Medicinale schimmels, bondgenoten bij vaccinatie?
Volgens een Amerikaanse studie, die gepubliceerd is in het tijdschrift BMC Immunology, zou inname van een voedingssupplement met schimmels het risico op bijwerkingen verminderen en de werkzaamheid verhogen bij een primovaccinatie tegen SARS-CoV-2.
Volgens dierexperimentele onderzoeken resulteert de inname van schimmelextracten bij vaccinatie in een betere bescherming tegen bepaalde pathogenen en met name het griepvirus en SARS-CoV-2 (1, 2). Mogelijk is dat te danken aan de immunomodulerende eigenschappen van bepaalde bestanddelen van fungi en met name bètaglucanen.
Gordon Saxe et coll. van de University of California San Diego (UCSD) hebben tussen juni 2021 en januari 2022 een placebogecontroleerde studie uitgevoerd bij 90 proefpersonen die werden gevaccineerd tegen SARS-CoV-2 (eerste, tweede of boosterdosis) (3). Het is de eerste studie van dit type. Ze hebben het product FoTv getest, een combinatie van extracten van twee schimmels: larixzwam (Fomitopsis officinalis) en het gewone elfenbankje (Trametes versicolor). 52 proefpersonen kregen 4 mg FoTv driemaal per dag tijdens de eerste vier dagen na de eerste dosis van het vaccin en 38 anderen kregen een placebo. De therapietrouw was hoger dan 95 %. FoTv had mogelijk heilzame effecten, maar enkel bij patiënten die nog niet in contact waren geweest met SARS-CoV-2 en die de eerste dosis van het vaccin kregen.
Het aantal bijwerkingen na vaccinatie na drie en vijf dagen was significant lager dan in de placebogroep en de bijwerkingen na vijf dagen waren ook minder ernstig (het verschil na drie dagen was niet significant). Er is geen duidelijk verschil tussen FoTv en de placebo vastgesteld bij de vrijwilligers die al in contact waren geweest met SARS-CoV-2.
Eenzelfde tendens werd gezien wat de vorming van antistoffen betreft tegen het RBD (Receptor-Binding Domain) en het stekeleiwit. De respons was steviger en hield langer aan in de FoTv-groep dan in de placebogroep, en dat gedurende zes maanden. Ook dat werd enkel waargenomen bij de vrijwilligers die nog niet in contact waren geweest met SARS-CoV-2.
De vorsers schrijven de geringere reactogeniciteit van het vaccin bij de mensen die nog nooit in contact waren geweest met SARS-CoV-2 toe aan de ontstekingsremmende effecten van FoTv [NVDR: die zijn mogelijk te danken aan de bètaglucanen. Schimmels bevatten grote hoeveelheden bètaglucanen]. FoTv correleerde ook met een progressievere kinetiek van de antistoffen: de maximale antilichaamtiter was hoger dan in de placebogroep. Dat wijst op een sterkere respons en een langere immuniteit.
Verder onderzoek is wenselijk om de werkzaamheid van die voedingssupplementen te bevestigen. Het zijn in elk geval goedkope, natuurlijke producten die de aanvaardbaarheid van vaccinatie op populatieniveau zouden kunnen verbeteren, mochten ze inderdaad het risico op bijwerkingen verkleinen en een langere immuniteit bewerkstelligen. "Verder onderzoek is nodig om de immunomodulerende eigenschappen van schimmelbestanddelen te ontrafelen. Die strategie blijkt veilig en haalbaar te zijn, kan snel worden opgestart en zou ook kunnen worden toegepast bij toediening van mRNA- of andere vaccins tegen andere ziektes", aldus de groep.
Volgens de groep is het zeer waarschijnlijk dat er nieuwe pandemieën zullen optreden, vooral een pandemie door het hoogpathogene vogelgriepvirus. Daarom moeten we onderzoeken hoe we de collectieve respons kunnen verbeteren. "In andere studies is aangetoond dat extracten van Fomitopsis officinalis actief zijn tegen de H5N1-stam van het hoogpathogene vogelgriepvirus. De overgrote meerderheid van de mensen is nog nooit in contact geweest met dat virus. Dat virus zou dus op elk moment kunnen toeslaan."
Bronnen:
- Induction of cross-protective immunity against influenza A virus H5N1 by an intranasal vaccine with extracts of mushroom mycelia, Ichinohe et al., J Med Virol. 2010 Jan;82(1):128-37. doi: 10.1002/jmv.21670
- Adjuvant activities of immunostimulating natural products: Astragalus membranaceus (Fisch.) Bge. and Coriolus versicolor in BNT162b2 vaccination against COVID-19 infection, Chan et al., J Leukoc Biol. 2024 Jan 5;115(1):177-189. doi: 10.1093/jleuko/qiad106
- Polypore mushroom mycelia as an adjunct to COVID-19 vaccination: a randomized clinical trial, Saxe et al., BMC Immunol. 2026 Jan 31;27(1):24. doi: 10.1186/s12865-026-00809-9
Adjuvant activities of immunostimulating natural products: Astragalus membranaceus (Fisch.) Bge. and Coriolus versicolor in BNT162b2 vaccination against COVID-19 infection
Polypore mushroom mycelia as an adjunct to COVID-19 vaccination: a randomized clinical trial
