Chronische inflammatoire darmaandoeningen: het “opportuniteitsvenster” te baat nemen om biosimilars voor te schrijven
Een groep experts in de gastro-enterologie is de mening toegedaan dat een beter gebruik van biosimilars van TNF-alfa-antagonisten essentieel is om een groter aantal patiënten sneller toegang te geven tot een zeer effectieve behandeling voor chronische inflammatoire darmaandoeningen, vooral patiënten met een matige tot ernstige aandoening.(1)
Als de evolutie van een chronische inflammatoire darmaandoening niet kan worden ingedijkt met de klassieke behandeling, is het wenselijk snel over te schakelen op een TNF-alfa-antagonist zoals infliximab of adalimumab. Als je de behandeling start tijdens het "opportuniteitsvenster", d.w.z. vroeg in het ziekteverloop, kan je progressie van de ziekte afremmen. Maar doordat ze zo duur zijn, worden biologische geneesmiddelen in veel landen enkel voorgeschreven in geval van een ernstige aandoening en bij patiënten die een hoog risico lopen op complicaties.
Kunnen biosimilars het pad effenen voor een snellere toegang tot TNF-alfa-antagonisten bij de behandeling van chronische inflammatoire darmaandoeningen? Een panel van gastro-enterologen heeft de koppen bij elkaar gestoken. In 2024 waren 17 biosimilars van TNF-alfa-antagonisten te verkrijgen in de Verenigde Staten en 15 in Europa. Die geneesmiddelen zijn sinds circa 10 jaar in de handel te verkrijgen, maar worden onvoldoende voorgeschreven, grotendeels omdat de richtlijnen van de nationale en de internationale wetenschappelijke verenigingen werken met behandelingsniveaus. Pas als een behandeling met niet-biologische geneesmiddelen zoals aminosalicylaten, corticosteroïden en immunomodulatoren (thiopurines of methotrexaat) mislukt, komt de patiënt in aanmerking voor behandeling met een biologisch geneesmiddel. Sinds de publicatie van studies die pleiten voor een vroege behandeling met TNF-alfa-antagonisten, zijn de richtlijnen geëvolueerd en raden ze nu aan sneller innovatieve geneesmiddelen voor te schrijven aan bepaalde patiënten en met name patiënten met een hoogrisicofenotype.
Maar de kosten …
De auteurs erkennen evenwel dat de kosten waarschijnlijk een van de belangrijkste obstakels zijn tegen een snel voorschrijven van TNF-alfa-antagonisten bij chronische inflammatoire darmaandoeningen. De economische belasting van chronische inflammatoire darmaandoeningen is immers in grote mate toe te schrijven aan de behandeling met TNF-alfa-antagonisten. Volgens een grote Franse monocentrische studie die is gepubliceerd in 2019, waren TNF-alfa-antagonisten goed voor 84% van de gemiddelde jaarlijkse kosten per patiënt (€ 15 775). In 2024 is een enquête gehouden bij 233 artsen wereldwijd die patiënten met chronische inflammatoire darmaandoeningen behandelden. 51,9% van de respondenten heeft verklaard dat de hoge kosten van biologische geneesmiddelen de toegang tot die nochtans zeer effectieve behandeling afremden.
Misschien zouden we patiënten met een chronische inflammatoire darmaandoening sneller met biologische geneesmiddelen kunnen behandelen als we meer biosimilars zouden voorschrijven. Biosimilars van TNF-alfa-antagonisten zijn effectief en veilig bij de behandeling van chronische inflammatoire darmaandoeningen en zijn merkelijk goedkoper dan de referentieproducten. De lagere prijs is een sleutelfactor bij het voorschrijven van biosimilars van TNF-alfa-antagonisten. In een enquête uitgevoerd die in 2023 is uitgevoerd bij 234 artsen met veel expertise inzake chronische inflammatoire darmaandoeningen wereldwijd, heeft 54,7% van de artsen die vertrouwd waren met biosimilars van infliximab en adalimumab, verklaard dat de lagere kostprijs de bepalende factor was bij hun beslissing biosimilars voor te schrijven in de klinische praktijk.
Er zijn nog altijd obstakels
Dankzij de lagere kostprijs van biosimilars wordt het mogelijk bij een groter aantal patiënten een behandeling met TNF-alfa-antagonisten te starten tijdens het "opportuniteitsvenster". Dankzij hun lagere prijs zullen de patiënten de behandeling allicht ook gedurende langere tijd voortzetten, wat belangrijk is om in remissie te blijven. Volgens de auteurs kunnen biosimilars dan ook zorgen voor continuïteit in de behandeling van chronische inflammatoire darmaandoeningen. Maar toch zijn er nog obstakels tegen het voorschrijven van biosimilars: complexe terugbetalingsvoorwaarden, een aantal artsen is sceptisch wat biosimilars betreft, een aantal patiënten maakt zich zorgen als ze niet het referentieproduct krijgen … Daarom moet voorrang worden gegeven aan het verstrekken van goede informatie aan de patiënten en aan een goede bijscholing van artsen.
Bron:
- Fiorino G, Ananthakrishnan A, Cohen R et coll. Accelerating Earlier Access to Anti-TNF-α Agents with Biosimilar Medicines in the Management of Inflammatory Bowel Disease. J. Clin. Med. 2025, 14(5), 1561; https://doi.org/10.3390/jcm14051561
