Onvoldoende inname van omega-3-vetzuren kan myopie bij kinderen bevorderen

Tegen 2050 zou de helft van de wereldbevolking myopie kunnen hebben, en één op de tien daarvan een ernstige vorm (1). Hoewel deze oogafwijking deels genetisch en deels omgevingsgebonden lijkt, blijven de verbanden tussen voeding en myopie relatief weinig bekend. Sommige nutriënten zouden een reëel beschermend effect kunnen hebben, waaronder omega-3-vetzuren, die mogelijk preventieve voordelen bieden tegen het ‘droge-ogensyndroom' en leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD).

In studies bij cavia's en muizen remde suppletie met omega-3 de progressie van myopie af of stopte die zelfs volledig (2). Tot op heden zijn de verbanden tussen omega-3 en myopie bij de mens weinig onderzocht. Daarop richtten Xiu Juan Zhang, van de afdeling oogheelkunde en visiewetenschappen van de Chinese Universiteit van Hongkong, en collega's zich in een observationele studie binnen de Hong Kong Children Eye Study, waarin zij het voorkomen van myopie evalueerden in functie van de omega-3-inname (3).

De onderzoekers analyseerden de via vragenlijsten gerapporteerde voedingsgewoonten van 1.005 kinderen van 6 tot 8 jaar, van wie 27,5% myopie had. Zij hielden rekening met diverse verstorende factoren die samenhangen met het myopierisico, zoals leeftijd, geslacht, de body mass index (BMI), scherm- en leestijd, de tijd besteed aan buitenactiviteiten, evenals familiale antecedenten van myopie.

Na correctie voor deze elementen was de axiale ooglengte, een marker van myopie, het hoogst in het onderste kwartiel (de 25% kinderen met de laagste omega-3-inname): 23,29 mm tegenover 23,08 mm in het bovenste kwartiel (de 25% kinderen met de hoogste omega-3-inname), een statistisch significant verschil. Evenzo vertoonde het onderste kwartiel een sferisch equivalent van -0,13 dioptrie (D), tegenover +0,23 D in het bovenste kwartiel. Omgekeerd hing een hoge inname van verzadigde vetzuren samen met een verhoogde axiale ooglengte en een lager sferisch equivalent.

Van de geanalyseerde nutriënten waren alleen omega-3-vetzuren geassocieerd met het risico op het hebben van een gerapporteerde myopie. Volgens de onderzoekers zouden deze meervoudig onverzadigde vetzuren de bloedstroom kunnen verbeteren in de choroidea, een van de lagen van de oogwand die instaat voor de aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen. Sclerale hypoxie is immers een van de mechanismen die betrokken zijn bij het ontstaan van myopie.

In tegenstelling tot deze studie hebben meerdere onderzoeken een verband aangetoond tussen myopie en andere soorten nutriënten, zoals suikers, eiwitten, en ook zink en koper (4). Wat vitamine D betreft, waarvoor in enkele studies een gunstig effect werd gesuggereerd, toonden andere onderzoeken aan dat dit louter te wijten was aan de tijd die buiten wordt doorgebracht, wat de synthese van vitamine D bevordert en een beschermende factor is tegen myopie (5).

Bronnen:

1. Global prevalence of myopia and high myopia and temporal trends from 2000 through 2050, Holden et al., Ophthalmology. 2016 May;123(5):1036-42. doi: 10.1016/j.ophtha.2016.01.006
2. Dietary ω-3 polyunsaturated fatty acids are protective for myopia, Pan et al., Proc Natl Acad Sci U S A. 2021 Oct 26;118(43):e2104689118. doi: 10.1073/pnas.2104689118
3. Dietary omega-3 polyunsaturated fatty acids as a protective factor of myopia: the Hong Kong Children Eye Study, Zhang et al., Br J Ophthalmol. 2025 Aug 19:bjo-2024-326872. doi: 10.1136/bjo-2024-326872
4. Serum concentration of zinc, copper, selenium, manganese, and Cu/Zn ratio in children and adolescents with myopia, Fedor et al., Biol Trace Elem Res. 2017 Mar;176(1):1-9. doi: 10.1007/s12011-016-0805-1
5. Does vitamin D mediate the protective effects of time outdoors on myopia? Findings from a prospective birth cohort, Guggenheim et al., Invest Ophthalmol Vis Sci. 2014 Nov 18;55(12):8550-8. doi: 10.1167/iovs.14-15839