Obesitas: sociale isolatie en eenzaamheid aanpakken om het overlijdensrisico te verlagen
Amerikaanse vorsers hebben uitgaande van Britse gegevens (UK Biobank) de correlatie onderzocht tussen psychosociale factoren (sociale isolatie, eenzaamheid …) en het overlijdensrisico bij zwaarlijvige volwassenen. Ze concluderen dat een aanpak van sociale isolatie de totale sterfte bij zwaarlijvige mensen kan verlagen.(1)
De studie is uitgevoerd door een groep uit Louisiana (Verenigde Staten) en is in januari 2024 gepubliceerd in JAMA Network Open. Voor hun studie zijn de vorsers uitgegaan van Britse gegevens van de beroemde UK Biobank.(1)
De vraag was: "Verlaagt een verbetering van psychosociale parameters zoals sociale isolatie en eenzaamheid het overlijdensrisico ongeacht de doodsoorzaak?" De vorsers hebben het volgende vastgesteld: 1) de scores van sociale isolatie en eenzaamheid zijn bijzonder hoog bij zwaarlijvige mensen en 2) obesitas verhoogt het overlijdensrisico sterk.
In de grote UK Biobank hebben de vorsers mensen geselecteerd die bij inclusie in het register geen kanker of hart- en vaataandoening vertoonden en die werden gevolgd van maart 2006 tot november 2021. De belangrijkste eindpunten waren: de totale sterfte, de kankersterfte en de cardiovasculaire sterfte.
In het totaal ging het om 398 972 mensen die bij inclusie in de UK Biobank 40 tot 69 jaar oud waren. De gemiddelde leeftijd was 55,85 jaar. 55,26% (n = 220 469) waren vrouwen. 23,40% (n = 93 357) was zwaarlijvig te oordelen naar de BMI en 76,60% (n = 305 615) niet.
Tijdens een mediane follow-up van 12,73 jaar zijn 22 872 overlijdens geregistreerd.
De mate van sociale isolatie en eenzaamheid werd in een score gegoten. 45 673 (48,92%) van de 93 357 zwaarlijvige volwassenen hadden een sociale-isolatiescore van 0, 37 881 (40,58%) hadden een score van 1 (geringe isolatie) en 9803 (10,50%) een score van 2 of hoger (sterke isolatie).
59 342 deelnemers (63,56% ) hadden een eenzaamheidsscore van 0, 26 627 (28,52%) een score van 1 en 7388 (7,91%) een score van 2 of meer (sterke eenzaamheid). De prevalentie van sociale isolatie en die van eenzaamheid waren significant hoger bij de zwaarlijvigen dan bij de deelnemers zonder obesitas (p < 0,001).
Minder isolatie, minder eenzaamheid = lagere sterfte
De gecorrigeerde HR van overlijden ongeacht de doodsoorzaak bedroeg respectievelijk 0,85 (95% BI: 0,79-0,91) en 0,74 (95% BI: 0,69-0,80) bij de zwaarlijvige mensen met een sociale-isolatiescore van 1 en 0 in vergelijking met de zwaarlijvige mensen met een hoge score (≥ 2) van sociale isolatie.
De HR bedroeg respectievelijk 0,97 (95% BI: 0,89-1,06) en 0,86 (95% BI: 0,79-0,94) bij de zwaarlijvigen met een eenzaamheidsscore van 1 of 0 in vergelijking met de zwaarlijvige mensen met een hoge eenzaamheidsscore (≥ 2).
Bij multivariate analyse daalde de totale sterfte bij zwaarlijvige mensen naarmate de scores van sociale isolatie en eenzaamheid lager waren. Soortgelijke resultaten bij analyse van de cardiovasculaire sterfte, de kankersterfte en de sterfte aan andere oorzaken: hoge sterfte in geval van een hoge score van sociale isolatie en eenzaamheid en een lagere sterfte in geval van lagere scores.
Sociale isolatie had een groter effect op de sterfte (totale sterfte, kankersterfte, cardiovasculaire sterfte) dan eenzaamheid, depressie, angst en risicofactoren in samenhang met de levensstijl (alcohol, lichaamsbeweging en gezonde voeding).
Volgens de auteurs hebben sociale interacties positieve invloed op het sociale welzijn. Belangrijk zijn daarbij ondersteuning, promotie van een gezond gedrag en minder stress.

Figuur uit de studie. (1)
Bron:
- Zhou J, Tang R, Wang X, et coll. Improvement of Social Isolation and Loneliness and Excess Mortality Risk in People With Obesity. JAMA Netw Open. 2024 Jan. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2023.52824