PrEP bij zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven: De langverwachte resultaten van de PURPOSE-1-studie
PURPOSE-1 is de eerste klinische studie die de werkzaamheid en de veiligheid van pre-expositieprofylaxe (PrEP) met lenacapavir heeft onderzocht bij zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding gaven. De hooggespannen verwachtingen werden volledig ingelost: geen enkel geval van infectie tijdens behandeling met lenacapavir en geen zwangerschapscomplicaties. Slechts een klein aantal kinderen heeft borstvoeding gekregen. Dat is dus een veelbelovend alternatief voor een PrEP met F/TDF per os in die risicopopulatie. Een samenvatting van de presentatie van dr. L-G Bekker (Zuid-Afrika).
De WGO is een sterke pleitbezorger van PrEP bij zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, aangezien die een hoger risico op hiv-infectie lopen. Tot nog toe werd een PrEP met F/TDF of F/TAF aangeraden. De resultaten zijn echter niet denderend als gevolg van de gebrekkige therapietrouw. Dat probleem kan je omzeilen met injecties van langwerkende antiretrovirale middelen. In de PURPOSE-1-studie is geen enkel geval van hiv-infectie waargenomen bij cisvrouwen die werden behandeld met lenacapavir sc 2 x/jaar tegen 16 gevallen in de F/TDF-groep en 39 in de F/TAF-groep. Het was dan ook interessant de werkzaamheid en de veiligheid van PrEP met lenacapavir te evalueren bij zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding gaven. Die vrouwen worden immers vaak uit klinische studies geweerd. In preklinische studies had lenacapavir geen schadelijke effecten op de vruchtbaarheid of de ontwikkeling van de foetus of het kind.
Een atypische studie
De PURPOSE-1-studie(1) is uitgevoerd in het kader van een nieuw ethisch model, waarbij alle betrokkenen, de regelgevende agentschappen, de ethische commissies, kinderartsen en experts in gezondheid van de moeder, werden aangespoord zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, in de studie op te nemen. In het totaal ging het om 487 zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding gaven en 509 zwangerschappen, waarvan 104 tijdens behandeling met lenacapavir. De zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding gaven werden in 3 groepen ingedeeld: lenacapavir sc om de 26 weken (n = 2134), F/TAF per os 1 x/d (n = 2136) en F/TDF per os 1 x/d (n = 1068). De mediane leeftijd van de zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding gaven, in de lenacapavirgroep was 21 jaar. 34% had geen voorgeschiedenis van seksueel overdraagbare infectie. 5% had nog geen PrEP gebruikt en bij 79% was geen hiv-screeningtest uitgevoerd. De demografische kenmerken waren vergelijkbaar in de 3 groepen. Ook was er een farmacokinetisch deel: meting van de lenacapavirspiegel om de drie maanden bij de zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding gaven, en de kinderen en in de moedermelk.
Geen enkele infectie in de lenacapavirgroep
Het opvallendste resultaat is dat er geen enkel geval van hiv-infectie is vastgesteld in de lenacapavirgroep (0/184) tegen 4 van de 208 vrouwen van de F-TAF-groep en 1 van de 95 vrouwen van de F/TDF-groep. Het aantal à terme zwangerschappen bedroeg 96,4% in de lenacapavirgroep, 95% in de F/TAF-groep en 99% in de F-TDF-groep. Het percentage levendgeborenen was respectievelijk 66,3%, 54,6% en 57,1% en het aantal miskramen bedroeg respectievelijk 31,1%, 40,8% en 41,8%. Aangeboren misvormingen zijn waargenomen bij 6 kinderen van de lenacapavirgroep en bij 4 kinderen van de F/TAF-groep, cijfers die te verwachten waren. Bij farmacokinetische analyse was er geen statistisch significant verschil in blootstelling van zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding gaven aan lenacapavir volgens het zwangerschapstrimester of in het post partum in vergelijking met de vrouwen die niet zwanger waren en geen borstvoeding gaven. Lenacapavir werd teruggevonden in de moedermelk (mediaan kwartielinterval melk/plasma: 0,52, n = 102). De blootstelling van de baby's aan lenacapavir was laag (mediane kwartielafstand plasma van de zuigelingen die borstvoeding kregen, en het plasma van de moeders: 0,02, n = 98). De incidentie van bijwerkingen strookte met wat over de 3 geneesmiddelen is gepubliceerd.

Een nieuw studiemodel
- PrEP met lenacapavir 2 x/jaar werkte zeer goed, was veilig en werd goed verdragen door zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding gaven.
- De evolutie van de zwangerschappen tijdens behandeling met lenacapavir was vergelijkbaar met die tijdens orale PrEP en die in de algemene bevolking.
- 95% van de zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding gaven, die daarvoor in aanmerking kwamen, heeft beslist de PrEP met lenacapavir voort te zetten of te starten tijdens een open extensiefase.
- Die optie wordt bijgetreden door de FDA en de richtlijnen van de WGO van 2025.
Bij het op touw zetten van de PURPOSE-1-studie hebben de vorsers veel belang gehecht aan ethische aspecten en het inclusieve karakter van de studie teneinde die nieuwe optie voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding gaven sneller te kunnen bekrachtigen.
Bronnen:
- Bekker L-G, et al. IAS 2025;#3535. https://conference.ias2025.org/media-1251-purposeful-prep-new-insights-on-lenacapavir-for-prevention
- Inclusion of pregnant and lactating people in the PURPOSE 1 study: efficacy, safety, and pharmacokinetics