiënt zich bevindt. Het grootste deel van de primaire vormen kan conservatief behandeld worden. In de eerste, inflammatoire fase is het van primordiaal belang dat het schoudergewricht zo weinig mogelijk geprikkeld wordt. Pijnlokkende bewegingen moeten vermeden worden om de ontsteking van het kapsel niet verergeren, maar zachte fysiotherapie binnen de pijngrens kan ervoor zorgen dat de stijfheid niet toeneemt. In de tweede fase kan kinesitherapie de kapselcontracturen losmaken en mobiliseren. Daarover bestaan onderzoeken die laten zien dat de duur van herstel niet langer is zonder therapie en dat fysiotherapie meer pijn oplevert. Volgens een andere wetenschappelijke stroming herstelt de schouder sneller dank manuele therapie en oefeningen. Binnen een periode van 3 maanden zou de beweeglijkheid toenemen en de pijn afnemen.
Dezelfde houding geldt ook voor een secundaire vorm van frozen schoulder, naast verdere behandeling van de onderliggende oorzaak.
Een review 1 evalueerde het gebruik van fysiotherapie met behulp van het EBM van Sackett. Het team onderzocht 39 studies die in het Engels zijn gepubliceerd. Behalve fysiotherapie werd ook rekening gehouden met andere technieken, op drie aspecten: pijnverlichting, verbetering van het bewegingsbereik en functie. Kinesitherapie wordt sterk aanbevolen vanaf stadium 2, op alle vlakken. Lasertherapie is efficiënt tegen pijn, matig voor het verbeteren van de functie, maar niet aanbevolen voor het bewegingsbereik. Het onderzoek blijkt voorstander van infiltraties in de eerste fase, maar acupunctuur met oefeningen haalt een matige score.
Therapeutische oefeningen en mobilisatie worden sterk aanbevolen voor het verminderen van pijn, het verbeteren van het bewegingsbereik (ROM) en de functie bij patiënten met stadium 2 en 3 van de frozen shoulder. Op korte termijn bestrijden continue passieve beweging en elektrotherapie de pijn. Diepe hitte kan gebruikt worden voor pijnverlichting en verbetering van het bewegingsbereik. Lasertherapie op laag niveau wordt sterk aanbevolen voor pijnverlichting en matig aanbevolen voor het verbeteren van de functie.
Een andere studie 2 keek naar de pijnbestrijding. 26 van de 33 onderzoeken beoordeelden de mate van pijn. De behandelingen omvatten acupunctuur, cryotherapie, mobilisatie, extra lichamelijke schokgolftherapie (ESWT), stretching, lasertherapie, echografie (UST), continue passieve beweging, versterkende oefeningen, dynamische scapulaire herkenningsoefeningen, manuele spierloslatingstechniek, conventionele fysiotherapietechnieken en fysiotherapie in vergelijking met corticosteroïdeninjecties en suprascapulaire zenuwblokkade. ESWT, rekoefeningen en injecties met corticosteroïden samen met fysiotherapietechnieken en -modaliteiten kunnen sterk worden aanbevolen om de pijnniveaus, het bewegingsbereik en de functionele status van patiënten met stadium 2 en 3 adhesieve capsulitis te verbeteren. Lasertherapie samen met andere conservatieve therapieën wordt sterk aanbevolen voor pijnverlichting en om het bewegingsbereik te vergroten, ondanks mild bewijs dat de verbetering van de functionele status bij patiënten in stadium 2 ondersteunt.
NSAID's
Orale NSAID's zoals Ibuprofen en diclofenac staan centraal in een andere controverse: ontsteking ondersteunt genezing, maar pijn moet ook worden bestreden, vooral omdat het de slaap verstoort en de revalidatie belet. Infiltraties met corticosteroïden worden steeds meer vermeden, net zoals mobilisatie onder narcose, een techniek die lang de gouden standaard is geweest, maar met te veel nadelen gepaard gaat.
Bronnen:
- Frozen shoulder (Pijn.nl)
- Frozen Shoulder - Orthoca
- The effectiveness of physiotherapeutic interventions in treatment of frozen shoulder/adhesive capsulitis: A systematic review - Tarang K. Jain, Neena K. Sharma, 2014
- The efficacy of physiotherapy interventions in the treatment of adhesive capsulitis: A systematic review - Piumi Nakandala, Indumathie Nanayakkara, Surangika Wadugodapitiya, Indika Gawarammana, 2021
Frozen Shoulder, Orthoca
The effectiveness of physiotherapeutic interventions in treatment of frozen shoulder/adhesive capsulitis: A systematic review
The efficacy of physiotherapy interventions in the treatment of adhesive capsulitis: A systematic review
