Vitaminebehandeling voor glaucoom onderzocht
Een cocktail van verschillende B-vitamines zou effectief kunnen zijn bij glaucoompatiënten, zo blijkt uit zeer voorlopige resultaten verkregen bij dieren en gepubliceerd in het tijdschrift Cell Reports Medicine.
Glaucoom, wereldwijd de belangrijkste oorzaak van blindheid, is een neurodegeneratieve ziekte die ongeveer 80 miljoen mensen treft en wordt gekenmerkt door het disfunctioneren en afsterven van ganglioncellen in het netvlies. Tot op heden is de enige bewezen effectieve strategie het verlagen van de intraoculaire druk. Deze overdruk lijkt echter niet de hoofdoorzaak van glaucoom te zijn: meerdere onderzoeken hebben aangetoond dat er metabole veranderingen optreden in het netvlies, nog voor het begin van neurodegeneratie.
In eerdere studies op ratten toonden James Tribble en zijn collega's van het St. Erik's Oftalmologisch Ziekenhuis (Karolinska Universiteit, Stockholm, Zweden) een aantal vroege verstoringen in het netvlies aan, in het bijzonder een overconcentratie aan homocysteïne (1). Dit aminozuur speelt een centrale rol speelt in het koolstofmetabolisme en werd al eerder geassocieerd met verschillende andere aandoeningen, waaronder hart- en vaatziekten, diabetes en de ziekte van Alzheimer.
Volgens een nieuwe studie, gepubliceerd door hetzelfde team, zou deze overconcentratie van homocysteïne in het netvlies wel eens een gevolg, in plaats van de oorzaak, kunnen zijn van een verandering in het koolstofmetabolisme (2). In experimenten met ratten en muizen toonden ze aan dat het injecteren van homocysteïne in het glasachtig lichaam, dat de oogholte achter de lens vult, het verlies van netvliescellen of de progressie van glaucoom niet significant versnelde.
Hetzelfde geldt voor mensen: volgens een analyse uitgevoerd door onderzoekers van de UK Biobank hebben mensen met een genetische aanleg voor hyperhomocysteïnemie geen verhoogd risico op glaucoom in vergelijking met de algemene bevolking. Bovendien zijn serum homocysteïnespiegels bij mensen die al aan glaucoom lijden, opgenomen in het United Kingdom Glaucoma Treatment Study (UKGTS) cohort, niet geassocieerd met een verhoogd risico op progressie van de ziekte.
In plaats van homocysteïne zou de oplossing dus kunnen liggen in andere metabolieten betrokken bij het koolstofmetabolisme. De onderzoekers testten ook een cocktail van vitamine B6, B9, B12 en choline, cofactoren in het metabolisme: bij zowel ratten als muizen werd de progressie van glaucoom duidelijk vertraagd, of zelfs gestopt als de ziekte niet erg agressief was.
"Onze studie toont aan dat homocysteïne niet bijdraagt aan de progressie van glaucoom. De verhoging ervan in het netvlies is eerder een merker van disfunctie in het koolstofmetabolisme, in wisselwerking met zijn cofactoren vitamine B6, B9, B12 en choline. Suppletie met deze elementen biedt [aan behandelde dieren] een significante neuroprotectie, resultaten die mogelijk goed gereproduceerd zouden kunnen worden bij menselijke patiënten", concluderen de onderzoekers. In navolging van deze proefdierstudie wordt momenteel een eerste klinische studie met glaucoompatiënten uitgevoerd in het St. Erik's Eye Hospital.
Bronnen:
- Nicotinamide provides neuroprotection in glaucoma by protecting against mitochondrial and metabolic dysfunction, Tribble et al., Redox Biol. 2021 Jul:43:101988. doi: 10.1016/j.redox.2021.101988
- Dysfunctional one-carbon metabolism identifies vitamins B6, B9, B12, and choline as neuroprotective in glaucoma, Tribble et al., Cell Rep Med. 2025 May 20;6(5):102127. doi: 10.1016/j.xcrm.2025.102127
Dysfunctional one-carbon metabolism identifies vitamins B6, B9, B12, and choline as neuroprotective in glaucoma
