Type 2-diabetes en zwanger? Te volgen risico’s
Alsmaar meer patiënten krijgen diabetes op jongere leeftijd, voor de leeftijd van 40 jaar. Bij jonge vrouwen met type 2-diabetes en kinderwens rijzen dan vragen over het risico voor de moeder en het kind tijdens de zwangerschap en in de perinatale periode. Een recente Britse studie heeft dat nader onderzocht.(1)
Als type 2-diabetes wordt gediagnosticeerd voor de leeftijd van 40 jaar, spreken we van diabetes die op jongere leeftijd ontstaat. De incidentie ervan is de laatste jaren gestaag gestegen, in die mate zelfs, dat type 2-diabetes niet meer kan worden gezien als een ziekte van oudere mensen: type 2-diabetes komt nu ook voor bij jongere mensen.
Tegen die achtergrond heeft de groep van Clement et coll. (Leeds, Londen en Norwich, Verenigd Koninkrijk) de zwangerschappen van vrouwen met type 2-diabetes en de daarmee samenhangende risico's voor de moeder en het kind tegen het licht gehouden.(1)
Ze hebben daarvoor de literatuur doorgenomen en een meta-analyse uitgevoerd. Die is in april 2025 gepubliceerd in de American Journal of Obstetrics & Gynecology (AJOG).
De auteurs herinneren er eerst aan dat vrouwen met diabetes die zwanger wilden worden, tot voor kort in het Verenigd Koninkrijk vooral vrouwen met type 1-diabetes waren. Maar nu zijn dat overwegend vrouwen met type 2-diabetes. In 2003 had 27 % van de zwangeren met een vooraf bestaande diabetes in het Verenigd Koninkrijk type 2-diabetes. In 2022 was dat cijfer gestegen tot 55 %.
De auteurs merken ook op dat een type 2-diabetes die op jongere leeftijd ontstaat, een agressiever fenotype heeft dan een type 2-diabetes die later wordt gediagnosticeerd: snellere verslechtering van de glykemiecontrole, sterkere stijging van het cardiovasculaire risico en frequentere diabetische complicaties.
Om de risico's tijdens de zwangerschap en in de perinatale periode bij vrouwen met type 2-diabetes beter te omschrijven, hebben de auteurs die vrouwen vergeleken met vrouwen met type 1-diabetes, vrouwen met zwangerschapsdiabetes en vrouwen zonder diabetes. Ze hebben daarvoor de observationele cohortonderzoeken doorgenomen die zijn gepubliceerd tussen 2009 en 2024.
De primaire eindpunten waren: aangeboren afwijkingen, doodgeboorte, neonatale en perinatale sterfte, geboortegewicht, hoog of laag geboortegewicht (large or small for gestational age) en macrosomie.
Bij de studie hoort een video, die u hier kan bekijken. De video toont een duidelijk "grafisch" abstract.
Na toepassing van strikte exclusiecriteria hebben de auteurs 47 studies gehandhaafd voor hun meta-analyse. De studies zijn uitgevoerd in een groot aantal landen verspreid over verschillende continenten. In het totaal ging het om 84 421 zwangerschappen bij vrouwen met type 2-diabetes, 34 751 zwangerschappen bij vrouwen met type 1-diabetes, 243 243 zwangerschappen bij vrouwen met zwangerschapsdiabetes en 5 398 613 zwangerschappen zonder diabetes (controlegroep). Het aantal zwangerschappen per studie lag tussen 723 en 4 469 053.
Te volgen risico's…
Bij vergelijking van de vrouwen met type 2-diabetes en de andere vrouwen hebben de vorsers een aantal verschillen waargenomen. De incidentie van small-for-gestational-age baby's was hoger bij de zwangeren met type 2-diabetes dan bij de zwangeren met type 1-diabetes (OR: 2,29; 95 % BI: 1,12–4,67) en ook de neonatale en de perinatale sterfte waren hoger: OR respectievelijk 1,53 (95 % BI: 1,20–1,94) en 1,31 (95 % BI: 1,07–1,61).
De tekst bevat een grote tabel in drie delen, hier te verkrijgen, die zwangerschappen bij vrouwen met type 2-diabetes vergelijkt met die bij vrouwen met type 1-diabetes (A), vrouwen met zwangerschapsdiabetes (B) en vrouwen zonder diabetes (C).
De incidentie van aangeboren afwijkingen (OR: 0,91; 95 % BI: 1,04–3,50), de incidentie van large-for-gestational-age baby's (OR: 3,49; 95 % BI: 2,49–4,89), de neonatale sterfte (OR: 3,96; 95 % BI: 3,38–4,64) en de incidentie van doodgeboorte (OR: 16,55; 95 % BI: 5,69–48,11) waren hoger bij de vrouwen met type 2-diabetes dan bij de vrouwen met zwangerschapsdiabetes.
Dat was ook zo bij vergelijking van de vrouwen met type 2-diabetes en zwangeren zonder diabetes: hogere incidentie van aangeboren afwijkingen (OR: 1,76; 95 % BI: 1,11–2,79), hogere incidentie van large-for-gestational-age baby's (OR: 2,79; 95 % BI: 1,93–4,04), hogere perinatale sterfte (OR: 4,18; 95 % BI: 2,91–6,01) en hogere incidentie van doodgeboorte (OR: 7,27; 95 % BI: 3,01–17,53).
Waarschijnlijk multifactoriele risico's
(die niet alleen samenhangen met type 2-diabetes)
De auteurs onderstrepen evenwel dat het risico waarschijnlijk multifactorieel is en niet enkel toe te schrijven is aan hyperglykemie. "Vermoedelijke" oorzaken zijn een hoge BMI, roken, hypertensie en de sociaaleconomische toestand.
Bron:
- Naomi S. Clement, Ahmad Abul, Rachel Farrelly, et coll. Pregnancy outcomes in type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis, American Journal of Obstetrics and Gynecology, Volume 232, Issue 4, 2025, https://doi.org/10.1016/j.ajog.2024.11.026
