Hypertensie en de uitdagingen ervan volgens de WGO. Het bewijsmateriaal omzetten in daden
De WGO heeft op 23 september haar rapport 2025 over hypertensie in de wereld(1) gepubliceerd. Een volledig overzicht, van opsporing tot behandeling, geïllustreerd met toch wel opmerkelijke cijfers. In 2024 waren Canada, Costa Rica, IJsland en Zuid-Korea zowat de enige landen ter wereld waar de bloeddruk bij meer dan 50% van de patiënten onder controle was. In 99 landen was dat bij minder dan 20% van de patiënten. En waar zit België?
De richtlijnen van de ESC en de ESH beschrijven de behandeling van hypertensie zeer uitgebreid, maar dat blijkt onvoldoende te zijn. Daarom heeft de WGO het wenselijk geacht een "Global report on hypertension 2025" te publiceren, een update van de versie van 2023. De reden daarvan is zeer eenvoudig. Naar schatting waren er in 2024 wereldwijd 1,4 miljard mensen van 30 tot 79 jaar met hypertensie; bij slechts een vijfde van die patiënten was de bloeddruk onder controle. Ongecontroleerde hypertensie is een van de belangrijkste risicofactoren voor myocardinfarct, cerebrovasculair accident, chronische nierinsufficiëntie en dementie. De financiële kosten van een ongecontroleerde hypertensie zijn ook hoog voor de patiënten, hun gezin en het budget voor de volksgezondheid Volgens het rapport wordt er onvoldoende aandacht besteed aan en onvoldoende geïnvesteerd in preventie en controle van hypertensie. En het ergste moet nog komen, want door de vergrijzing van de bevolking zal het probleem alsmaar toenemen.
België doet het beter dan zijn buurlanden
De gegevens van 195 landen en regio's zijn veeleer verontrustend. In vier landen is de bloeddruk bij > 50% van de patiënten met hypertensie onder controle, in 99 landen is dat < 20% en daartussen liggen een kleine honderd landen, die veel werken maken van programma's voor een betere controle van de bloeddruk. Drie landen hebben bijzonder sterke vooruitgang ter zake geboekt: Zuid-Korea (stijging van 5% in 1990 naar 59% in 2022), de Filippijnen (65% in een verkennend programma) en Bangladesh (van 18% in 2020 naar 58% in 2025) dankzij de politieke wil de strijd aan te binden tegen hypertensie en er de nodige budgetten voor uit te trekken. In België heeft 35% van de bevolking hypertensie; bij 43% van die patiënten is de bloeddruk onder controle, wat minder dan in Duitsland (51%), maar toch beter dan in Zwitserland (41%), Spanje (37%), Luxemburg (34%), Frankrijk (33%) en Nederland (28%).

Welke beleidselementen spelen mee bij het controleren van de bloeddruk?
De beste leerlingen van de klas hebben veel promotie gemaakt voor een kaliumrijke en natriumarme voeding, hebben een gestandaardiseerd modulair therapeutisch beleid ingevoerd, HEARTS genaamd (Healthy-lifestyle counselling • Evidence-based treatment protocols • Access to essential medicines and technologies • Risk-based cardiovascular management • Team-based care and task-sharing • Systems for monitoring and evaluation), geven vlotte toegang tot gevalideerde meetinstrumenten, een gestandaardiseerd behandelingsprotocol en nog heel wat andere elementen, die daarom nog niet van toepassing zijn op landen met een hoog inkomen zoals toegang tot de belangrijkste 5 farmacotherapeutische categorieën (95% versus 28% in armere landen). De landen die het meeste vooruitgang hebben geboekt bij de behandeling van hypertensie, zijn de landen die veel hebben ingezet op opsporing, preventie, controle van de adherentie, regelmatige follow-up van de patiënten, zelfmonitoring en ambulante meting van de bloeddruk. Bangladesh kan daarbij als voorbeeld worden aangehaald: het aantal mensen van wie de bloeddruk dankzij de behandeling onder controle is, is gestegen van 12 500 in 2020 naar 289 830 in 2025.
Aanbevolen maatregelen
De belangrijkste zijn:
- gebruik beproefde meetinstrumenten
- epidemiologische surveillance van hypertensie
- informatie geven over die "stille doder" en de gevaren eran
- preventie en controle van hypertensie belangen iedereen aan.
Bron:
Global report on hypertension 2025.https://www.who.int/publications/i/item/9789240115569