Cholesterol en cardiovasculair risico: houd de hoeveelheid resterend cholesterol in de gaten.
Meerdere recente studies hebben de rol van de restcholesterolconcentratie bij hart- en vaataandoeningen tegen het licht gehouden. Patiënten bij wie de LDL-cholesterolconcentratie goed onder controle is, lopen toch nog een cardiovasculair risico. Gezien die vaststelling is men gaan zoeken naar andere factoren en met name het resterende cholesterol.
Een Deense groep heeft de correlatie onderzocht tussen een hoge restcholesterolconcentratie en het cardiovasculaire risico (myocardinfarct en coronairlijden) bij mensen die er een ongezonde levenswijze op nahouden.(1) De studie is in april 2025 gepubliceerd in The Lancet Regional Health.
Voor hun studie hebben de auteurs de gegevens doorgenomen van 104 867 mensen (58 286 vrouwen en 46 581 mannen) zonder duidelijk coronairlijden die hebben deelgenomen aan een groot Deens cohortonderzoek, de Copenhagen General Population Study. Tijdens een mediane follow-up van 9,2 jaar hebben 2484 deelnemers een myocardinfarct ontwikkeld en 3570 coronairlijden. De studie is uitgevoerd om na te gaan in welke mate dat risico kon worden toegeschreven aan een hoge restcholesterol. Ter herinnering, de restcholesterolconcentratie = de totale cholesterolconcentratie minus de HDL-C en minus de LDL-C.
Roken, weinig lichaamsbeweging, een ongezonde voeding
… en een hogere hoeveelheid resterend cholesterol
Actief roken, weinig lichaamsbeweging en een "slechte" voeding correleerden met een hoge restcholesterolconcentratie. Die laatste verklaarde 15% (95% BI: 9,7-20%) van het risico op myocardinfarct en 16% (95% BI: 11-21%) van het risico op coronairlijden bij rokers. Bij mensen met een sedentair leven bedroegen die cijfers respectievelijk 20% (13%-27%) en 21% (15%-28%) en bij mensen met een ongezonde voeding was dat respectievelijk 12% (6,6%-18%) en 14% (8,0%-19%). De resultaten waren vergelijkbaar bij mannen en vrouwen en ook in de verschillende subgroepen.
Figuur uit de studie. (1) Hier in groot formaat.
Gedeelte van het cardiovasculaire risico dat kan worden uitgelegd door een hoge restcholesterolconcentratie ("remnant").
Lagere restcholesterolconcentratie = minder cardiovasculaire atherosclerose
Een andere Deense studie, die in oktober 2025 is gepubliceerd in Atherosclerosis, heeft het effect van verschillende geneesmiddelen die inwerken op de resterende hoeveelheid cholesterol, en met name apo-C3-remmers (apolipoproteïne C-III) en ANGPTL3-remmers (angiopoïetine like 3) op de incidentie van atherosclerotische hart- en vaataandoeningen onderzocht. (2)
De studie is uitgevoerd bij 98 311 personen die hebben deelgenomen aan datzelfde Deense cohortonderzoek Copenhagen General Population Study, en die bij inclusie in de studie geen atherosclerotische hart- en vaataandoening vertoonden. 8506 deelnemers namen een statine in en 89 805 niet.
Het geraamde absolute risico op optreden van een atherosclerotische hart- en vaataandoening over verloop van 10 jaar bedroeg 20% bij de deelnemers die een statine innamen, en 11% bij de patiënten die geen statine innamen, bij wie de restcholesterolconcentratie hoger was dan 1 mmol/l (> 39 mg/dl).
Bij de deelnemers met een restcholesterolconcentratie hoger dan 1 mmol/l correleerde een verlaging van die concentratie met 50% of 80% met een daling van het risico op optreden van een atherosclerotische hart- en vaataandoening over een periode van 10 jaar met respectievelijk 2,7% (95% BI: 2,2-3,2%) en 4,1% (95% BI: 3,4-4,8%) bij de patiënten die een statine innamen, en respectievelijk 1,4% (95% BI: 1,3-1,5%) en 2,1% (2,0-2,3%) bij de deelnemers zonder statine.
Figuur uit de studie. (2)
Een Chinese studie, die in september 2025 is gepubliceerd in American Journal of Preventive Cardiology, heeft de correlatie tussen de restcholesterolconcentratie en ernstige cardiovasculaire accidenten (MACE) onderzocht bij type 2-diabetes patiënten die een vetverlagende behandeling kregen.
De studie is uitgevoerd bij 5143 patiënten met type 2-diabetes die bij inclusie in de studie geen MACE vertoonden en bij wie de serumlipiden minstens 4 keer waren gemeten. Tijdens een mediane follow-up van 6,3 jaar hebben 472 deelnemers een of meer MACE ontwikkeld: 154 overlijdens als gevolg van een hart- en vaataandoening, 211 gevallen van niet-fataal myocardinfarct en 148 gevallen van niet-fataal CVA.
Bij multivariate analyse gecorrigeerd voor de klassieke risicofactoren hebben de vorsers een correlatie vastgesteld tussen een hoge cumulatieve restcholesterolconcentratie en een hoger risico op MACE (HR = 1,71, 95% BI: 1,31-2,22), een hogere cardiovasculaire sterfte en een hoger risico op niet-fataal myocardinfarct bij de patiënten met type 2-diabetes.
Bronnen:
- Mia Ø. Johansen, Signe Vedel-Krogh, Sune F. Nielsen, et coll. Association of remnant cholesterol with unhealthy lifestyle and risk of coronary heart disease: a population-based cohort study, The Lancet Regional Health - Europe, Volume 51, 2025. https://doi.org/10.1016/j.lanepe.2025.101223
- Mie Balling, Otto Grøn Roepstorff, Thomas Alexander Gerds, et coll. Risk reduction of ASCVD attributed to lowering of remnant cholesterol from statins, fibrates, APOC3 inhibitors, and ANGPTL3 inhibitors: a cohort study, Atherosclerosis, Volume 409, 2025. https://doi.org/10.1016/j.atherosclerosis.2025.120471
Risk reduction of ASCVD attributed to lowering of remnant cholesterol from statins, fibrates, APOC3 inhibitors, and ANGPTL3 inhibitors: a cohort study
