Waarom hebben biosimilars het landschap in de oftalmologie veranderd en zullen ze dat nog veranderen?
Er bestaan biosimilars voor de behandeling van oogziekten, maar een aantal patiënten met een ziekte van het netvlies krijgt niet de goede behandeling. Een bredere aanvaarding van biosimilars, die even goed werken, maar minder duur zijn, zou een stap in de goede richting zijn.
Wereldwijd wordt de bevolking ouder en stijgt de prevalentie van netvliesziektes als gevolg van de veroudering. Leeftijdsgebonden neovasculaire maculadegeneratie, diabetische retinopathie en occlusie van de netvliesaders vormen een zware belasting voor de patiënten, hun gezin en het gezondheidszorgstelsel. De standaardbehandeling bij netvliesaandoeningen is intravitreale injectie van een VEGF-antagonist. Die behandeling geeft goede klinische resultaten en remt de ziekteprogressie af. Dankzij de komst van biosimilars (die minder duur en even effectief zijn) in de oftalmologie kunnen we meer patiënten een effectieve behandeling voorschrijven. (1)
Toch zijn er nog uitdagingen bij de behandeling van netvliesziektes. Vooreerst, artsen hebben minder vertrouwen in biosimilars, vaak doordat ze die producten niet kennen. Voorts kan er een nocebo-effect optreden bij patiënten die worden overgeschakeld op een biosimilar, vaak zonder dat ze daar inspraak bij krijgen. Educatie van patiënten en artsen over biosimilars is essentieel om ervoor te zorgen dat de patiënten informatie krijgen over de therapeutische mogelijkheden, een nocebo-effect tegen te gaan en de therapietrouw te verbeteren. Ook moeten de artsen en de patiënten up-to-date informatie krijgen over de regelgeving inzake biosimilars. Tot slot is het belangrijk te wijzen op de besparingen die zo worden gerealiseerd, ook al worden biosimilars nog niet zo gek lang voorgeschreven in de oftalmologie.
95% onderbehandeling
Met die maatregelen moet het mogelijk zijn het risico op onderbehandeling te beperken. Tot 95% van de patiënten met een netvliesaandoening wordt niet optimaal behandeld. Daar zijn meerdere verklaringen voor: factoren in samenhang met de ziekte (gezichtsvermogen), patiëntgebonden factoren (hogere leeftijd, etnische herkomst, comorbiditeit, bijwerkingen, mate van afhankelijkheid), factoren die voortvloeien uit het gezondheidszorgstelsel (beperkingen op de behandeling) en sociaaleconomische factoren (remgeld).
Een lange behandeling is nodig om betere resultaten te behalen. Volgens een meta-analyse van de studies met ranibizumab bij de behandeling van neovasculaire leeftijdsgebonden maculadegeneratie voorkomt die behandeling een sterke daling van het gezichtsvermogen, maar is een voldoende aantal injecties nodig om de respons in stand te houden. In de LUMINOUS-studie, een studie die wereldwijd in het reële leven is uitgevoerd, verbeterde het gezichtsvermogen van patiënten met een neovasculaire leeftijdsgebonden maculadegeneratie het meest bij de patiënten die het hoogste aantal injecties van een VEGF-antagonist (< 3, 3-6, > 6) hadden gekregen tijdens het eerste jaar van de behandeling.(2)
Injecties van een VEGF-antagonist in een aangepaste dosering zouden de economische belasting als gevolg van netvliesaandoeningen kunnen verlagen: aantal consultaties, geneesmiddelen, behandeling van complicaties, aanpassing van de woning aan het gezichtsverlies, verlies van productiviteit van de patiënten en de mantelzorgers, invaliditeit ….
Een studie gepubliceerd in 2022 (3) raamt de economische impact van gezichtsdaling in de Verenigde Staten op 134,2 miljard dollar, waarvan 98,7 miljard dollar directe kosten en 35,5 miljard dollar indirecte kosten. Het kostenplaatje zag er als volgt uit: woon-zorgcentra (41,8 miljard dollar), andere diensten voor medische zorg (30,9 miljard dollar) en geringere participatie aan de arbeidsmarkt (16,2 miljard dollar).
Het gebruik van biosimilars in de oftalmologie zou de directe en de indirecte kosten kunnen verlagen.
Bronnen:
- Hariprasad S, Holz F, Asche C et coll. Clinical and Socioeconomic Burden of Retinal Diseases: Can Biosimilars Add Value? A Narrative Review. Ophthalmol Ther. 2025 Feb 26;14(4):621–641. doi: 10.1007/s40123-025-01104-3
- Holz FG, Figueroa MS, Bandello F et coll. Ranibizumab treatment in treatment-naive neovascular age-related macular degeneration: results from LUMINOUS, a global real-world study. Retina. 2020;40(9):1673–85. doi: 10.1097/IAE.0000000000002670.
- Rein DB, Wittenborn JS, Zhang P, et al. The economic burden of vision loss and blindness in the United States. Ophthalmology. 2022;129(4):369–78. doi: 10.1016/j.ophtha.2021.09.010.
RANIBIZUMAB TREATMENT IN TREATMENT-NAIVE NEOVASCULAR AGE-RELATED MACULAR DEGENERATION: Results From LUMINOUS, a Global Real-World Study
The Economic Burden of Vision Loss and Blindness in the United States
