De aanvaarding van biosimilars door de patiënten … en de artsen verbeteren
Hoewel de werkzaamheid en de heilzame effecten van biosimilars ruimschoots bewezen zijn, worden ze vaak niet goed aanvaard. Wat kunnen we voor de patiënten en de artsen doen om de toegang tot die doeltreffende geneesmiddelen te bevorderen? Recentelijk hebben een Finse en een Amerikaanse studie dat punt onder de loep genomen. (1) (2)
Onderzoeksters uit Uusimaa (Finland) hebben in januari 2025 een interessante studie gepubliceerd in BMJ Open. (1)
Ze hebben de verwachtingen van gebruikers van biologische geneesmiddelen ten aanzien van het referentieproduct en het biosimilar vergeleken en hebben onderzocht welke factoren de aanvaarding van biosimilars (en van biologische geneesmiddelen in het algemeen) zouden kunnen bevorderen en de therapietrouw zouden kunnen verhogen.
De twee onderzoeksters hebben daarvoor in 2022 via 88 apotheken in Finland en twee patiëntenorganisaties een anonieme online-enquête verstuurd naar gebruikers van het referentieproduct of biosimilars van adalimumab, etanercept, filgrastim en pegfilgrastim.
199 patiënten hebben de enquête beantwoord. De mediane leeftijd was 50 jaar, 69% waren vrouwen. 66% gebruikte een biosimilar. Bij 60% van de patiënten ging het om hun eerste biologisch geneesmiddel en 50% kreeg die behandeling sinds minstens 3 jaar. Alle patiënten dienden het geneesmiddel zelf toe.
De patiënten zelfstandiger maken
In 65% van de gevallen werd de beslissing om een biologisch geneesmiddel te starten genomen door de voorschrijvende arts. In slechts 24% van de gevallen werd de beslissing door de arts in overleg met de patiënt genomen na een bespreking van de verschillende therapeutische mogelijkheden. De meest gebruikte biologische geneesmiddelen (referentieproduct of biosimilar) waren adalimumab (64%) en etanercept (26%), meer bepaald voor de volgende aandoeningen: reumatoïde artritis (32%), ziekte van Crohn (22%), axiale spondyloartritis (15%) en colitis ulcerosa (13%).
De belangrijkste drie factoren die volgens de patiënten invloed hadden op hun therapietrouw (naast de werkzaamheid van het product uiteraard), waren: weinig bijwerkingen (58%), toegang tot begeleiding of ondersteuning (54%) en gebruiksgemak van de injectiepen (48%).
Figuur uit de studie. (1) Factoren die belangrijk werden geacht naast de werkzaamheid van de behandeling
Bij het voorschrijven van een eerste biologisch geneesmiddel vonden de meeste patiënten (95%) dat ze voldoende informatie en instructies voor zelftoediening van het geneesmiddel hadden gekregen. 89% vond een persoonlijk contact belangrijk. Andere factoren die volgens de patiënten belangrijk waren, waren: informatie over de bijwerkingen (49%), instructies over de keuze van de plaats van injectie (48%) en praktische adviezen over de bewaring en het transport van het geneesmiddel (40%).
De gebruikers van biosimilars hadden meer vragen over bijwerkingen dan de gebruikers van het referentieproduct (49% vs. 35%). Het is dus belangrijk meer informatie te geven over biosimilars (die per definitie later in de handel zijn gebracht dan het referentieproduct).
Figuur uit de studie. (1) Nood aan informatie volgens de subgroep (biosimilars/referentieproduct)
Ook informatie geven aan de artsen
De Amerikaanse studie, die in mei 2025 is gepubliceerd in Journal of the American Board of Family Medicine (JABFM), heeft enkel gekeken naar biosimilars, maar is uitgevoerd bij patiënten (n = 379) en gezondheidswerkers (n = 368), die werden ingedeeld in meerdere subgroepen en een controlegroep(2) en informatie kregen over een fictief biosimilar.
De informatie over het biosimilar werd in beide groepen niet altijd correct begrepen. Vandaar het belang van educatie over die producten zowel van de patiënten als van de gezondheidswerkers.
Bronnen:
- Pölkki M, Prami T. Cross-sectional patient survey of biological medicine users in Finland to investigate the types of guidance needed by patients in order to carry out their treatment successfully. BMJ Open. 2025 Jan 15 https://doi.org/10.1136/bmjopen-2024-090136
- Johnson M, Thompson JE, Tilley AA, et coll. Perceptions and Preferences for Defining Biosimilar Products in Prescription Drug Promotion. J Am Board Fam Med. 2025 May 12 https://doi.org/10.3122/jabfm.2024.240151R1
Perceptions and Preferences for Defining Biosimilar Products in Prescription Drug Promotion
