Werkt de nicotine-e-sigaret echt bij rookstop?

Voor de editie van 24 oktober 2025 actualiseerden de onderzoekers hun levende systematische review met 14 nieuwe studies (zoekopdrachten tot 1 maart 2025). De hoofdconclusies bleven ongewijzigd, ook wanneer studies gefinancierd door de tabaks- of e-sigaretindustrie werden uitgesloten.

Dankzij hun analyse van 104 studies, bij 30.366 personen in totaal, zetten de onderzoekers in deze nieuwe review de huidige kennis rond de doeltreffendheid van e-sigaretten tegenover alternatieve rookstopmethodes helder in kaart.

Een steeds scherper beeld

Meer gerandomiseerde gecontroleerde studies (61 in totaal) en bredere vergelijkingen (o.a. combinaties en nieuwere toestellen) verfijnden de effectschattingen uit voorgaande studies:

• De vergelijking tussen NRT (nicotine replacement therapy: pleisters, kauwgom, enz.) en nicotine-e-sigaretten (in 9 studies bij een totaal van 2.703 deelnemers) resulteerde in hoge zekerheid dat nicotine-e-sigaretten de kans op rookstop verhogen (RR 1,55; 95%-BI 1,28–1,88). Dat komt volgens de onderzoekers neer op ongeveer drie rookstoppers meer per honderd rokers.
• Tegenover nicotinevrije e-sigaretten in 7 studies (1.918 deelnemers) was er matige zekerheid dat nicotine-e-sigaretten meer slaagkans gaven aan de rookstop (RR 1,34; 95%-BI 1,06–1,70). De onderzoekers schatten het effect op ongeveer twee rookstoppers meer per honderd rokers.
• Vergeleken met enkel gedragsbegeleiding of helemaal geen steun (11 studies, 6.819 deelnemers) leek het voordeel van nicotine-e-sigaretten groter – alweer geschat op ongeveer drie rookstoppers meer per honderd rokers – maar het kampte met een lagere bewijskracht door het hogere risico op bias (RR 1,78; 95%-BI 1,42–2,25).

De review focuste op rokers die minstens zes maanden gestopt waren en de opgenomen studies testten uitsluitend gereguleerde nicotinehoudende e-sigaretten. Illegale producten of vapes met andere actieve stoffen, zoals tetrahydrocannabinol (THC), werden niet opgenomen omdat ze een ander schadeprofiel kunnen hebben.

Door de industrie gefinancierde studies ook opgenomen

De onderzoekers besteedden expliciet aandacht aan mogelijke vertekening door studieopzet en financiering:

• Slechts 11 van de 104 geïncludeerde studies werden door hen als laag risico op bias beoordeeld en 23 als onduidelijk. De overige 70 werden als hoog risico beoordeeld, waarvan 34 niet-gerandomiseerde studies vanwege hun gebrek aan randomisatie.
• Van de 97 studies die financieringsgegevens rapporteerden, meldden er 16 steun of banden met de tabaks- of vape-industrie en 81 geen financiering door de industrie. Conform de Cochrane-richtlijnen namen de onderzoekers alle studies op, ongeacht de sponsor, maar markeerden zij industriegebonden studies systematisch en voerden zij sensitiviteitsanalyses uit waarbij deze studies werden weggelaten; de effectschattingen en hoofdconclusies bleven daarbij onveranderd.

Een optie met bijwerkingen

Alles samen suggereert dit dat nicotine-e-sigaretten nog een plaats hebben in de praktijk. De onderzoekers vatten het samen als: "Van de drie hoofdvergelijkingen – nicotine-e-sigaret vergeleken met NRT; nicotine-e-sigaret vergeleken met niet-nicotine-e-sigaret; nicotine-e-sigaret vergeleken met enkel gedragsbegeleiding of geen ondersteuning – blijven de resultaten hogere rookstoppercentages tonen bij mensen die aan de nicotine-e-sigaretgroep zijn toegewezen."

De onderzoekers herinneren eraan dat "om te waarborgen dat de review actuele informatie blijft leveren aan besluitvormers, dit een ‘levende' systematische review is. We voeren maandelijks zoekopdrachten uit en screenen de resultaten."

Dankzij de stabiele conclusies in vergelijking met de voorgaande jaren, worden de opties voor hulpmiddelen inzake rookstop in de praktijk alsmaar duidelijker. Tegelijk lijken hun bijwerkingen ook vergelijkbaar – dit wordt in meer detail toegelicht in het tweede artikel in deze reeks.

Bron :

1. Lindson, Nicola et al. "Electronic cigarettes for smoking cessation." The Cochrane database of systematic reviews vol. 11,11 CD010216. 10 Nov. 2025, doi:10.1002/14651858.CD010216.pub10