Orale anticonceptiva: minder risico op trombo-embolie met natuurlijke oestrogenen (Belgische studie)
De natuurlijke oestrogenen oestradiol en estetrol zijn veiliger dan synthetische oestrogenen zoals ethinylestradiol in orale gecombineerde anticonceptiva: minder risico op veneuze trombo-embolie. Dat blijkt uit een Belgische studie die Marie Didembourg et coll. (Namen) heeft uitgevoerd uitgaande van de Europese geneesmiddelenbewakingsgegevensbank EudraVigilance.
Orale gecombineerde anticonceptiva verhogen het risico op veneuze trombo-embolie. De regelgevende Amerikaanse en Europese agentschappen hebben in het begin van de jaren 2010 echter de gunstige risico-batenverhouding van die anticonceptiva bevestigd. De combinatie ethinylestradiol + levonorgestrel zou het risico op veneuze trombo-embolie het minst verhogen, maar dat risico is dan toch nog 2,3-maal hoger dan bij vrouwen die geen pil gebruiken.
Einde van de jaren 2000 zijn orale anticonceptiva met natuurlijke oestrogenen in de handel gebracht. Volgens klinische studies verhogen die anticonceptiva het risico op veneuze trombo-embolie minder dan de bestaande combinatiepillen en zouden ze ook gunstigere invloed hebben op de stollingsfactoren.
Belgische auteurs hebben een post-marketinganalyse uitgevoerd uitgaande van EudraVigilance, een geneesmiddelenbewakingsgegevensbank. Ze hebben er de verklaringen van individuele gevallen tot 28 juli 2024 uit gehaald en de link met verschillende bestanddelen van orale anticonceptiva geanalyseerd: ethinylestradiol en chloormadinon, cyproteron, dienogest, drospirenon, desogestrel, gestodeen, levonorgestrel of norgestimaat; oestradiol en dienogest of nomegestrol; estetrol en drospirenon en drospirenon alleen.
In het totaal zijn 78 275 bijwerkingen gesignaleerd met de onderzochte orale gecombineerde anticonceptiva, waarvan 43 197 gevallen van trombose (55% van de gerapporteerde bijwerkingen).
Het aantal gerapporteerde gevallen van veneuze trombo-embolie was lager met combinatiepreparaten op basis van een natuurlijk oestrogeen dan met de combinatie ethinylestradiol + levonorgestrel (proportionele rapporteringsfrequentie 0,28), de gouden standaard: 0,13 met combinaties met oestradiol en 0,07 met estetrol + drospirenon. Dat cijfer bedroeg 0,07 met drospirenon alleen en was hoger (0,76) met de combinatie ethinylestradiol + drospirenon.
Natuurlijke oestrogenen, een meerwaarde in combinatie met drospirenon
Disproportionaliteitsanalyse met als referentie het geheel van de therapeutische klasse (proportionele rapporteringsfrequentie = 1) toonde een sterker signaal met de combinatie ethinylestradiol + drospirenon (2,23). Met die combinatie is het risico dus hoger dan met de klasse in haar geheel. De proportionele rapporteringsfrequenties met andere pillen op basis van synthetische oestrogenen waren lager dan 1, maar hoger dan met pillen op basis van natuurlijke oestrogenen (van 0,47 met ethinylestradiol + levonorgestrel tot 0,95 met ethinylestradiol + cyproteron).
De proportionele rapporteringsfrequentie met pillen op basis van oestradiol bedroeg telkens 0,23 en die met de combinatie estetrol + drospirenon 0,12 (even laag als met drospirenon alleen) in vergelijking met de hele therapeutische klasse.
Bij disproportionaliteitsanalyses met de gouden standaard ethinylestradiol + levonorgestrel als referentie (1) onderscheiden de auteurs drie groepen van orale gecombineerde anticonceptiva: anticonceptiva die gepaard gaan met een hoger risico (ethinylestradiol + drospirenon, desogestrel, cyproteron, gestodeen of dienogest) (van 1,17 met dienogest tot 2,66 met drospirenon); anticonceptiva die gepaard gaan met een even hoog risico (ethinylestradiol + nomegestrol of chloormadinon); en anticonceptiva die gepaard gaan met een lager risico (oestradiol + dienogest, 0,45; oestrodial + nomegestrol, 0,44; estetrol + drospirenon 0,24). De proportionele rapporteringsfrequentie met drospirenon alleen bedroeg 0,24.
Bron:
Didembourg M, Locquet M, Raskin L et coll. Lower reporting of venous thromboembolisms events with natural estrogen-based combined oral contraceptives compared to ethinylestradiol-containing pills: A disproportionality analysis of the Eudravigilance database. Contraception. 2024 Oct 17:110727. doi: 10.1016/j.contraception.2024.110727.
