Hiv/aids en seksueel overdraagbare infecties. Een stand van zaken in Afrika en wereldwijd
De WGO heeft strategieën ontwikkeld om hiv-infectie, seksueel overdraagbare infecties en virale hepatitis tegen te gaan. Die hebben alle dezelfde doelstelling: een einde maken aan epidemieën, die een bedreiging vormen voor de volksgezondheid. Op de 13th International AIDS Society Conference on HIV Science, die heeft plaatsgevonden in Kigali (Rwanda), is veel gesproken over de strijd tegen hiv-infectie en seksueel overdraagbare infecties in Afrika en de rest van de wereld in het licht van alarmerende budgettaire beperkingen. Afrika telt meer dan 26 miljoen hiv-geïnfecteerde patiënten. Een gesprek met prof. A. Grulich (University of New South Wales, Sydney), expert in volksgezondheid sinds meer dan 30 jaar.(1)
Goede resultaten wat hiv-infectie betreft in Afrika
Volgens het laatste rapport van UNAIDS zijn de resultaten wereldwijd vrij goed. Het aantal nieuwe infecties is tussen 2010 en 2024 wereldwijd gedaald met 40%. In het oosten en het zuiden van Afrika is het aantal nieuwe infecties gedaald met 56%, in West- en Centraal Afrika met 55%, in Azië-Pacific met 21% en in West-Europa en Noord-Amerika met 14%. In Oost-Europa daarentegen is het aantal nieuwe infecties gestegen met 7%, in Latijns-Amerika met 13% en in het Midden-Oosten en Noord-Afrika met 94%. Als je die cijfers afzet tegen de 90%-doelstelling in Oost- en zuidelijk Afrika, betekent dat volgens prof. Grulich "dat Afrika met een daling van 56% op de goede weg is. Maar de cijfers verschillen sterk van land tot land. In sommige streken zijn de resultaten uitzonderlijk slecht en in andere is het aantal nieuwe infecties nauwelijks gedaald". In 2024 zijn 1,3 miljoen nieuwe hiv-infecties geregistreerd, waarvan 50% in Oost-Afrika en het zuiden van Afrika en 23% in Azië-Pacific.
Slechte resultaten inzake seksueel overdraagbare infecties wereldwijd
Naar schatting is de morbiditeit als gevolg van de 4 geneeslijke seksueel overdraagbare infecties (syfilis, chlamydiase, gonorroe, Trichomonas-infectie) wereldwijd niet verminderd, ongeacht de regio. In Europa is die morbiditeit zelfs licht gestegen. In de Verenigde Staten is het aantal gevallen van gonorroe en chlamydiase niet gedaald, maar is de incidentie van syfilis zeer snel gestegen. Die cijfers zijn over het algemeen afkomstig uit rijke landen met een goed ontwikkeld bewakingssysteem. Daar word je volgens prof. Grulich dan ook niet vrolijk van. In veel landen waarin overdracht van moeder op kind en neonatale syfilis grotendeels waren uitgeschakeld, blijkt de ziekte weer de kop op te steken. In Australië bijvoorbeeld, waar geen enkel geval van congenitale syfilis is geregistreerd over een periode van circa vijf jaar, wordt een sterke stijging van het aantal gevallen van congenitale syfilis waargenomen, vooral in geïsoleerde gemeenschappen van Aboriginals, die niet worden getest en die niet beschikken over de vereiste geneesmiddelen.
Zeer uiteenlopende resultaten
- Hiv-infectie: het goede nieuws is dat een aantal Afrikaanse landen succesvol is en de doelstellingen van de WGO benadert. Die acties hangen echter in grote mate af van financiering door donoren, en die staat onder druk. Elders in de wereld is er nog veel werk aan de winkel, vooral in de doelpopulaties die geen toegang tot gezondheidszorg hebben wegens de discriminatie en de stigmatisering in een aantal landen.
- Seksueel overdraagbare infecties: De laatste twintig jaar hebben we belangrijke nieuwe ontwikkelingen gekend bij het bestrijden van hiv-infectie, maar de situatie inzake seksueel overdraagbare infecties is heel wat minder rooskleurig. Wereldwijd is waakzaamheid geboden, vooral wat syfilis betreft. Hopelijk kan die tendens worden gekeerd met een combinatie van condoomgebruik, opsporing en doxy-PrEP. Prof. Grulich: "We hebben maar kans op slagen met gecoördineerde acties gericht op hiv-geïnfecteerde patiënten, die rekening houden met de verwachtingen en de rechten van de patiënten inzake seksualiteit en voortplanting.
Bron:
- Grulich A. IAS 2025;plenary session. https://conference.ias2025.org/media-1106-2025-time-to-bring-hiv-sexual-and-reproductive-health-together-for-better-care
