Multipele sclerose: maag-darmsymptomen correleren met de ernst van de ziekte
Patiënten met multipele sclerose (MS) vertonen vaak maag-darmsymptomen. Er zijn aanwijzingen dat die symptomen correleren met een verergering van de MS, vooral als de symptomen toenemen, ongeacht de leeftijd van de patiënt. Dat is een belangrijk gegeven gezien het belang van een vroege diagnose en snelle aanpassing van de behandeling. Volgens de auteurs zijn hun bevindingen voldoende significant om de artsen op het hart te drukken oog te hebben voor de gastro-intestinale gezondheid van hun patiënten in het kader van een holistische aanpak van de ziekte.
MS is een belangrijke oorzaak van ernstige invaliditeit bij jongvolwassenen. De incidentie zou stijgen door een interactie tussen genetische en omgevingsfactoren. Naar schatting zijn er in België ongeveer 15 000 patiënten met MS, dus een prevalentie van 127/100 000 inwoners. De diagnose wordt gesteld op een gemiddelde leeftijd van 20-40 jaar. MS komt vaker voor bij vrouwen. Het is een auto-immuunziekte, die gekenmerkt wordt door een inflammatoire demyelinisatie en degeneratie van axonen. MS kan een baaierd aan symptomen veroorzaken, die verschillen van patiënt tot patiënt: gezichtsproblemen, vermoeidheid, mobiliteitsproblemen, gevoelloosheid, cognitieve stoornissen. Meer dan 80% van de patiënten vertoont tevens maag-darmproblemen (constipatie, diarree, buikpijn …). Zijn dat geen voorlopertekenen van een verergering van de MS?
Correlatie tussen maag-darmproblemen en ernst van de MS
De studie1 is uitgevoerd bij 300 patiënten, vooral mannen (73%). 66% van de patiënten was 22 tot 24 jaar oud. Bij 77% van de patiënten zijn de maag-darmproblemen begonnen 1 tot 2 jaar, bij 19% 3 tot 4 jaar en bij 4% 5 tot 6 jaar na het stellen van de diagnose. Bij 44% ging het om een primair progressieve MS en bij 19% om een secundair progressieve MS. 26% van de patiënten werd behandeld met dimethylfumraat, 26% met fingolimod, 13% met glatirameeracetaat en 7% met corticosteroïden. De patiënten beoordeelden hun maag-darmsymptomen met de GSRS (Gastrointestinal Symptom Rating Scale), een schaal van 1 tot 7, en de neurologische problemen werden door de artsen beoordeeld met de EDSS (Expanded Disability Status Scale), een schaal van 0 tot 10. De vorsers hebben een zwakke positieve, maar toch statistisch significante correlatie vastgesteld tussen die twee scores (r = 0,132, p < 0,05). De patiënten met een hoge score van maag-darmsymptomen hadden ook een hogere EDSS-score en dus een ernstigere handicap. Bij een subgroepanalyse bleek dat resultaat niet significant af te hangen van de leeftijd van de patiënten. Er was hooguit wat meer invaliditeit in de leeftijdsgroep van 22-24 jaar dan in de andere leeftijdsgroepen.
Figure 1. A 29-year-old male presented with a 2-week history of right leg numbness, right hand weakness and brisk reflexes bilaterally with sustained clonus. T2 weighted and fluid-attenuated inversion recovery imaging show multiple hyperintensityies. A posterior left frontal lobe lesion (arrows) shows enhancement following contrast administration. An anterior right frontal lobe lesion does not (dashed arrows). This single study demonstrates both dissemination in space and dissemination in time.
Een gastro-intestinale evaluatie
De studie bevestigt dus dat maag-darmsymptomen een voorspellende waarde hebben wat de ernst van de MS betreft. De incidentie van MS was in deze studie bijzonder hoog bij mannen. Volgens de literatuur komt MS echter vaker voor bij vrouwen. De studie treedt de hypothese bij dat maag-darmproblemen niet mogen worden gezien als geïsoleerde symptomen, maar wel als factoren die kunnen bijdragen tot ziekteprogressie of die een voorspellende waarde hebben. Eerdere onderzoeken hebben aangetoond dat een disfunctie van het autonome zenuwstelsel sterke maag-darmproblemen kan veroorzaken, die dan weer de neurologische symptomen kunnen verergeren bij MS-patiënten.
De studie vertoont evenwel enkele zwakke punten. De maag-darmsymptomen werden gemeld door de patiënten, de patiënten waren niet representatief voor de algemene bevolking en de diagnose is niet voldoende gedocumenteerd. Desondanks pleiten die gegevens voor een gastro-intestinale follow-up bij MS-patiënten.
Bron:
- Saleem S, et al. Cureus 2025;17(5): e83386. doi:10.7759/cureus.83386
