Psychosociaal welzijn en distress bij jonge moeders met type 1- of type 2-diabetes
Hoe beleven jonge vrouwen met type 1- of type 2-diabetes hun zwangerschap en hun “overgang naar het moederschap” na de geboorte van het kind? Verschilt hun context van die van vrouwen zonder diabetes? Welke invloed heeft de postpartale periode van de overgang op het sociale welzijn en de distress als gevolg van de diabetes? Australische vorsers hebben dat onderzocht en zijn daarbij tot de conclusie gekomen dat een aangepast en specifiek beleid wenselijk is.(1)
De studie, die in maart 2025 is gepubliceerd in Sexual & Reproductive Healthcare, heeft de specifieke context van vrouwen met diabetes (type 1- of type 2-diabetes) in het post partum en de eventuele correlatie tussen het psychosociale welzijn en distress als gevolg van diabetes onderzocht.1 Ze hebben hun transversale enquête uitgevoerd door middel van een vragenlijst gebaseerd op de Diabetes Distress Scale (DDS) en de Postnatal Wellbeing in Transition Questionnaire (PostTrans Questionnaire),3 twee gevalideerde tools voor meting van de distress als gevolg van diabetes en het psychosociale welzijn tijdens de overgang naar het moederschap.
Distress als gevolg van diabetes, een vrij recent begrip, wordt gedefinieerd als de belasting die voortvloeit uit de dagelijkse aanpak van diabetes: stress, angst, gevoel van frustratie en onvermogen, ontmoediging …
De overgang naar het moederschap, ook een vrij recent begrip, wordt gedefinieerd als het geheel van fysieke, psychische, sociale en relationele veranderingen (moeder-kindrelatie, interpersoonlijke relaties) die optreden bij vrouwen na de zwangerschap en de bevalling. In de media wordt die overgang vaak in wazige termen beschreven. Een Koreaanse studie uit 2022 (naast andere publicaties) schept meer duidelijkheid daarover en biedt een helder theoretisch kader.2
Figuur uit de studie.2
De auteurs vermelden eerst dat 1% van de zwangere vrouwen in Australië type 1- of type 2-diabetes had voor de zwangerschap (zwangerschapsdiabetes dus niet meegeteld). Daardoor lopen die vrouwen een hoger risico op pre-eclampsie, postpartale bloeding, zwangerschapshypertensie, complicaties bij de bevalling, ziekenhuisopname, vroeggeboorte … Daarbovenop is er nog de mentale belasting als gevolg van de diabetes en de stress in samenhang met de zwangerschap. Bij analyse van de symptomen van angst en depressie bij zwangere vrouwen tijdens het 3e zwangerschapstrimester blijkt die prevalentie duidelijk hoger te zijn bij vrouwen met dan bij vrouwen zonder diabetes.
Na toepassing van de uitsluitingscriteria hebben 82 Australische vrouwen in het post partum de vragenlijst ingevuld tussen 1 april 2022 en 30 april 2023. De vrouwen waren ≥ 18 jaar, hadden type 1- of type 2-diabetes en hadden net een kind op de wereld gebracht (minder dan 12 maanden voor inclusie in de studie).
64% distress door diabetes
Bij analyse van de gegevens (afkapwaarde ≥ 2 op de Diabetes Distress Scale, een schaal van 1 tot 6) bedroeg de prevalentie van distress door diabetes 64%.
De DDS, die gebaseerd is op een vragenlijst met 17 rubrieken, geeft een totaalscore van de distress door diabetes en 4 specifieke scores: interpersoonlijke distress, distress als gevolg van de behandeling en de aanpak van de diabetes, distress in samenhang met de gezondheidswerkers en emotionele belasting.
Bij analyse van de gegevens van de PostTrans Questionnaire met 27 rubrieken werd een negatieve correlatie vastgesteld tussen het psychosociale welzijn en de distress door diabetes (B = - 1,65, 95% BI: - 2,2 tot - 1,29, p < 0,001), vooral de distress in samenhang met de aanpak van de diabetes (B = -1,90, 95% BI: - 2,44 tot - 1,35, p < 0,001).
De auteurs pleiten voor meer bewustwording door de gezondheidswerkers en een aangepast beleid.
Bronnen:
- Bodil Rasmussen, Alemayehu Mekonnen, Georgia Geller, et coll. Psychosocial well-being and diabetes distress in the transition to motherhood among women with type 1 or type 2 diabetes, Sexual & Reproductive Healthcare, Volume 43, 2025. https://doi.org/10.1016/j.srhc.2024.101048
- Hwang WY, Choi SY, An HJ. Concept analysis of transition to motherhood: a methodological study. Korean J Women Health Nurs. 2022 Mar 31 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36312044/
- Bodil Rasmussen, Alison Nankervis, Helen Skouteris, et coll. Psychosocial wellbeing among new mothers with diabetes: Exploratory analysis of the postnatal wellbeing in transition questionnaire, Sexual & Reproductive Healthcare, Volume 22, 2019. https://doi.org/10.1016/j.srhc.2019.100457
Concept analysis of transition to motherhood: a methodological study
Psychosocial wellbeing among new mothers with diabetes: Exploratory analysis of the postnatal wellbeing in transition questionnaire
