Een goed moment om te stoppen met vapen
Een van de belangrijkste goede voornemens voor het begin van het jaar zou stoppen met vapen moeten zijn. We hebben lang gedacht dat de e-sigaret veilig of toch zeker minder schadelijk is dan tabak, maar in feite houdt vapen mogelijk ernstige risico’s in. Meerdere recente studies vestigen de aandacht op de effecten van e-sigaretten bij adolescenten en volwassenen. Het is hoog tijd de bevolking bewust te maken van de gevaren van vapen.
Een Ierse groep (Dublin) heeft de nadelige effecten van de e-sigaret bij adolescenten en jongvolwassenen onderzocht. Hun studie is in september 2024 gepubliceerd in Global Pediatrics.1
De auteurs beschrijven eerst de geschiedenis van de e-sigaret, die aanvankelijk is ontworpen als een praktisch en efficiënt middel om te stoppen met roken. Ze herinneren er vervolgens aan dat vapen de laatste jaren enorm is toegenomen bij adolescenten en jongvolwassenen. In dat verband halen ze een aantal ronduit alarmerende cijfers aan.
17,2% van de adolescenten
Volgens het rapport 2016 van de ESPAD (European Schools Project for Alcohol and Other Drugs) heeft bijna 40% van de Ierse adolescenten op de leeftijd van16 jaar al een e-sigaret gerookt en doet 15% dat regelmatig. De auteurs halen ook een meta-analyse aan uitgevoerd in niet minder dan 69 landen, die het aantal adolescenten dat occasioneel of regelmatig vapet, raamt op 17,2%.
De oorzaak: de bijzonder doeltreffende marketing van de fabrikanten, de sterke aanwezigheid van de e-sigaret op sociale netwerken, het grote aantal aroma's en de aantrekkelijkheid ervan (aroma's die als veilig worden voorgesteld) en het feit dat die producten gemakkelijk te verkrijgen zijn.
Als de vloeistof nicotine bevat, kunnen adolescenten en jongvolwassenen die regelmatig vapen, verslaafd worden, wat een risico inhoudt voor de ontwikkeling van de hersenen. De auteurs vermelden de volgende effecten (e-vloeistof met of zonder nicotine): concentratieproblemen, angst, stemmingsstoornissen en slaapproblemen. Vapen heeft uiteraard ook invloed op de luchtwegen.
Op het congres van de European Respiratory Society (ERS) in 2024 is een studie gepresenteerd waarin is vastgesteld dat de fysieke prestaties minder goed waren bij jongeren die vapeten, dan bij jongeren van dezelfde leeftijd die niet rookten, en dat die zelfs even slecht waren als bij sigarettenrokers.
De Ierse auteurs pleiten dan ook voor een striktere regelgeving die specifiek mikt op adolescenten, en stellen dat vapen moet worden beschouwd als zijnde een groot probleem voor de volksgezondheid. In dat verband benadrukken ze dat de artsen hun patiënten zouden kunnen en moeten aanraden te stoppen met de e-sigaret.
Risico's bij volwassenen
Goed gestructureerde studies documenteren beetje bij beetje de effecten bij volwassenen. Izquierdo-Condoy et coll. hebben de literatuur doorgenomen en hebben in juli 2024 een overzichtsartikel ad hoc gepubliceerd in Frontiers in Public Health.2
Samenvatting van de effecten van e-sigaretten bij gezonde mensen.
Als rokers of ex-rokers overschakelen op de e-sigaret, zullen de blootstelling aan kankerverwekkende stoffen en de risico's van het roken verminderen. De e-sigaret is inderdaad "minder schadelijk", maar dat wil niet zeggen "helemaal niet schadelijk". Bij mensen die nooit hebben gerookt, heeft vapen mogelijk ernstige effecten op de gezondheid van het hart- en vaatstelsel en het ademhalingsapparaat.
Risico op uveïtis
In november 2024 is in Ophtalmology een Taiwanese studie gepubliceerd die wijst op een hoger risico op uveïtis bij mensen die vapen.3 De auteurs zijn daarvoor uitgegaan van eerdere studies die hogere concentraties van eiwitten die samenhangen met oxidatieve stress, hebben gemeten bij mensen die vapen. Oxidatieve stress speelt mee bij de pathogenese van uveïtis. De internationale studie is uitgevoerd bij 419 325 vapers en gematchte controlepersonen. Het risico op uveïtis was hoger bij de vapers dan in de controlegroep: HR 2,53, 95% BI: 2,33-2,76.
Bronnen:
- Judith Meehan, Mairead Heffron, Helen Mc Avoy, et coll. The adverse effects of vaping in young people, Global Pediatrics, Volume 9, 2024, https://doi.org/10.1016/j.gpeds.2024.100190
- Izquierdo-Condoy Juan S., Naranjo-Lara Patricio, Morales-Lapo Estefanía, et coll. Direct health implications of e-cigarette use: a systematic scoping review with evidence assessment, Frontiers in Public Health, Volume 12, 2024 https://www.frontiersin.org/journals/public-health/articles/10.3389/fpubh.2024.1427752
- Alan Y. Hsu, Yu-Hsun Wang, Ning-Yi Hsia, et coll. Risk of Uveitis among E-Cigarette Users: A Multi-institutional TriNetX Study, Ophthalmology, 2024. https://doi.org/10.1016/j.ophtha.2024.11.008
Direct health implications of e-cigarette use: a systematic scoping review with evidence assessment
Risk of Uveitis among E-Cigarette Users: A Multi-institutional TriNetX Study
