COVID-19: vaccineren of niet?
Het vaccinatieseizoen is volop aan de gang. Sommige virologen vrezen een drievoudige pandemie van COVID, griep en RSV. Artsen en patiënten zijn terughoudender. Sinds de opkomst van de Omicron-variant verloopt COVID milder. Wat is het nut van het vaccin dan nog?
Veel mensen twijfelen of een nieuwe vaccinatie tegen COVID echt noodzakelijk is. Het team van Lisa Prosser van de Universiteit van Michigan heeft een studie uitgevoerd naar de voordelen van een booster in 2023-2024 en de kosten daarvan. In 2024 zijn in de VS 47.000 mensen overleden aan COVID. Sinds het begin van de pandemie zijn er 1,2 miljoen sterfgevallen geregistreerd. In 87% van de gevallen was het virus de primaire oorzaak.
De infecties vormen vooral een risico voor senioren. Bij 65-plussers waren er recentelijk 109,4 sterfgevallen door COVID-19 geregistreerd per 100.000 ouderen die niet waren gevaccineerd. Van de personen die een booster hadden ontvangen, overleden 66,0 van de 100.000 aan COVID-19. De vaccinatie had dus 43,4 van de 100.000 ouderen het leven gered. Daarnaast zijn er nog eens 391 minder ziekenhuisopnames en 8.982 voorkomen ziektegevallen per 100.000 senioren.
Bij jongere mensen is de situatie anders. In de leeftijdsgroep van 18 tot 49 jaar waren er per 100.000 personen "slechts" 1,4 sterfgeval, 39 ziekenhuisopnames en 7.642 symptomatische ziektegevallen.
Het team heeft de uitgaven voor ouderen voor ambulante behandelingen (391 dollar per geval), Long COVID (1.091 dollar), ziekenhuisopnames (20.648 dollar), intensieve zorg zonder beademing (23.220 dollar) of met beademing (55.257 dollar) in verband gebracht met de uitgaven voor vaccinaties (20,33 dollar per dosis).
Daarbij werd in een analytisch model rekening gehouden met de waarschijnlijkheid van de afzonderlijke behandelingen. Voor senioren waren de ziektekosten hoger dan de uitgaven voor de vaccinaties. De vaccinatie heeft dus de kosten in het seizoen 2023-2024 bespaard.
Het gaat natuurlijk niet enkel om geld maar vooral om gezondheid. Achter de cijfers schuilen mensen. Een ander onderzoek, geleid door Ziyad Al-Aly van het VA St. Louis Health Care System, bestudeerde de menselijke gevolgen van vaccinatie op ouderen, op basis van gegevens van de veteranendienst van het leger, om na te gaan of vaccinatie na afloop van de pandemie nog steeds extra bescherming biedt.
Het team heeft twee groepen mensen in een ‘Target Trial Emulation' vergeleken. De medische dossiers waren vergelijkbaar, behalve dat de ene groep de aanbevolen dubbele vaccinatie tegen influenza en COVID-19 had gekregen en de andere groep alleen tegen griep was ingeënt.
In de daaropvolgende 6 maanden hebben 44,15 van de 10.000 dubbel gevaccineerde personen de spoeddiensten bezocht vanwege COVID-19. Bij de personen die uitsluitend tegen griep waren gevaccineerd, waren dat er 62,39/10.000 (verschil 18,32/10.000).
Er was sprake van ziekenhuisopname vanwege COVID-19 bij 11,55 versus 19,06 van de 10.000 personen (verschil 7,47/10.000). Er stierven 1,25 versus 3,49 op 10.000 personen aan of met COVID-19 (verschil 2,20/10.000). Hoewel ernstige ziekte of overlijden natuurlijk veel zeldzamer zijn dan milde gevallen, bood de jaarlijkse herhalingsvaccinatie tegen COVID-19 ook een goede bescherming. Het grootste voordeel, gemeten aan de hand van het absolute verschil in ernstige ziektegevallen, werd behaald door patiënten met een verzwakt immuunsysteem, chronische longziektes, chronische nieraandoeningen, cerebrovasculaire aandoeningen of hart- en vaatziekten.
Volgens Europese experts is een basisimmuniteit voldoend voor personen tussen 18 en 59 jaar en zwangere vrouwen zonder onderliggende aandoeningen. Basisimmuniteit wordt gedefinieerd als driemaal contact met bestanddelen van de ziekteverwekker (vaccinatie) of met de ziekteverwekker zelf (infectie). Ten minste één van deze contacten moet door vaccinatie plaatsvinden.
Bronnen:
Association of 2024–2025 Covid-19 Vaccine with Covid-19 Outcomes in U.S. Veterans
