Chiropraxie: een besparing voor de overheid

België bevindt zich op een cruciaal moment in de hervorming van de eerstelijnszorg voor musculoskeletale aandoeningen (MSK). Deze aandoeningen vormen de grootste ziektelast voor burgers, werkgevers en het gezondheidsbudget, en leggen een steeds grotere druk op de eerstelijnszorg, in het bijzonder op huisartsen. Internationale richtlijnen — The Lancet Low Back Pain Series (2018), de WHO Guideline on Chronic Primary Pain en de WHO Evidence-based Recommendations on Non-surgical Interventions for Chronic Primary Low Back Pain (2023), de NICE-richtlijnen (2017), en het OESO-rapport 2025— zijn eensgezind: de eerstelijnszorg voor MSK moet non-farmacologisch, niet-invasief, veilig, multimodaal, functioneel, evidence-based, biopsychosociaal benaderd en kostenefficiënt zijn. Telkens bevatten ze o.a. geruststelling, patiënteducatie, zelfzorgpromotie, manuele conservatieve behandelingen waaronder spinale manipulatie, en oefentherapie. Ook het zorgpad lage rugpijn van het KCE richt zich op de-medicalisering, het belang van fysieke activiteit en beperkt gebruik van beeldvorming. Bert Ameloot, President Belgian Chiropractors' Union, heeft een dossier ingediend. "Chiropraxie is precies in dit model ingebed." 

In de dagelijkse praktijk houdt de chiropractor zich bezig met mechanische/functionele aandoeningen van het bewegingsapparaat. Bert Ameloot: "Uit onderzoek blijkt 88% van de Belgische patiënten die een chiropractor consulteren dit doen voor rug-en/of nekpijn al dan niet met uitstraling in arm of been. Verder consulteren patiënten een chiropractor voor perifere gewrichtspijn (heup, schouder, knie, …), hoofdpijn en sportletsels. Een typisch behandelingsplan omvat 4-8 behandelingen afhankelijk van de presentatie. Een behandeling kost zo'n 50-65 euro. De aanvullende verzekering van de mutualiteit zal de eerste 5-6 behandelingen per kalenderjaar 10-12 euro vergoeden."

Sinds de afschaffing van de Niet-conventionele Praktijken Kaderwet 1999 bevindt chiropraxie zich echter in een juridisch en beleidsmatig vacuüm. Dit veroorzaakt problemen op het vlak van patiëntveiligheid, kwaliteitscontrole, fiscale behandeling (btw), rechtszekerheid en gelijke behandeling van beroepsgroepen. 

Bert Ameloot: "Een recente Belgische berekening toont dat Het opschalen tot 1000 chiropractors in de eerstelijn zou leiden tot een geschatte potentiële besparing van €829,8 miljoen per jaar, tegenover een investeringskost van ± €15 miljoen. Door quota op te leggen voor therapieën die door de wetenschap ten stelligste worden afgeraden of slechter scoren dan placebo — zoals discusprotheses, transforaminale, epidurale, intramusculaire en facetinjecties bij chronische lage rugpijn — kan minstens €80 miljoen per jaar worden vrijgemaakt voor MSK-hervorming." Momenteel zijn er 170 chiropractors in ons land… 

Grote internationale studies tonen dat wanneer patiënten hun traject starten bij een chiropractor, de totale zorgkosten substantieel dalen: −70% minder ziekenhuisopnames, −80% MRI/CT-gebruik, −44–70% minder injecties en −57% minder opioïdengebruik- met vergelijkbare of betere zorguitkomsten. Volgens de Vlaamse audit van Paridaens et al. (2024)zijn de behandelingen vanuit de huisartspraktijk voor lage rugpijn vandaag in Vlaanderen 15% beeldvorming  (internationale richtlijnen: ≤5%),  20% opioïdengebruik en slechts 35% functionele, niet-invasieve zorg, alsook 12% werkonbekwaamheid!

Bronnen:

• WHO guideline for non-surgical management of chronic primary low back pain in adults in primary and community care settings
• Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management - National Institute for Health and Care Excellence
• National Clinical Guidelines for non-surgical treatment of patients with recent onset low back pain or lumbar radiculopathy
• Living with multiple chronic conditions
• Casemanagementmodel gedreven door patiëntenverenigingen

WHO guideline for non-surgical management of chronic primary low back pain in adults in primary and community care settings
Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management
National Clinical Guidelines for non-surgical treatment of patients with recent onset low back pain or lumbar radiculopathy
Living with multiple chronic conditions
Casemanagementmodel gedreven door patiëntenverenigingen