Van een laag geboortegewicht naar COPD

Mogelijk speelt nog een andere factor mee: de ontwikkeling van de longen in utero en tijdens de eerste levensjaren. In een aantal studies is immers een correlatie vastgesteld tussen een laag geboortegewicht en COPD op volwassen leeftijd. Die correlatie is echter niet formeel bewezen. Om dat uit te pluizen, hebben de auteurs een studie op touw gezet om de mogelijke correlatie tussen het geboortegewicht en het risico op COPD te evalueren. 

Een prospectieve studie uitgaande van de gegevens van de UK Biobank

De auteurs zijn voor hun prospectieve studie uitgegaan van de gegevens van de UK Biobank, een groot prospectief cohortonderzoek, waarin meer dan 500 000 deelnemers van 40-69 jaar in het Verenigd Koninkrijk zijn geregistreerd. Ze hebben hun studie uitgevoerd bij de 251 172 deelnemers die hun geboortegewicht kenden. Het geboortegewicht werd in kwintielen ingedeeld (Q1-Q5). Q3 was de referentiegroep.

Tijdens een mediane follow-up van 12,3 jaar zijn 5602 gevallen van COPD gediagnosticeerd. De incidentie van COPD was hoger bij de deelnemers met een geboortegewicht in het laagste kwintiel (Q1, lager dan 2,86 kg) (HR = 1,21, 95% BI: 1,11-1,32). De vorsers hebben een niet-lineaire relatie gemeten tussen het geboortegewicht en het risico op COPD. De relatie tussen het geboortegewicht en het risico op COPD was concaaf naar boven toe. Het risico was het laagst in de referentiegroep (Q3). Bij gestratificeerde analyse zijn ook interacties met de leeftijd, passief roken en roken tijdens de zwangerschap vastgesteld.

De longfunctie volgen

In die studie correleerde een lager geboortegewicht met een hoger risico op COPD. De dosis-responscurve was niet lineair. Ook zijn interacties met het geboortegewicht en andere covariabelen vastgesteld, meer bepaald een significante correlatie tussen roken tijdens de zwangerschap en een laag geboortegewicht.

Dat betekent daarom nog niet dat er een oorzakelijk verband tussen beide is, maar er zijn toch een aantal hypothesen die die resultaten zouden kunnen verklaren. Een laag geboortegewicht betekent over het algemeen ook onvoldoende ontwikkeling en een minder goede architectuur van de longen wegens de intra-uteriene groeiachterstand met daardoor een risico op chronische ontsteking. Ontstekingsmediatoren zoals TNF-α en interleukines (IL-6) spelen daarbij een belangrijke rol: ze veroorzaken een chronische ontsteking van de luchtwegen en hebben negatieve invloed op de longfunctie. Een vroeggeboorte, vaak de oorzaak van een laag geboortegewicht, correleert met bronchopulmonale dysplasie, en die kan predisponeren tot een obstructief ventilatoir syndroom op volwassen leeftijd. De vraag rijst dan ook of het niet goed zou zijn baby's met een laag geboortegewicht goed te volgen. Meer aandacht voor de longfunctie is dus zeker wenselijk in die populatie. 

Bronnen:

Association between birth weight and chronic obstructive pulmonary disease in the UK Biobank: a prospective cohort study
Lung function in adult survivors of very low birth weight, with and without bronchopulmonary dysplasia
Du faible poids de naissance à la BPCO