E-sigaretten van de nieuwste generatie: een noodzakelijk kwaad?
“De hamvraag blijft altijd: zijn de nieuwe producten zoals vapes en elektronische sigaretten nu een hulpmiddel om met roken te stoppen of eerder een opstap naar het roken van sigaretten?” Aan het woord is Adrien Meunier, die na een carrière als verpleegkundige intensieve zorg nu aan rookstopbegeleiding doet in het Citadelle-ziekenhuis in Luik. Hij licht enkele recente ontwikkelingen op het vlak van de nieuwste e-sigaretten toe.
"De grote schuldige is uiteraard de klassieke sigaret, waarbij het papier en tabak verbranden en zo'n 7.000 giftige stoffen vrijkomen. En dan is er de nicotine die verslavend werkt. Binnen de drie seconden komt nicotine in de hersenen, hecht deze stof zich aan receptoren in hersenen, gevolgd door de vrijzetting van endorfinen en men voelt zich opgewekt", aldus Meunier. "Maar nicotine zelf is niet schadelijk en is eigenlijk een goed antidepressivum. Het slechte is de verbranding. De klassieke elektronische sigaret is het langst op de markt, niet uitgevonden door de tabaksindustrie maar wel door een Chinese apotheker rond de milleniumwisseling toen zijn vader stervende was aan longkanker en traditionele behandelingen niks uithaalden en hij een middel zocht om nicotine aan zijn vader toe te dienen. De tabaksindustrie zag er brood in en ontwikkelde verschillende modellen, o.a. door het verwarmen van een vloeistof. Maar niet ideaal om nicotine efficiënt af te leveren en de temperaturen die hiervoor nodig zijn, zijn best hoog. In die vloeistoffen zitten ook toxische stoffen. De bekendste e-sigaretten zijn toch wel deze met een heel grote batterij die ook als handvat dient." Maar het grootste probleem hierbij is dat men in die vloeibare vorm geen hoge dosissen nicotine kan oplossen en de vrijgekomen dosissen laag zijn. Je moet dus - bij manier van spreken - de hele dag lurken aan die e-sigaret om je noden te voldoen. "Ook voor de longen is dit geen goede zaak", legt Meunier uit.
E-sigaret bij rookstop: niet bij jongeren en zwangere vrouwen
Dan kwamen de tabaksproducenten met de kleinere versies, de nicotinepods. Deze cartridges bevatten nicotine (vaak in zoutvorm), propyleenglycol en plantaardige glycerine als vloeistoffen en aroma's. Meunier: "De nicotinezouten zorgen voor een snellere opname in het lichaam, je moet minder inhaleren en daarom lijken deze pods meer op de ervaring met een klassieke sigaret. Daarom kan dit geschikt zijn om met roken te stoppen." Adrien Meunier heeft weinig vertrouwen in de pods die de tabaksindustrie op de markt brengt, want het is niet altijd duidelijk wat er juist in zit: "Toch is dit nog altijd beter dan de klassieke, verbrandbare sigaret."
In zijn ziekenhuis start de rookstopbegeleiding steevast met nicotinesubstitutie, bij voorkeur in pleister- of tabletvorm. De basisdosering van de patches is 21 mg gedurende 42 dagen en vervolgens 42 dagen aan 14 mg. Wie nog nooit een rookstoppoging heeft ondernomen, ga ik nooit een e-sigaret aanraden. Maar een e-sigaret kan wel een tijdelijk hulpmiddel zijn als de nicotinesubstitutie niet het verhoopte resultaat levert en iemand echt zwaar nicotineafhankelijk is. Vaak zien we dit bij mensen die 40 sigaretten of meer per dag rookten. De e-sigaret raden we wel niet aan bij jongeren of bij zwangere vrouwen."
Hij ziet ook smart vapes opduiken, een vape waarop je eveneens elektronische spelletjes kunt spelen. "Of hoe je verslaving aan sigaretten koppelt aan een andere verslaving", aldus Meunier. "Jongeren zijn het voornaamste doelpubliek voor de producenten van deze allernieuwste e-sigarettengeneratie. Ik krijg in mijn klinische praktijk vaker jongeren over de vloer om het over rookstop te hebben."
Tot slot geeft Meunier toe dat het voor huisartsen inderdaad niet evident is om aan rookstokbegeleiding te doen. Het is tijdrovend, vraagt toch wel enige kennis en training en het is beter om door te verwijzen naar tabakologen.
Naar een interview met tabakoloog Adrien Meunier (CHU Citadelle, Luik).
