"De coronacrisis als katalysator" (opinie arts-specialist in opleiding orthopedie)
BRUSSEL 09/11 - Corona heeft ons in de greep. Het is niet de tijd om te klagen. Het is de tijd om samen aan één zeel te trekken en te zorgen dat we de gezondheidssector rechthouden. En samen, dat zijn wij allemaal, van ziekenhuismedewerker tot ziekenhuismanagement. Voor elke groep weegt deze crisis zwaar. Toch moeten we ook durven positieve zaken te belichten.
Deze pandemie heeft sinds maart een samenhorigheidsgevoel op gang gebracht en een structureel probleem blootgelegd, in verschillende sectoren en op verschillende niveaus. Onze zorg heeft een gezicht gekregen. Dat kan een positieve katalysator zijn voor broodnodige hervormingen waar de sector al lang op wacht.
De arts-specialisten en huisartsen in opleiding zijn daarin een groep die vaak vergeten wordt. Niet zozeer door collega's in de sector, wel door de maatschappij en haar verlengde arm: de beleidsmakers. Met meer dan 8000 zijn ze: afgestudeerde artsen die zich verder specialiseren tot huisarts of arts-specialist. Een groep die dag en nacht klaar staat in de ziekenhuizen en huisartspraktijken om de eerste opvang te voorzien van patiënten, met of zonder corona. Ze werken onder het zogenaamd sui generis – statuut, een light-versie van een werknemersstatuut, dat ingevoerd werd in 1983 als overgangsmaatregel. Anno 2020 worden door dit statuut nog steeds geen pensioenrechten, werkloosheidsuitkeringen, palliatief verlof of andere sociale rechten opgebouwd. Uniek in de maatschappij.
Bovendien werken ze onder arbeidsomstandigheden die in geen enkele collectieve arbeidsovereenkomst in andere sectoren geaccepteerd zouden worden. Een wet op arbeidsduur waarop, sinds de invoering ervan in 2010, nog nooit controles gebeurde, wachtdiensten die niet uitbetaald worden en nergens een onafhankelijk orgaan waar problemen gemeld kunnen worden. Op dit moment ervaren sommige artsen in opleiding werkweken van meer dan 90 uren, staan ze bij in verpleegkundige zorgen op intensieve diensten, en zijn 24-uurs shiften terug van nooit weggeweest. Vergeet niet: daarnaast loopt de opleiding door en dienen zij zich tot specialist te vormen in deze moeilijke tijden. Is het overal zo erg? Zeker niet. Is het beter dan vroeger? Ongetwijfeld. Moeten we er daarom niet meer over spreken? Absoluut niet.
In het regeerakkoord van de regering De Croo werd het woord ‘arts in opleiding' niet één keer vermeld in de 150 pagina's. In een periode waarin geweten is dat zij een bijzonder belangrijke maatschappelijke taak verrichten en waarin de hele zorgsector gelauwerd wordt, is dat op zijn minst opvallend. Het toont aan dat er op die nagel geklopt mag blijven worden, want ja: het is een budgettaire kwestie, en dus zijn er politici nodig die prioriteiten stellen. De artsen van morgen zouden meer dan ooit een prioriteit moeten zijn.
Moet er minder geklaagd worden? Misschien. Mogen problemen daarom niet meer benoemd worden? Zeker en vast niet. De beleidsplannen van de ministers worden momenteel uitgetekend, ik maak me geen illusies, grote hervormingen maak je niet zomaar. Het leggen van een basis wel, en daar moeten we vandaag mee starten. Waardeer de 8000 Belgische huisartsen en specialisten in opleiding door hen te benoemen in de beleidsplannen, door de opwaardering van hun sociaal statuut als een prioriteit te maken, door hun arbeidsvoorwaarden wettelijk vast te leggen, door een ombudsfunctie te voorzien waar ze terecht kunnen. En bovenal, door hen een perspectief te bieden en te erkennen voor hun werk. Net zoals we dat vragen voor de hele zorgsector, allemaal samen, één zeel.
Jonas Brouwers, voorzitter Vlaamse vereniging voor arts-specialisten in opleiding, arts-specialist in opleiding orthopedie, PhD-onderzoeker kwaliteit van zorg.
MediQuality biedt haar leden de mogelijkheid hun mening te uiten over actuele en/of medische kwesties. Deze opinies weerspiegelen de persoonlijke mening van hun auteur en vallen onder diens verantwoordelijkheid.
MediQuality biedt haar leden de mogelijkheid hun mening te uiten over actuele en/of medische kwesties. Deze opinies weerspiegelen de persoonlijke mening van hun auteur en vallen onder diens verantwoordelijkheid.
